• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alkmena



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Hera (gr. Ἥρα Hēra, łac. Hera, Iuno, Juno, Junona) – w mitologii greckiej trzecia córka Kronosa i Rei, żona Zeusa. Według niektórych źródeł była trzecią małżonką władcy bogów, po Metydzie (Metis) i Temidzie. Była również Zeusową siostrą, królową Olimpu, boginią niebios, patronką macierzyństwa, opiekunką małżeństwa i rodziny.Hermes (gr. Ἑρμῆς Hermḗs, łac. Mercurius) – w mitologii greckiej bóg dróg, podróżnych, kupców, pasterzy, złodziei, posłaniec bogów i psychopomp. Hermes jako bóg handlu musiał mieć opanowane techniki dobijania targu, uznano go więc za boga "przekonującej wymowy". A ponieważ stąd już tylko krok od zwykłego cwaniactwa, Hermes został także opiekunem złodziei, co przypisywano mu raczej żartem niż serio. Jeden z 12 bogów olimpijskich.
    Matka Heraklesa[ | edytuj kod]

    Związany zobowiązaniem Amfitrion pojechał na wyprawę wojenną przeciw Telebojczykom. Zeus postanowił to wykorzystać. Z jednej strony Alkmena była piękną kobietą, niezwykle wręcz urodziwą, z drugiej Zeus swego czynu dokonać miał w celu spłodzenia wielkiego herosa, który uratuje Olimp i będzie bronił rasy ludzkiej. Na przeszkodzie realizacji tego celu stała cnotliwość Alkmeny. Pod nieobecność swego wnuka przyjął jego postać i tak też poszedł do Alkmeny. Ponadto podarował kobiecie sztukę złota ze skarbca Pterelaosa i nakreślił przebieg wojny prowadzonej przez męża uwodzonej kobiety, tak, jakby sam nim był. Nie ograniczył się do tego, ale także, zakazując słońcu wstawać, wydłużył trzykrotnie noc, podczas której wraz z Alkmeną dał początek dziecku. Alkmena uchodzi za ostatnią śmiertelną kobietę, która stała się kochanką Zeusa.

    Mojry (gr. Μοῖραι Moirai) – w mitologii greckiej boginie losu, utożsamiane przez Rzymian z Parkami. U różnych poetów miały inne genealogie. U Homera jest jedna Mojra, natomiast według Hezjoda były one trzema córkami Zeusa i Temidy, noszącymi imiona: Kloto ("Prządka" nici żywota), Lachesis ("Udzielająca", która tej nici strzeże) i Atropos ("Nieodwracalna", która ją przecina). Symbolizowały starogreckie pojęcia filozoficzno-mitologiczne dotyczące losu ludzkiego i porządku świata. Ich siostrami były Hory i Charyty. Były boginiami życia i śmierci, jedynymi ponad bogami olimpijskimi, których rozkazom nie podlegały. Znały one przyszłość ludzi i bogów.Hypnos (także Sen; stgr. Ὕπνος Hýpnos, łac. Somnus ‘Sen’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie snu.

    Amfitrion jeszcze tej samej nocy bądź następnego dnia wrócił z wojny, na której odniósł zwycięstwo. Bardzo śpieszył się w drodze powrotnej do żony, nie zatrzymując się dla nikogo. Oczekiwał radosnego powitania przez małżonkę. Zaczął opowiadać jej swoje wojenne przygody, ale ze zdziwieniem usłyszał, że jego żona już o nich słyszała. Amfitrion zdążył jeszcze spłodzić z ciężarną już Alkmeną własnego syna, ale w końcu doszła do niego informacja o uczynku żony, która nieświadomie zdradziła go, o czym władcę poinformował wieszczek Tejrezjasz. Władca zapłonął gniewem, chciał nawet spalić Alkmenę na stosie. Uratowała ją interwencja Zeusa, który zesłał z nieba ulewny deszcz, który ugasił rozpalone już płomienie. Widząc dowód boskiej interwencji, Amfitrion wybaczył Alkmenie. Zgodził się też zostać ziemskim ojcem dziecka.

