• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Andrzej Zbylitowski

    Przeczytaj także...
    Czesław Hernas (ur. 12 lipca 1928 w Sokalu, zm. 11 grudnia 2003 we Wrocławiu) – polski filolog i folklorysta, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.
    Stolnik - w Polsce do XIII w. urzędnik sprawujący pieczę nad stołem panującego. Do jego obowiązków należało nakrycie stołu do uczty, a w czasie jej trwania kierowanie podawaniem potraw. W okresie rozbicia dzielnicowego stolnik miał zastępcę podstolego. W XIV-XVI w. honorowy urząd ziemski. W Koronie i na Litwie istniały urzędy stolnika wielkiego, m.in. późniejszy król Stanisław August Poniatowski był w latach 1755-1764 stolnikiem wielkim litewskim.

    Andrzej Zbylitowski (ur. ok. 1565 w Zagórzycach, zm. ok. 1608 w Zbylitowskiej Górze) – polski poeta, panegirysta i tłumacz, stolnik nadworny króla Zygmunta III Wazy.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodzony około roku 1565, prawdopodobnie w Zagórzycach koło Wiślicy, jako syn Stanisława i Jadwigi Rożnówny. Brat stryjeczny satyryka Piotra Zbylitowskiego. Brak wiadomości o jego edukacji w kraju. Pomimo kłopotów majątkowych i licznej rodziny został wysłany przez ojca na kosztowne studia za granicą Polski. Po powrocie do kraju (1585) został dworzaninem trukczaszym Stefana Batorego, a następnie Zygmunta III. Od lat swej młodości, wiele zawdzięczał przychylności podskarbiego Młodziejowskiego i należał stronników Jana Zamoyskiego. Jesienią roku towarzyszył Zygmuntowi III w drodze do Szwecji. Pomimo wielu starań o protekcję, zawiedziony opuścił dwór królewski około roku 1598 i osiadł prawdopodobnie w Zbylitowskiej Górze nad Dunajcem. Jego pierwszą małżonką była Anna Trzecieńska, a po jej zgonie (1599) poślubił Katarzynę Borzewicką. Zmarł prawdopodobnie około roku 1608.

    Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.Liryka (gr. λυρικóς, lyrikos – odnoszący się do liry) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki.

    Twórczość[ | edytuj kod]

    Autor poematów i sielanek (Żywot szlachcica we wsi (1597), Wieśniak (1600)) oraz utworów okolicznościowych, np. Droga do Szwecyjej Namożniejszego w północnych krainach Pana, Zygmunta III, polskiego i szwedzkiego Króla, odprawiona w roku 1594, Epithalamium na wesele... Zygmuntowi III... i arcyksiężnie J. M. rakuskiej Annie.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Ważniejsze dzieła[ | edytuj kod]

  • Epithalamium na wesele J. Dulskiego i Anny Herburtownej, Kraków 1585, drukarnia Łazarzowa (egz. nieznane)
  • Witanie króla nowego Zygmunta III, Kraków 1587, drukarnia Łazarzowa
  • De victoria reportata anno D. 1588... epinicion. De eadem victoria... ad Ioannem de Zamoscie etc. gratulatio, Kraków 1588, drukarnia Łazarzowa
  • In obitum Stephani Regis epigrammata, Kraków 1588
  • Pisanie satyrów puszcz litewskich do Anny krolewny szwedzkiej o łowach w Białobieżach, Kraków 1589, drukarnia Łazarzowa (egz. nieznane)
  • Epithalamium na wesele... Zygmuntowi III... i arcyksiężnie J. M. rakuskiej Annie, Kraków 1592, drukarnia Łazarzowa; wyd. krytyczne: J. Łoś, Kraków 1893, BPP nr 27; fragmenty przedr. J. Sokołowska "Poeci renesansu. Antologia", Warszawa 1959, Biblioteka Poezji i Prozy
  • Lamenty na żałosny pogrzeb Elżbiety Ligęzianki z Bobrku, wojewodziny krakowskiej, Kraków 1593, drukarnia Łazarzowa; wyd. krytyczne: K. Młynarz, Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, t. 8 (1963); unikat: Biblioteka Kórnicka
  • Na krzciny najaśnijeszemu Władislawowi III krolewicowi polskiemu i szweckiemu, Kraków 1595, drukarnia J. Siebeneicher; przedr. R. Pollak Szymon Szymonowicz i jego czasy, Zamość 1929 i odb.; unikat znajdował się w Bibliotece Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Płocku
  • Droga do Szwecyjej Namożniejszego w północnych krainach Pana, Zygmunta III, polskiego i szwedzkiego Króla, odprawiona w roku 1594 (księgi: I, II, III, IV), Kraków 1597, drukarnia J. Siebeneicher; przedr. K. W. Wójcicki Biblioteka starożytna pisarzy polskich, t. 2, Warszawa 1843; także wyd. 2 Warszawa 1854; wyd. K. J. Turowski w: "Andrzej i P. Zbylitowscy. Niektóre poezje", Kraków 1860, Biblioteka Polska, seria IV, zeszyt 14-15
  • Żywot szlachcica we wsi, Kraków 1597; przedr.: J. K. Żupański, Poznań 1853; fragm. Przegląd Poznański 1854, t. 18, s. 154-158; K. J. Turowski w: "Andrzej i P. Zbylitowscy. Niektóre poezje", Kraków 1860, Biblioteka Polska, seria IV, zeszyt 14-15; fragm. S. Kot "Urok wsi i życia ziemiańskiego w poezji staropolskiej", Księga pamiątkowa na 75-lecie "Gazety Rolniczej", Warszawa 1938 i odb. Warszawa 1937
  • Historia św. Genowefy, Kraków 1599 (egz. nieznany)
  • Wieśniak..., Kraków 1600; fragmenty przedr. K. J. Turowski w: "Andrzej i P. Zbylitowscy. Niektóre poezje", Kraków 1860, Biblioteka Polska, seria IV, zeszyt 14-15; całość przedr. T. Wierzbowski, Warszawa 1893, Biblioteka Zapomnianych Poetów i Prozaików Polskich, zeszyt 3; fragmenty przedr. J. Sokołowska "Poeci renesansu. Antologia", Warszawa 1959, Biblioteka Poezji i Prozy
  • In natalem Illustrissimi D. Basilii Alberti, filii Janusii ducis Ostrogiae, Kraków 1600; unikat znajdował się w Rusku
  • Laudes na pisma Joachima Bielskiego, fragmenty ogł. W. A. Maciejowski Piśmiennictwo polskie, t. 3 Dod., Warszawa 1852, s. 288; całość (z niedokładnego odpisu Biblioteki Raczyńskich) ogł. R. Abicht "Życiorys A. Zbylitowskiego", Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce, t. 10 (1904) i odb. Kraków 1899.
  • Przekłady[ | edytuj kod]

