Andrzej Grodek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Andrzej Grodek (ur. 30 listopada 1901 w Łodzi, zm. 23 listopada 1959 w Warszawie) – polski ekonomista, historyk gospodarki i nauczyciel akademicki. Przez całe życie był związany z Wyższą Szkołą Handlową (i jej powojenną spadkobierczynią, Szkołą Główną Planowania i Statystyki), w latach 1946–1949 oraz 1956–1959 był jej rektorem. Przez wiele lat kierował także biblioteką uczelni, jednocześnie w latach 1953–1956 był przewodniczącym Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

23 listopada jest 327. (w latach przestępnych 328.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 38 dni. Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

W pracy naukowej skupiał się na historii gospodarczej Polski i badaniach nad historią myśli gospodarczo-ekonomicznej.

Życiorys[ | edytuj kod]

Andrzej Grodek był pierwszym pracownikiem, który w dniu wyzwolenia Warszawy pojawił się w gmachu biblioteki SGH i rozpoczął prace nad jej uruchomieniem po wojnie

Syn Anny, z domu Prostnak, i Jana, aptekarza wojskowego, naukę rozpoczął w łódzkim Gimnazjum Polskim „Uczelnia”, a następnie uczęszczał do Szkoły Realnej Zgromadzenia Kupców. Podczas wojny 1920 roku służył w ochotniczym pułku piechoty. W 1921 roku zdał egzamin maturalny i wieku 20 lat związał swoje życie z Wyższą Szkołą Handlową (poprzedniczką SGH).

Docent (niem. Dozent od łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych.Instytut Gospodarstwa Społecznego – placówka naukowo-społeczna w Polsce okresu międzywojennego utworzona w 1920 r. z inicjatywy jej pierwszego kierownika Włodzimierza Wakara, przez lata kierowana przez Ludwika Krzywickiego. Kolejnymi dyrektorami instytutu byli: Konstanty Krzeczkowski, Tadeusz Szturm de Sztrem, Ludwik Landau, Edward Strzelecki, Adam Andrzejewski, Mikołaj Latuch, Adam Kurzynowski, Irena Kostrowicka i Witold Rakowski. Od 2004 roku dyrektorem IGS jest Piotr Błędowski.

Po dwóch latach studiów zmuszony został, ze względu na trudną sytuację materialną, do przerwania studiów i podjęcia pracy w biurze Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu w Warszawie, gdzie pracował w latach 1923–1924. Następnie pracował jako nauczyciel na kursach handlowych w Wieruszowie (1925–1926). W 1925 roku wrócił na studia; przedstawił pracę dyplomową, napisaną pod kierunkiem profesora Ludwika Krzywickiego, Pieniądze papierowe podczas insurekcji 1794 r., za którą uzyskał dyplom zawodowy WSH w Warszawie. Autor przy pisaniu tej pracy oparł się przede wszystkim na materiałach archiwalnych, w mniejszym stopniu na dość ubogiej podówczas literaturze przedmiotu. Jako że wiele z tekstów źródłowych uległo zniszczeniu w czasie powstania warszawskiego, współcześnie praca Andrzeja Grodka uznawana jest za jedyne naukowo wiarygodne opracowanie tego zagadnienia.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. 30 listopada jest 334. (w latach przestępnych 335.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 31 dni.

We wrześniu 1926 roku uzyskał stanowisko asystenta przy Katedrze Historii Handlu. W roku akademickim 1926/1927 kontynuował naukę w Wyższej Szkole Handlowej. Asystenturę łączył latach 1927–1928 z pełnieniem funkcji sekretarza Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków oraz pracując w kwartalniku „Ekonomista”. W 1929 roku został powołany do służby wojskowej, a po jej odbyciu wyjechał na studia do Francji dzięki stypendium Funduszu Kultury Narodowej. Tam studiował przez ponad półtora roku na Wydziale Prawa Uniwersytetu Paryskiego. W trakcie pobytu we Francji napisał również pracę magisterską Zagadnienie emisji znaków pieniężnych w Księstwie Warszawskim (1806–1813). Po powrocie do kraju w 1931 roku zdał wymagane regulaminem studiów egzaminy i uzyskał tytuł magistra.