    Sfinks (lub czasem Fiks, gr. Σφίγξ Sphínx lub Φίξ Phíks, łac. Sphinx lub Phix) – mityczne stworzenie, przedstawiane zazwyczaj jako lew z ludzką głową. Wizerunek ten wywodzi się z czasów egipskiego Starego Państwa - tworzonym wówczas rzeźbom starożytni Grecy nadali nazwę, określającą żeńskiego potwora, "dusicielkę", wywodzącą się z greckiej mitologii. Podobne stworzenia pojawiają się także w kulturze południowo-wschodniej Azji. W europejskiej sztuce, sfinks stał się popularnym motywem zdobniczym w renesansie. Później wizerunek tego stworzenia, często bardzo zbliżony do oryginalnej, egipskiej wersji, pojawił się w wielu innych kulturach.Tejrezjasz (Tyrezjasz,Terezjasz) – w mitologii greckiej wróżbita. Zobaczył dwa splecione węże w czasie godów. Uderzył je kijem i został przemieniony w kobietę. Został przez bogów ukarany ślepotą za (różne wersje):
    Narodziny Heraklesa wedle Jeana Jacques’a Francois Le Barbiera

    Zeus cieszył się z poczęcia potomka. Niedługo przed spodziewanym terminem porodu nieostrożnie obiecał pierwszemu chłopcu z rodu Perseusza, który przyjdzie na świat (różne wersje mitu mówią o wnuku Perseusza bądź o potomku, który urodzi się następnej nocy) władzę nad Argos, Mykenami, władzę królewską, olbrzymią władzę nad ludźmi. Wersję mówiącą o Argos podaje Homer, Apollodoros jest zaś za Mykenami. Hera czuła jednak w stosunku do kochanki swego męża zazdrość. Pełniąc również funkcję bogini porodów, interweniowała sama bądź też poprosiła o pomoc Ejlejtyję, boginię porodów, swą córkę i wierną sługę. Mogły w tym również uczestniczyć Mojry. Pauzaniasz pisze wręcz o czarownicach. Bóstwa te przybyły na miejsce porodu i ulokowały się u progu. Skrzyżowały swe kończyny górne i dolne i w ten sposób za sprawą swej magii i zaklęć przez 7-9 dni nie pozwalały dziecku wydostać się na świat. Trwałoby to jeszcze dłużej, gdyby nie pomoc Galintias bądź Historis (wedle Pauzaniasza), przyjaciółki rodzącej, która wraz z innymi służącymi zauważyła, co się dzieje. Bojąc się, że córka Elektryona nie wytrzyma z bólu, uciekła się do podstępu. Podbiegła do bogiń i oświadczyła im, że z rozkazu Zeusa Alkmena już urodziła. Nieśmiertelne uległy przerażeniu, dostrzegając w tym pogwałcenie ich władzy. W emocjach wstały, zmieniając tym samym pozycję blokującą poród. Dzięki temu Alkmena wydała na świat syna. Boginie zemściły się jednak na oszustce, czyniąc z niej łasicę. Tak czy inaczej gniew Hery przedłużył ciążę Alkmeny do dziesięciu miesięcy, przyśpieszając zaś poród innego dziecka z rodu Perseidów, Eurysteusza, syna Stenelosa i Nikippe. Przez to Eurysteusz urodził się przed Heraklesem. W ten sposób syn Alkmeny stracił tron.

    Łasica (Mustela) – rodzaj lądowego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych (Mustelidae). Gatunki zaliczane do tego rodzaju są najmniejszymi ssakami w rzędzie drapieżnych (Carnivora).Heros (stgr. ἥρως "bohater") – w mitologii greckiej postać zrodzona ze związku człowieka i boga. Herosi mieli nadzwyczajne zdolności, jak wielka siła, spryt lub inne przymioty. Byli dowodem przenikania się świata bogów i ludzi.