  • Owidiusz Actaeon, Kraków 1588 (fragm. Metamorfoz); fragmenty przedr. M. Wiszniewski Historia literatury polskiej, t. 7, Kraków 1845, s. 128-129; całość wyd. krytyczne: K. Młynarz, Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, t. 8 (1963); unikat (defekt): Biblioteka Kórnicka, sygn. Cim. Qu. 2719.
  • Wydania zbiorowe[ | edytuj kod]

  • Niektóre poezje A. i Piotra Zbylitowskich, wyd. K. J. Turowski, Kraków 1860, Biblioteka Polska, seria IV, zeszyt 14-15; (tu: Droga do Szwecyjej Namożniejszego w północnych krainach Pana, Zygmunta III, polskiego i szwedzkiego Króla, odprawiona w roku 1594, Żywot szlachcica we wsi i Wieśniak...).
  • Materiały[ | edytuj kod]

  • Protestacja sądowa z roku 1646 oraz wiadomości o innych dokumentach zob. R. Abicht "Życiorys A. Zbylitowskiego", Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce, t. 10 (1904) i odb. Kraków 1899; podobiznę autografu podają: T. Wierzbowski Materiały do dziejów piśmiennictwa polskiego, t. 1, Warszawa 1900; J. Krzyżanowski Historia literatury polskiej, Warszawa 1939, s. 178; także wyd. 2 Warszawa 1953, s. 222.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Czesław Hernas, Literatura baroku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, ​ISBN 83-01-07680-1​, s. 51-52, 80
  • Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 3 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 444-446
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Piotr Zbylitowski (ur. 1569, zm. 13 października 1649 w Krakowie) - polski poeta i satyryk, dworzanin na dworach magnackich.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki. Utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego. Wysnuta z piosnek pasterskich stała się świadomie kreowanym obrazem utęsknionej, szczęśliwej natury – zdaniem badaczy gatunek jest specyficznym wytworem kultury miasta i ujawnia znużenie światem cywilizacji. Idylla odsłania beztroskie, spokojne i pogodne życie, spełnione przez miłość. Sielanka ma najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem bądź dialogiem. Gatunek często ukazuje świat mitologiczny. Nierzadko też ujawnia się w utworach sielankowych temat śmierci, zwłaszcza w formie słynnego toposu "Et in Arcadia ego" ("Jestem nawet w Arkadii", to słowa Śmierci)
    Zbylitowska Góra – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów. W latach 1949 - 1954 wchodziła w skład gminy Mościce. W latach 1954 -1961 była częścią gromady Zbylitowska Góra. Pomiędzy 1962 a 1973 wchodziła w skład gromady Zgłobice. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Zygmunt III Waza (ur. 20 czerwca 1566 w szwedzkim zamku Gripsholm, zm. 30 kwietnia 1632 w Warszawie) – król Polski (1587-1632) i Szwecji (1592-1599, jako Sigismund), tytularny król Szwecji 1599-1632 z dynastii Wazów. Starszy z dwóch synów króla szwedzkiego Jana III Wazy i jedyny z jego małżeństwa z królewną polską Katarzyną Jagiellonką.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.1 sek.