Cmentarz Wojskowy w Warszawie (określany też potocznie jako "Powązki Wojskowe") – warszawski cmentarz komunalny przy ul. Powązkowskiej 43/45.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

W tym samym roku został mianowany asystentem naukowym Biblioteki WSH, prowadzonej od 1919 roku przez prof. Konstantego Krzeczkowskiego. Andrzejowi Grodkowi powierzono opracowanie katalogu rzeczowego zbiorów biblioteki, która w tym czasie obejmowała 90 000 woluminów i była największym polskim księgozbiorem z zakresu nauk społeczno-ekonomicznych. Zadanie obejmowało tłumaczenie i adaptację tablic klasyfikacyjnych Biblioteki Kongresu, sklasyfikowanie całości zbiorów i opracowanie indeksów przedmiotowych.

Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich (SBP) - ogólnopolska organizacja pozarządowa o charakterze naukowym i zawodowym środowiska bibliotekarskiego.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

W 1935 roku uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych za pracę Piotr Maleszewski (1767–1828) i jego nauka społeczna. W 1936 roku na podstawie pracy Idea Banku Narodowego (geneza Banku Polskiego) 1763–1828 uzyskał stanowisko docenta i prawo do samodzielnego prowadzenia wykładów z historii handlu. Wykładał w Instytucie Pedagogicznym Związku Nauczycielstwa Polskiego i działał w Instytucie Gospodarstwa Społecznego. W okresie przedwojennym opublikował także kilkadziesiąt haseł w Polskim Słowniku Biograficznym i Encyklopedii Nauk Politycznych. Nie zerwał też kontaktów z biblioteką. Niezależnie od prac naukowych i zajęć dydaktycznych przygotował i oddał do druku w 1939 roku Katalog Biblioteki SGH, obejmujący zasadniczy zrąb księgozbioru (Nauki ekonomiczne i handlowe). Katalog posiadał kilkadziesiąt tysięcy pozycji z obszernym indeksem autorsko-tytułowym. Wydrukowane tuż przed wybuchem i na początku II wojny światowej (druk zakończono w lutym 1940), gotowe egzemplarze ukryto przed Niemcami i wydano dopiero w połowie 1945 roku.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

W 1939 roku Andrzej Grodek zgłosił się do Robotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Po kapitulacji Warszawy i aresztowaniu dyrektora biblioteki Konstantego Krzeczkowskiego przejął odpowiedzialność za bibliotekę. Okupant zlikwidował SGH, a w jej miejsce powstała Miejska Szkoła Handlowa, która nie miała formalnie żadnego prawa do biblioteki. Dzięki staraniom Andrzeja Grodka i dyrektora Biblioteki Narodowej Józefa Grycza zbiory nie zostały zabrane z siedziby uczelni przy ul. Rakowieckiej. Biblioteka została potraktowana jako zbiór zabezpieczony pod zarządem II Oddziału Staatsbibliothek Warschau, a Andrzej Grodek został kierownikiem zbiorów i – wbrew wprowadzonemu przez hitlerowców zakazowi udostępniania książek – robił to wypożyczając potajemnie książki. Gmach biblioteki stał się również miejscem spotkań i dyskusji naukowców i polityków.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Gmach biblioteki w czasie wojny nie został spalony i ocalał jej księgozbiór. W dniu wyzwolenia Warszawy Andrzej Grodek jako pierwszy był już na zdewastowanym terenie uczelni i z gronem kilku współpracowników rozpoczął prace nad zabezpieczeniem księgozbioru, gmachów i mienia uczelni. W latach 1945–1947 pełnił funkcję dyrektora biblioteki i zarazem prorektora SGH, a na lata 1947/1948 i 1948/1949 został wybrany rektorem tej uczelni. Jednocześnie w 1945 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Po upaństwowieniu uczelni i przemianowaniu jej na Szkołę Główną Planowania i Statystyki został usunięty ze stanowiska rektora – zastąpił go Czesław Nowiński.

