• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alpy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Fałd – ciągła deformacja tektoniczna polegająca na wygięciu plastycznym pierwotnie płasko ułożonych warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości. Wyróżnia się dwie formy fałdu, przeważnie sąsiadujące ze sobą: antykliny i synkliny (łęki). Antyklina posiada w swoim jądrze utwory starsze, natomiast synklina posiada w swoim jądrze utwory młodsze. Zwykle antyklina jest wypukła ku górze, a synklina wklęsła ku górze, ale nie dotyczy to fałdów leżących, przewalonych, silnie przechylonych i pionowych.Liskamm lub Lyskamm – szczyt w Alpach Pennińskich w Szwajcarii o wysokości 4527 metrów. Położony na wschód od Matterhorn i na zachód od masywu Monte Rosa. Leży w Szwajcarii w kantonie Valais.
    Zdjęcie satelitarne Alp
    Grań główna Alp zaznaczona żółtą linią
    Alpy na włoskiej mapie z roku 1899
    Masyw Monte Rosa ze szczytem Dufourspitze

    Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps, łac. Alpes) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego w okolicy Savony po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

    Piz Badile – szczyt o wysokości 3308 m n.p.m. położony w grupie Bergell w Alpach Retyckich, na granicy Szwajcarii i Włoch. Wznosi się ponad położoną na północ od niego (po stronie szwajcarskiej) doliną Val Bondasca oraz położoną na południe (po stronie włoskiej) doliną Val Masino.Pomurnik (Tichodroma muraria) – gatunek niewielkiego ptaka górskiego z rodziny pomurników (Tichodromidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje w górach południowej i środkowej Europy oraz zachodniej i środkowej Azji. W Polsce jest to skrajnie nieliczny ptak lęgowy. Występuje przede wszystkim w Tatrach, które są najbardziej na północ wysuniętym stanowiskiem lęgowym tego gatunku w Europie. Jest gatunkiem osiadłym, odbywającym w okresie pozalęgowym krótkie wędrówki w niższe tereny górskie.

    Grań główna Alp biegnie od przełęczy Bocchetta di Altare (dawna nazwa: Colle di Cadibona), która oddziela Alpy od Apeninów, najpierw w kierunku południowo-zachodnim, następnie północno-zachodnim, północnym i na najdłuższym odcinku w kierunku północno-wschodnim aż do Höflein an der Donau na północnym skraju Lasu Wiedeńskiego.

    Łupek krystaliczny, łupek metamorficzny – skała metamorficzna o doskonałej łupkowatości, czyli podzielności na płytki.Piz Bernina (4049 m n.p.m.) – najwyższy szczyt masywu Berniny, a zarazem najwyższy szczyt Alp Wschodnich. Bernina jest również najdalej na wschód wysuniętym alpejskim czterotysięcznikiem i piątym szczytem Alp pod względem wybitności.

    Najwyższym szczytem Alp, a zarazem całej Europy, jest położony na granicy francusko-włoskiej Mont Blanc (wł. Monte Bianco). Wznosi się na wysokość 4808 m n.p.m.

    Alpy położone są na terytorium kilku państw europejskich, są to od południowego zachodu: Francja, Monako, Włochy, Szwajcaria, Liechtenstein, Niemcy, Austria, Słowenia, Węgry. Niektóre z nich, w których Alpy zajmują znaczącą część terytorium, nazywane są często alpejskimi.

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Pochodzenie nazwy jest niepewne, niektórzy wiążą ją z celtyckim rdzeniem alb, oznaczającym „wysokość”, inni natomiast wskazują na łaciński przymiotnik albus – „biały”, co miało odnosić się do ośnieżonych szczytów Alp. Ta druga hipoteza jest wątpliwa, zważywszy, że na terenie całego łańcucha określenie „alp” odnosi się do wysokogórskich pastwisk (w Polsce nazywanych halami), a nie do szczytów górskich.

    Wrończyk (Pyrrhocorax pyrrhocorax) – gatunek ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae), występujący w zachodniej i środkowej Europie, północnej Afryce, środkowej i wschodniej Azji. Wyróżniono następujące podgatunki P. pyrrhocorax:Czterotysięczniki Alp − lista szczytów w Alpach o wysokości bezwzględnej powyżej 4000 m n.p.m. oraz o wybitności powyżej 100 metrów. Nie jest ona tożsama z pełną listą 82 szczytów alpejskich, przekraczających wysokość 4000 m n.p.m., zdefiniowaną w 1994 r. przez Międzynarodową Federację Związków Alpinistycznych (UIAA).

