Alexander Todd

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sir Alexander Robert Todd (ur. 2 października 1907 w Glasgow, zm. 10 stycznia 1997 w Cambridge) – szkocki biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w roku 1957, przyznanej za badania nukleotydów i enzymów nukleotydowych. Wyjaśnił też budowę witaminy B12.

Sir Robert Robinson (ur. 13 września 1886 w Rufford, Derbyshire, Anglia, zm. 8 lutego 1975 w Great Missenden, Buckinghamshire, Anglia) – chemik brytyjski, laureat Nagrody Nobla z dziedziny chemii w roku 1947 za badania nad alkaloidami.Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii – laureaci nagrody przyznawanej corocznie osobom (1–3 rocznie), które dokonały odkrycia naukowego lub wynalazku w dziedzinie chemii (jednej z pięciu różnych dziedzin), wyświadczając tym największe dobrodziejstwo ludzkości; kryterium oceny osiągnięć kandydatów do Nagrody Nobla sformułował Alfred Nobel (1833–1896) w swoim testamencie. Fundusz nagród pochodzi z odsetek od majątku fundatora, którym zarządza Fundacja Nobla. Decyzje w sprawach wyróżnień podejmuje Królewska Szwedzka Akademia Nauk, zgodnie ze ściśle opisaną procedurą. Ceremonie wręczania nagród odbywają się od roku 1901, 10 grudnia kolejnych lat, co jest uhonorowaniem rocznicy śmierci fundatora (10 grudnia 1896).

Życiorys[ | edytuj kod]

Tablica upamiętniająca Todda na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej

Był starszym synem Alexandra Todda, biznesmena z Glasgow i jego żony Jean Lowrie. Uczęszczał do Allan Glen’s School w Glasgow, następnie podjął studia na University of Glasgow. W 1928 roku uxyskał bakalaureat, po czym wyjechał do Niemiec, gdzie kontynuował edukację na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem. W 1931 roku uzyskał tam stopień Ph.D. na podstawie rozprawy dotyczącej kwasów żółciowych. W latach 1931–1934 przebywał w Anglii, gdzie prowadził badania nad antocyjanami i innymi substancjami barwnymi. W 1933 uzyskał drugi tytuł PhD na Uniwersytecie Oksfordzkim, promotorem był Robert Robinson.

Uniwersytet Edynburski (ang. University of Edinburgh) – publiczna uczelnia założona w Edynburgu w 1582 roku. W latach 1941–1949 w uczelni działał Polski Wydział Lekarski kształcący kadry medyczne dla potrzeb Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii. Kawaler – łac. Equitus, Eques, franc. chevalier, ang. – knight, niem. Ritter – tytuł niższej szlachty, zazwyczaj stojący tylko powyżej szlachty nieutytułowanej.

W 1934 roku Todd, wrócił do Szkocji, gdzie podjął pracę badawczą na Uniwersytecie Edynburskim, dwa lata później przeniósł się do Lister Institute of Preventive Medicine w Chelsea, a w 1937 roku objął także stanowisko Readera na University of London. W 1938 objął stanowisko profesora chemii, a także Dyrektora Laboratorium Chemicznego na University of Manchester, w 1944 objął przyjął posadę profesora chemii organicznej na University of Cambridge.

Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.Witamina B12 (nazwy chemiczne: cyjanokobalamina, kobalamina) - złożony organiczny związek chemiczny zawierający kobalt jako atom centralny. W organizmach żywych pełni rolę regulatora produkcji erytrocytów (czerwonych ciałek krwi). Jego niedobór powoduje niedokrwistość. Zaliczany jest do witamin z grupy B, tj. rozpuszczalnych w wodzie prekursorów koenzymów.

Podczas pobytu w Manchesterze rozpoczął badania nukleozydów, w 1949 roku dokonał pierwszej syntezy Adenozyno-5′-trifosforanu (ATP), a następnie dinukleotydu flawinoadeninowego (FAD). W 1955 opisał strukturę witaminy B12.

W 1975 roku został mianowany kanclerzem University of Strathclyde, w latach 1978–1986 był profesorem wizytującym na Hatfield Polytechnic. Nawiązał też współpracę z Politechniką Łódzką.

W 1954 roku otrzymał tytuł szlachecki, w 1957 roku został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za badania nukleotydów i enzymów nukleotydowych. W 1970 r. został członkiem zagranicznym PAN.

Medal Królewski (ang. Royal Medal, The Queen’s Medal) – jedna z nagród naukowych przyznawanych dorocznie przez Towarzystwo Królewskie w Londynie (ang. Royal Society of London). W każdej edycji przyznawane są trzy medale: dwa za „najważniejszy wkład w rozwój nauk przyrodniczych” oraz jeden za „wybitny wkład w naukach stosowanych”. Uniwersytet w Glasgow (ang. University of Glasgow, gael. Oilthigh Ghlaschu) – jeden z czołowych uniwersytetów brytyjskich, założony w 1451, jako historycznie drugi uniwersytet w Szkocji.

Jego żoną była Alison Sarah, córką noblisty Henry’ego Dale’a, małżeństwo miało syna o imieniu Alexander Henry i dwie córki: Helen Jean oraz Hilary Alison.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Lord Todd Biographical (ang.). W: nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2020-03-09].
  2. Alexander Robertus Todd, Baron Todd BRITISH BIOCHEMIST (ang.). W: Encyclopaedia Britannica [on-line]. [dostęp 2020-03-09].
  3. Todd, Alexander Robertus, [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], czlonkowie.pan.pl [dostęp 2021-09-01].

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Lord Todd – Biographical, nobelprize.org (ang.)
  • Adenozyno-5′-trifosforan (adenozynotrójfosforan, ATP) – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy zbudowany z grupy trójfosforanowej przyłączonej w pozycji 5′ cząsteczki adenozyny, tworząc bezwodnik kwasu fosforowego. Odgrywa on ważną rolę w biologii komórki jako wielofunkcyjny koenzym i molekularna jednostka w wewnątrzkomórkowym transporcie energii. Stanowi nośnik energii chemicznej, używanej w metabolizmie komórki. Powstaje jako magazyn energii w procesach fotosyntezy i oddychania komórkowego. Zużywają go liczne enzymy, a zgromadzona w nim energia służy do przeprowadzania różnorodnych procesów, jak biosyntezy, ruchu i podziału komórki. Tworzy się z adenozyno-5′-difosforanu, a przekazując swą energię dalej, powraca do formy ADP lub adenozyno-5′-monofosforanu (AMP). Cykl ten zachodzi bezustannie w organizmach żywych. Człowiek każdego dnia przekształca ilość ATP porównywalną z masą swego ciała.Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.
    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.
    University of Cambridge (nieformalnie: Cambridge University, po polsku Uniwersytet Cambridge lub po prostu Cambridge) – drugi po Oksfordzie najstarszy angielski uniwersytet, założony w 1209 roku. Znajduje się w Cambridge w środkowej Anglii. Uważany za jeden z najlepszych uniwersytetów w Europie i na świecie. Uniwersytety Oksfordzki i Cambridge określane są wspólną nazwą Oxbridge.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kwasy żółciowe – są to organiczne kwasy, syntetyzowane w wątrobie, będące końcowymi produktami degradacji (rozkładu) endogennego (wewnątrzustrojowego) cholesterolu.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Politechnika Łódzka – państwowa uczelnia techniczna założona 24 maja 1945 roku w Łodzi. Aktualnie studiuje w niej ponad 20 tys. osób na 36 kierunkach na 9 wydziałach. Kształci ich 1370 nauczycieli akademickich, w tym 240 profesorów.

    Reklama