Andrzej Witos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób Andrzeja Witosa na cmentarzu na Radogoszczu w Łodzi; przy ul. Zgierskiej 145

Andrzej Witos (ur. 8 listopada 1878 w Wierzchosławicach, zm. 9 marca 1973 w Łodzi) – polski działacz ruchu ludowego, rolnik, młodszy brat Wincentego Witosa.

Ulica Zgierska w Łodzi – ulica długości około 6 km, biegnąca w kierunku północnym jako przedłużenie ul. Nowomiejskiej od skrzyżowania z ul. Podrzeczną (przy Starym Rynku) do granicy miasta Łodzi ze Zgierzem, gdzie przechodzi w ul. Łódzką.Stanisław Mikołajczyk (ur. 18 lipca 1901 w Dorsten-Holsterhausen, zm. 13 grudnia 1966 w Waszyngtonie) – polski polityk, przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł na Sejm II RP (III kadencji), premier rządu RP na uchodźstwie, po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy, wicepremier i minister rolnictwa w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej.

Życiorys[ | edytuj kod]

Od 1902 mieszkał w Jasionowie (z przerwą na lata 1905–1907, gdy przebywał w USA), od 1928 w Krasnem w powiecie złoczowskim, prowadził gospodarstwo rolne. Należał do PSL, PSL „Piast” i SL. W latach 1922–1927 był posłem na Sejm I kadencji. Był prezesem kółka rolniczego w Jasionowie i Krasnem, w latach 1934–1939 wójtem gminy Krasne. W latach 1928–1931 członek Rady Naczelnej PSL „Piast”.

Układ Sikorski-Majski – układ z dnia 30 lipca 1941 roku między Polską a ZSRR, przywracający stosunki dyplomatyczne między obu państwami, zerwane 17 września 1939 z chwilą agresji ZSRR na Polskę wobec wysuniętego wówczas w nocie skierowanej do ambasadora RP oficjalnego stwierdzenia strony radzieckiej o zaprzestaniu istnienia państwa polskiego. Układ miał na celu wspólną walkę obu państw z III Rzeszą w czasie II wojny światowej w ramach koalicji antyhitlerowskiej.Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL, zwane też PSL mikołajczykowskim) – polska partia polityczna określana jako centroprawicowa, założona 22 sierpnia 1945, powstała z przemianowania Stronnictwa Ludowego "Roch" – organizacji działającej w podziemiu podczas II wojny światowej.

Po agresji ZSRR na Polskę, w 1940 został deportowany na Syberię, w 1941 uwięziony w łagrze jako prezes Związku Osadników województwa tarnopolskiego. Po uwolnieniu w wyniku układu Sikorski-Majski w latach 1942–1943 był pracownikiem ambasady RP w ZSRR, organizował opiekę nad ludnością polską w Azerbejdżanie. Od maja 1943 był członkiem ZPP. Ponadto był członkiem PKWN, gdzie krótko (do 9 października 1944) kierował resortem rolnictwa i reform rolnych; był też posłem do KRN.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 z połączenia prokomunistycznego "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi.

Był działaczem SL „Wola Ludu”. W latach 1944–1945 był członkiem władz naczelnych koncesjonowanego Stronnictwa Ludowego, a po rozłamie w SL należał do grupy większości działaczy, która wraz ze Stanisławem Bańczykiem przystąpiła po sierpniu 1945 do Polskiego Stronnictwa Ludowego pod kierownictwem Stanisława Mikołajczyka (nominalnym prezesem PSL był do swej śmierci w październiku 1945 Wincenty Witos). Od 1945 do 1949 był członkiem Rady Naczelnej PSL. Od 1949 krótko należał do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Jednocześnie, w latach 1945–1950, był szefem Oddziału Wojewódzkiego Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w Łodzi. W latach 1947–1950 był posłem na Sejm Ustawodawczy (w 1950 złożył mandat poselski). Od 1956 do 1973 ponownie należał do ZSL.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Województwo tarnopolskie – województwo II Rzeczypospolitej utworzone 23 grudnia 1920 ze stolicą w Tarnopolu. Innymi głównymi miastami województwa były Złoczów, Brody, Brzeżany i Zbaraż.

Pochowany został na cmentarzu pw. św. Rocha na Radogoszczu (przy ul. Zgierskiej 145) w Łodzi.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Książka telefoniczna Łodzi na 1946 r., s. nlb 22.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Witos Andrzej w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M. Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, ​ISBN 83-7066-569-1​, t. II, s. 471
  • Profil na stronie Biblioteki Sejmowej
  • Hasło w encyklopedii WIEM
  • Związek Patriotów Polskich (ZPP) – związek polityczny, powołany 1 marca 1943 przez komunistów polskich w ZSRR; uważany za narzędzie polityki Związku Radzieckiego w sprawie polskiej – przygotowywał warunki do przejęcia władzy przez komunistów w powojennej Polsce.Stronnictwo Ludowe (SL) – prokomunistyczna partia chłopska utworzona w dniach 17–18 września 1944 w Lublinie. Powołana z inicjatywy PPR jako przeciwwaga dla działającego w ramach Polskiego Państwa Podziemnego konspiracyjnego Stronnictwa Ludowego „Roch”, będącego kontynuacją przedwojennego Stronnictwa Ludowego. Organem prasowym partii był tygodnik „Zielony Sztandar”.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Gułag, GUŁag (zapis dopuszczalny: GUŁAG) – system obozów pracy przymusowej w ZSRR, w którym więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i osoby uznawane za społecznie niepożądane lub politycznie podejrzane. Słowo jest akronimem rosyjskiej nazwy instytucji zarządzającej tym systemem: Главное управление исправительно-трудовых лагерей и колоний (Gławnoje uprawlenije isprawitielno-trudowych łagieriej i kolonij, Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy). W rzeczywistości, w różnych okresach, instytucja ta nosiła różne nazwy. Jako synonim stosowane jest określenie łagry od rosyjskiego słowa obóz (лагерь, łagier). Niekiedy spotyka się nieprawidłowe użycie terminu „gułag” w znaczeniu „łagier” (pojedynczy).
    Polskie Stronnictwo Ludowe zostało założone 28 lipca 1895 w Rzeszowie przez m.in. Jakuba Bojkę i Wysłouchów jako Stronnictwo Ludowe (od 27 lutego 1903 pod nazwą „Polskie Stronnictwo Ludowe”). Pozostawało pod znacznym wpływem endecji. Określane jest jako galicyjska partia chłopska.
    Krasne (ukr. Красне) – osiedle typu miejskiego w rejonie buskim obwodu lwowskiego Ukrainy. Znajduje się tu stacja i węzeł kolejowy Krasne.
    Powiat złoczowski – powiat województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Złoczów. 1 sierpnia 1934 dokonano nowego podziału powiatu na gminy wiejskie.
    Stanisław Bańczyk (ur. 25 października 1903 w Libiszowie k. Opoczna, zm. 16 kwietnia 1988 w Waszyngtonie) – działacz ruchu ludowego: od 1931 członek Stronnictwa Ludowego. Podczas okupacji członek władz SL "Roch" w Łodzi. W latach 1944–1947 poseł do KRN. W latach 1947–1948 poseł na Sejm Ustawodawczy.
    Wierzchosławice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Wierzchosławice.

    Reklama