    Geologia[ | edytuj kod]

    Alpy zostały wypiętrzone w orogenezie alpejskiej jako część większego systemu górskiego – łańcucha alpejsko-himalajskiego. Alpy mają budowę fałdowo-płaszczowinową. W krajobrazie wysokogórskim dominują strzeliste szczyty, kotły polodowcowe oraz doliny U-kształtne.

    Partizione delle Alpi (z wł. „Podział Alp”; fr. Partition des Alpes, niem. Einteilung der Alpen) – klasyfikacja pasm górskich w Alpach używana przede wszystkim we Włoszech, ale także we Francji i Szwajcarii. Zgodnie z nim Alpy dzielą się na trzy główne części: Alpi Occidentali („Alpy Zachodnie”), Alpi Centrali („Alpy Środkowe”) i Alpi Orientali („Alpy Wschodnie”), które z kolei dzielą się na 26 sekcji i 112 grup.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Signalkuppe (wł. Punta Gnifetti) – szczyt w Alpach Pennińskich, części Alp Zachodnich. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (region Piemont). Należy do masywu Monte Rosa. Szczyt można zdobyć ze schronisk Monte Rosa Hut (2795 m), Rifugio Città di Mantova (3470 m) oraz Rifugio Gnifetti (3611 m). Lodowce pod szczytem to Gornergletscher i Grenzgletscher. Na szczycie Signalkuppe znajduje się małe schronisko Rifugio Regina Margherita, najwyżej położone schronisko w Europie. Nazwane zostało na cześć królowej Włoch – Małgorzaty Sabaudzkiej. Włoska nazwa szczytu (Punta Gnifetti) pochodzi od nazwiska Giovanniego Gnifetti, który był pierwszym zdobywcą szczytu.
    Północne Alpy Wapienne (niem. Nördliche Kalkalpen) – pasmo górskie, a raczej rozciągnięty w kierunku wschód - zachód ciąg masywów górskich zbudowanych ze skał osadowych (głównie wapieni mezozoicznych), tworzący północną część Alp Wschodnich, rozciągający się od Lasu Bregenckiego w austriackim landzie Vorarlberg na zachodzie do Lasu Wiedeńskiego w landzie Dolna Austria i Wiednia na wschodzie.
    Południowe Alpy Wapienne (niem. Südliche Kalkalpen, wł. Alpi Sud-orientali) – pasmo górskie, część Alp Wschodnich rozciągająca się od masywu Sobretta-Gavia w Lombardia na zachodzie do masywu Pohorje na Słowenii na wschodzie. Najwyższym szczytem jest Ortler 3905 m n.p.m.
    Pastwisko – rodzaj użytków zielonych porośniętych głównie wieloletnimi trawami, których wegetacja trwa niezależnie od tego, czy są to tereny uprawowe, czy też nieużytki.
    Łańcuch alpejsko-himalajski – wielki system górski w północnej Afryce, południowej Europie i południowej Azji. Należą do niego subsystemy górskie powstałe w orogenezie alpejskiej wskutek zderzenia napierających z południa płyt afrykańskiej, adriatyckiej, egejskiej, arabskiej i indoaustralijskiej z płytą eurazjatycką. Łańcuch alpejsko-himalajski wciąż podlega wypiętrzaniu, wskutek czego jako całość jest drugim co do intensywności wstrząsów obszarem sejsmicznym na świecie (po pacyficznym pierścieniu ognia).
    Łańcuch górski – teren górski o równolegle ułożonych pasmach wraz z kotlinami i przylegającymi doń pogórzami.
    Eiger – szczyt w Alpach Berneńskich o wysokości 3970 metrów n.p.m. Jest najbardziej znaną górą w historii alpinizmu ekstremalnego. Wraz z Mönchem i Jungfrau tworzy trio (Dreigestirn) wielkich szczytów w północnej części berneńskiego Oberlandu w Szwajcarii. Jego północna ściana znana jest pod kilkoma nazwami: Eigerwand, Nordwand lub Mordwand (Ściana Śmierci) – to nazwa, jaką zaczęto określać ją po wielu tragicznie zakończonych próbach jej zdobycia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.237 sek.