    Alkmena urodziła dziecko. Nadano mu imię Alkajosa bądź Alkidesa, od ojca Amfitriona. Później stało się ono znane pod innym imieniem, Heraklesa, uznawanego za najsławniejszego z herosów mitologii greckiej. Drugim jej synem był Ifikles, brat bliźniak Heraklesa, syn Amfitriona, urodzony na jeden dzień przed Heraklesem (wedle innych źródeł później od niego). Następnie ojciec Heraklesa Zeus wziął syna ze sobą do nieba, denerwując swą żonę Herę, po czym zwrócił matce bądź też zrobiła to Atena. Osiem, dziewięć lub dziesięć miesięcy później niemowlę po raz pierwszy zaprezentowało swe niezwykłe zdolności. Alkmena wykąpała swych chłopców i złożyła ich razem do snu w tarczy ze spiżu, którą wykorzystywała w charakterze kołyski. Pozostawiła następnie swe dzieci. W nocy dał się słyszeć krzyk i pojawiła się jasność. Okazało się, że Hera wysłała dwa węże, by zabić syna swego męża. Jednak przybyła na miejsce wraz ze służbą matka mogła już tylko patrzeć, jak młodziutki Herakles zabija węże, po czym z radością prezentuje pokonane gady rodzicom. Istnieje wersja mitu, w której węże wrzucił do pokoju Amfitrion, chcąc przekonać się, który z chłopców jest jego synem, a który ma boskie pochodzenie. Prócz bliźniąt Alkmena miała jeszcze z Amfitrionem córkę Laonome, wydaną za Argonautę Eufemosa bądź Polyfema.

    Radamantys (gr. Ῥαδάμανθος Rhadámanthos, gr. Ῥαδάμανθυς Rhadámanthys, łac. Rhadamanthus) – w mitologii greckiej król mniejszych wysp Archipelagu Egejskiego, sędzia zmarłych w Hadesie, heros.Wyrocznia Delficka – sławna w starożytnej Grecji wyrocznia w Delfach pochodząca jeszcze z okresu mykeńskiego, kiedy była miejscem kultu boga chtonicznego. Grecy uważali sanktuarium za omphalos – pępek świata. W okresie homeryckim wyrocznia stała się ośrodkiem kultu Apollina, a przepowiednie wieściła siedząca na trójnogu kapłanka Pytia, wieszczka Apollina.

    Robert Graves zwraca uwagę na motyw bliźniąt pochodzących od dwóch ojców – boskiego i ludzkiego. Widzi więc w Heraklesie rodzonego przez śmiertelną kobietę świętego króla. Graves pisze, jakoby Zeus wydał przez Hermesa nakaz wygaszenia ogni słońca, co miał zrobić wybitnie niezadowolony z tego pomysłu Helios, oraz wyprzęgnięcia jego zaprzęgu, co miały z kolei zrobić Godziny, Księżycowi zaś rozkazał zwolnić swój ruch po niebie. Potrzebował bowiem na spłodzenie wielkiego herosa odpowiednio dużo czasu. Hypnos miał zapewnić, że ludzie nic nie zauważą. Władca Olimpu ofiarował Alkmenie puchar ze złota należący do Telebosa, a przedtem do Posejdona. Sam nadał dziecku imię Herakles, przechwalając się potomkiem jeszcze przed jego narodzinami, a jego żona wymogła na nim wtedy obietnicę dziedzictwa dla Pelopidy urodzonego jeszcze tego samego dnia. Sama też udała się do Teb, gdzie – krzyżując nogi, splatając palce i wiążąc węzły w szacie – uniemożliwiała poród córce Elektryona. Ejlejtyja nie brała w tym udziału, natomiast poczynania Hery ukryła przed Zeusem jego córka Ate, którą za karę ojciec chwycił za włosy i zrzucił na ziemię, zakazując jej powrotu na Olimp. Herakles urodził się przez to godzinę za późno, przed, jednocześnie lub po Ifiklesie. Zeus rozjaśnił wtedy izbę, Hera zaś ukarała Galantis (bądź Galen), przemieniając ją w łasicę i sprawiając, że zawsze już rodziła swe potomstwo przez usta. Graves podaje też wersję, zgodnie z którą osoba ta trudniła się nierządem. Amfitrion obawiał się więcej spać z żoną. Zeus natomiast pojął, że nigdy nie spłodzi już z kobietą potężniejszego od Heraklesa syna, wobec czego nigdy więcej już nie zdradził swej żony ze śmiertelną kobietą. Graves podaje również historię porzucenia dziecka przez Alkmenę pod murami Teb, gdzie znalazła je Atena i przekazała Herze, a także radzenia się przez Alkmenę Tejrezjasza po pokonania przez Heraklesa węży. Wieszczek przepowiedział niemowlęciu chwałę. Za jego radą Alkmena spaliła węże na ognisku z kolczastych krzewów, popioły zaś rozsypano na skale Sfinksa.