Oskar Ryszard Lange (ur. 27 lipca 1904 w Tomaszowie Mazowieckim, zm. 2 października 1965 roku w Londynie) – polski ekonomista i polityk, poseł na Sejm PRL I, II, III i IV kadencji, członek KC PZPR i Rady Państwa PRL.Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (SGH, w latach 1949–1991 Szkoła Główna Planowania i Statystyki, SGPiS) – najstarsza uczelnia ekonomiczna w Polsce, a zarazem jeden z wiodących uniwersytetów ekonomicznych w Europie. Jej siedziba mieści się na warszawskim Mokotowie, przy al. Niepodległości, w bezpośrednim sąsiedztwie stacji metra Pole Mokotowskie.

Po odsunięciu od zarządzania uczelnią skupił się na własnej pracy naukowej, zarządzaniu biblioteką i pracą w Katedrze Historii Gospodarczej. Jego sytuacja zmieniła się w 1952 roku, gdy nowym rektorem uczelni został Oskar Lange, ekonomista i działacz państwowy mało zainteresowany codziennym funkcjonowaniem SGPiS, który wybrał Grodka na stanowisko prorektora ds. nauki i to jemu delegował wiele z najważniejszych decyzji. Ostatecznie w 1956 roku ponownie wybrany został na stanowisko rektora uczelni. W 1958 roku Andrzej Grodek przygotował projekt reorganizacji uczelni z zachowaniem jej akademickiego charakteru, jednak jej wdrożenie przerwała jego śmierć. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B 2-13-15).

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Piotr Maleszewski herbu Godziemba, inna forma nazwiska: Maliszewski, pseud. i krypt.: Jean Woytynski (Jan Woytyński); P. M., (ur. 1767 na Mazowszu, zm. 28 sierpnia 1828 we Francji) – ekonomista, publicysta, historyk, działacz polityczny i wolnomularz.

W 1963 roku pośmiertnie opublikowano wybór pism Andrzeja Grodka wraz z pełną bibliografią prac.

W 50. rocznicę śmierci profesora zorganizowano wystawę na podstawie materiałów dostarczonych przez jego córkę, dr Zofię Grodek-Milczarek. Zaprezentowano na niej zdjęcia z dzieciństwa, młodości, jak i zbiór dokumentów, legitymacji, dyplomów.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie – centralna biblioteka Szkoły Głównej Handlowej. Gromadzi zbiory z zakresu nauk ekonomicznych: historii myśli ekonomicznej, ekonometrii, polityki ekonomicznej, historii i geografii gospodarczej poszczególnych krajów, prawa gospodarczego, statystyki, demografii, rachunkowości, finansów i bankowości, pracy i polityki społecznej, przedsiębiorstwa, przemysłu, handlu, transportu, usług, zarządzania i marketingu, ochrony środowiska oraz informatyki i cybernetyki.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.
Józef Grycz (ur. 11 grudnia 1890 w Zebrzydowicach, Śląsk Cieszyński, zm. 23 października 1954 w Warszawie) – bibliotekarz polski, organizator bibliotekarstwa, dyrektor Naczelnej Dyrekcji Bibliotek w Ministerstwie Oświaty.
SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
Ludwik Krzywicki, pseudonimy K. R. Żywicki, J. F. Wolski i inne (ur. 21 sierpnia 1859 w Płocku, zm. 10 czerwca 1941 w Warszawie) – polski myśliciel marksistowski, socjolog i ekonomista, pedagog, działacz społeczny, polityk. Prekursor i jeden z twórców polskiej socjologii.
Asystent (łac. assistens – towarzyszący; pot. asystent profesora) – najniższe rangą stanowisko na uczelni dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających tytuł zawodowy magistra (ew. magistra inżyniera) lub stopień naukowy doktora (ew. dr inż.).

Reklama