    Wyspy Szczęśliwe (gr. Μακάροι Νήσοι Makároi Nḗsoi lub Wyspy Szczęśliwych gr. Μακάρων Νήσοι Makárōn Nḗsoi) – w mitologii greckiej część Hadesu – miejsce, dokąd (według niektórych wierzeń) mieli się udawać cnotliwi zmarli, by tam zaznawać wiekuistego spokoju.Poród (również rozwiązanie, narodziny) – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy wydalenie płodu i łożyska z macicy samicy kończące ciążę.

    Po śmierci męża[ | edytuj kod]

    Alkmena przeżyła swego męża Amfitriona, poległego w walce przeciw Minyom. Po jego odejściu towarzyszyła swym synom Ifiklesowi i Heraklesowi, między innymi wtedy, gdy heros już po odbyciu kary w postaci swych słynnych prac podjął starania w celu odzyskania Tirynsu, czemu sprzeciwił się Eurysteusz. Przeżyła również oboje swych dzieci. Po zgonie Heraklesa nienawiść, którą jej syna darzył Eurysteusz, dosięgła także i ją. W czasie śmierci syna mieszkała w Tirynsie wraz z niektórymi swymi wnukami. Później przebywała w Koryncie, skąd wypędził ją władca Myken. Schroniła się przed nim w Atenach. Władca Myken zażądał wydania rodziny Heraklesa. Ateńczycy odmówili. Wybuchła wojna, zwycięska dla Aten, w efekcie której Eurysteusz pożegnał się z życiem. Po jego śmierci odcięto mu głowę i dostarczono ją córce Elektryona, która wydłubała mu oczy wrzecionem. W końcu wróciła na starość do Teb, gdzie mieszkała wraz z Heraklidami i gdzie osiągnęła bardzo zaawansowany wiek.

    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Herakles (gr. Ἡρακλῆς Hēraklēs, Ἡρακλές Hēraklés, łac. Heracles, Hercules, Alkajos, Palajmon) – w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Jego rzymskim odpowiednikiem był Herkules. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.

    Jej drugim małżonkiem został Radamantys, syn Zeusa i Europy. Wedle jednej z wersji mitu ślub ich odbył się w Beocji, po czym mieszkali razem w Okalei. Wedle innej wersji mitu poślubiła go dopiero po śmierci, po której jej kochanek Zeus przeniósł ją na Wyspy Szczęśliwych (lub wysłał w tym celu Hermesa), gdzie jej nowy mąż pełnił funkcję jednego z sędziów podziemnego świata. Inna wersja opowiada o jej przeniesieniu na Olimp, aby odebrała część boskiej chwały swego syna. Odyseusz spotkał ją pośród heroin przybyłych do niego u progu zaświatów. Pauzaniasz pisze natomiast, że nie ma ona grobu, albowiem po śmierci zamieniona została w kamień.

    Tiryns lub Tyryns (gr. Τῖρυνς Tiryns) – w starożytności położona na Peloponezie cytadela z czasów kultury mykeńskiej. W miejscu tym już w III tysiącleciu p.n.e. znajdowała się osada. Achajowie zbudowali tu swoją twierdzę w XIV–XIII wieku p.n.e. Tyryns został zdobyty przez Dorów około 1100 p.n.e. Około 470 p.n.e. cytadela została zniszczona przez Argejczyków.Robert Graves (ur. 24 lipca 1895 w Wimbledonie, zm. 7 grudnia 1985 w Dejà, Majorka) – angielski poeta, prozaik i badacz mitologii. Syn irlandzkiego pisarza Alfreda Gravesa.

    Graves tłumaczy, że z rozkazu swego ojca Hermes wykradł jej ciało z trumny podczas pogrzebu, zastępując je kamieniem, po czym Alkmena, ożywiona i odmłodzona, rozpoczęła nowe życie jako żona Radamantysa. Heraklidzi rozpoznali jednak podstęp, gdyż trumna wydała im się zbyt ciężka. Kamień ulokowali w świętym gaju nieopodal Teb, gdzie zaczęto oddawać Alkmenie cześć bogini. Graves słyszał ponadto o wspólnym grobie Alkmeny i Radamantysa w Haliartos oraz o grobie Alkmeny w Megarze przy drodze łączącej Argos i Teby, gdzie została ona pochowana za radą wyroczni delfickiej.

    Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.Ifikles – postać w mitologii greckiej. Był synem Amfitriona i Alkmeny oraz przyrodnim bratem Heraklesa od strony matki. Był również mężem Automedusy i ojcem Jolaosa, Periboi oraz Jopy.

    Grób Alkmeny w Haliartos już w starożytności odkopano. Nie znaleziono w nim szczątków, ale bransoletę wykonaną z brązu, tabliczkę z tego samego stopu pokrytą nieznanym pismem oraz dwa dzbany.

    Potomkowie[ | edytuj kod]

    Syn Alkmeny, Herakles, doczekał się licznego potomstwa. Miał on sześćdziesięciu synów, Heraklidów. Jego ród opanował Peloponez, a ich najazd wiąże się z wydarzeniem historycznym, jakim było przybycie Dorów. Ifikles z kolei ożenił się z Automeduzą, która urodziła mu syna Jolaosa.

    Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki pieśniarz wędrowny (aojda), epik, śpiewak i recytator (rapsod). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji ustnej poezji heroicznej. Do jego dzieł zalicza się eposy: Iliadę i Odyseję. Grecka tradycja widziała w nim również autora poematów heroikomicznych Batrachomyomachia i Margites oraz Hymnów homeryckich. Żaden poeta grecki nie przewyższył sławą Homera. Na wyspach Ios i Chios wzniesiono poświęcone mu świątynie, a w Olimpii i Delfach postawiono jego posągi. Pizystrat wprowadził recytacje homeryckich poematów na Panatenaje.Niemowlę, okres niemowlęcy – dziecko od urodzenia do końca pierwszego roku życia. Wyodrębnienie to w psychologii rozwojowej dokonywane ze względu na szczególną wagę rozwoju małego dziecka w tym okresie. Wyodrębnienie okresu niemowlęctwa jest ważne także z uwagi na mnogość i intensywność przemian zachodzących w organizmie dziecka w tym czasie. Pierwszy miesiąc życia dziecka jest okresem noworodkowym.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Magia Alkmeny - praktyki magiczne w kulturze ludowej reprezentowane przez różne formy zamykania i otwierania oraz zawiązywania i rozwiązywania. Z powodu ostatnich aktów, czasami nazywana również magią węzłów.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Pierre Grimal (ur. 21 października 1912 w Paryżu, zm. 11 listopada 1996 w Paryżu) – francuski historyk specjalizujący się z historii starożytnego Rzymu.
    Peloponez (Półwysep Peloponeski, nwgr. Πελοπόννησος, Peloponnisos, w średniowieczu znany pod nazwą Morea, gr. Μωρέας lub Μωριάς) – półwysep i kraina historyczna w Grecji. Stanowi najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego i kontynentalnej Grecji. Znajduje się między Morzem Jońskim a Egejskim. Połączony jest z lądem Przesmykiem Korynckim przeciętym Kanałem Korynckim. Od północy Peloponez ograniczony jest Zatoką Koryncką i Patraską. Silnie rozczłonkowana linia brzegowa tworzy liczne mniejsze półwyspy: Argolidzki, Lakoński, Mani, Mesyński i zatoki: Sarońską, Argolidzką, Meseńska, Kiparysyjską. Powierzchnia Peloponezu wynosi 21,4 tys. km².
    Dorowie – lud grecki mówiący dialektem doryckim, który pod koniec II tysiąclecia p.n.e. zajął Helladę achajską. Pierwotnie, kiedy przebywali w górach Pindos, nazywali się Makednoi, a Dorami – Dorieis – stali się w trakcie inwazji.
    Spiż – stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem, czasem zaliczany do brązów. Zawiera więcej cyny (11%) niż brąz cynowy (do 9%). Zawartości cynku i ołowiu są odpowiednio w granicach 2-7% i 2-6%. Jest odporny na korozję i ścieranie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.