Alexander Pope

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Alexander Pope (ur. 21 maja 1688 w Londynie, zm. 30 maja 1744 w Twickenham) – czołowy poeta angielskiego Oświecenia, zdeklarowany katolik i torys.

Poemat heroikomiczny – utwór literacki, opierający się na połączeniu podniosłego stylu wypowiedzi z błahą, przyziemną tematyką, co tworzy efekt komiczny. Nawiązuje do gatunku eposu bohaterskiego (dlatego bywa również nazywany antyepopeją), jednak nie ma zazwyczaj na celu ośmieszenia tego gatunku literackiego, a wykorzystanie jego formy ma jedynie służyć wzmocnieniu efektu komicznego i zwróceniu uwagi na poruszane problemy.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

Za właściwy debiut literacki Alexandra Pope'a uważa się publikację poematu Wiersz o krytyce, wzorowanego na kodeksie XVIII-wiecznego klasycyzmu Nicolasa Boileau. Od tego czasu jego twórczość − choć jednolita stylistycznie i spójna światopoglądowo − obejmowała całą różnorodność znanych wówczas gatunków literackich oraz kręgów zainteresowań, od satyry oraz poematu heroikomicznego, którego był przedstawicielem, aż do poważnych poematów filozoficznych krzewiących wiarę w dobroć Boga, a nawet pieśni religijnych.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Berkshire – hrabstwo ceremonialne w południowej Anglii, w regionie South East England, położone na zachód od Londynu, w dolinie Tamizy i rzeki Kennet, uznawane za jedno z tzw. Home Counties. Do 1998 roku Berkshire pełniło funkcję administracyjną jako hrabstwo niemetropolitalne.

Alexander Pope od przeszło dwustu lat pozostaje na językach krytyki literackiej jako bohater jednego z największych sporów w historii poezji angielskiej, w której niektóre stronnictwa obniżają rangę jego twórczości, a nawet odbierają mu miano poety. Jednocześnie, jako aforysta, jest obok Williama Szekspira najczęściej cytowanym Wyspiarzem. Do dziś uważa się go również za największego poetę swojego pokolenia, pierwszego mistrza angielskiej satyry oraz najwybitniejszego twórcę poematu heroikomicznego.

Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.John Donne (ur. 22 stycznia 1572 w Londynie, zm. 31 marca 1631) – czołowy poeta wczesnego angielskiego baroku, główny przedstawiciel nurtu poezji metafizycznej.

Choć Pope uosabiał wszystkie cechy angielskiego Oświecenia, a więc epoki niejako przestarzałej w ujęciu rodzącego się romantyzmu, jego dzieła odegrały ważną rolę w twórczości takich poetów, jak George Gordon Byron czy Adam Mickiewicz, a współcześni badacze coraz częściej widzą w nich niejasny zwrot w stronę „rewolucji romantycznej”. Wątek ten stanowi jeszcze jedno pole sporu o poezję Pope'a.

Dystych (gr. dístichon) inaczej: dwuwiersz; strofa dwuwersowa, o rymach parzystych (AA BB) - najmniejsza istniejąca strofa poetycka. Oba wersy dystychu charakteryzują się zazwyczaj znacznym podobieństwem pod względem składni i treści.Poemat dydaktyczny – dłuższy utwór wierszowany o charakterze rozprawy pouczającej. Stworzony został przez Hezjoda w poemacie Prace i dnie (VII w.p.n.e.). Poemat dydaktyczny miał wiele wspólnego z poematem opisowym i poematem filozoficznym. Współcześnie do jego tradycji sięga tzw. poezja traktatowa, np. Traktat moralny i Traktat poetycki Czesława Miłosza.

Dewizą Alexandra Pope'a było powiedzenie: „Wszystko co jest, jest właściwe”.

Życie[ | edytuj kod]

Alexander Pope urodził się 21 maja 1688 w Londynie jako pierworodny syn gorliwych katolików − Alexandra Pope'a seniora oraz Edith Pope, z domu Turner. Od początku przyszły poeta był dzieckiem chorowitym i fizycznie słabym, co nie pozwoliło mu uczęszczać do szkoły. Nieco pokraczny wygląd od najmłodszych lat zaważył na jego relacjach międzyludzkich. Z powodu katolickiego wyznania zamknięto przed nim również bramy angielskich uniwersytetów.

Mimetyzm, mimezja (z gr. mimetés - naśladowca) – termin stosowany w różnych dziedzinach, oznaczający naśladowanie albo upodabnianie się.Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
Arabella Fermor, adresatka Porwanego pukla

Pomimo braku solidnego wykształcenia, młody Pope sam zainteresował się literaturą. Cała sytuacja miała korzystny wpływ na umysłowość chłopca, który wyrastał w swobodzie i niezależności intelektualnej, w dorosłym życiu, zwłaszcza w latach świetności literackiej, zyskując mu miano „najbardziej instynktownego z poetów klasycznych”. W domu na skraju lasu windsorskiego pochłaniał spore ilości arcydzieł dawnej poezji, w wieku około dwunastu lat zaczął również pisać własne utwory. „Bez przerwy czytał i pisał”, jak sam mawiał: „szczebiotał rytmicznie”, następnie dyskutując z dorosłymi znajomymi nad wartością swoich kompozycji.

Optymizm (z łac. optimum - najlepiej) jest przeciwieństwem pesymizmu. Pogląd filozoficzny, według którego istniejący świat jest najlepszy z możliwych i racjonalnie urządzony, a życie jest dobre, można więc osiągnąć w nim szczęście i doskonałość moralną. Podkreśla stosunek do życia, w którym świat postrzegamy przede wszystkim jako pozytywne miejsce, jako coś dobrego.Liryka (gr. λυρικóς, lyrikos – odnoszący się do liry) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki.

Na niezwykle ożywionej scenie literackiej czasów augustowskich Pope zjawił się jako kilkunastoletni chłopiec, autor − jak mawiano − „dobrze się zapowiadający”, pochwalony przez Williama Wycherleya, który przeczytał kilka wierszy młodego poety. Ostatecznie zadebiutował w 1709 poematem bukolicznym Pastorals. Należy przy tym podkreślić nieszczerość autora, który chcąc najwidoczniej uchodzić za „cudowne dziecko” swojej epoki, publicznie obwieścił, że poemat napisał w wieku lat trzynastu, choć dobrze wiadomo, iż częstokroć skrzętnie poprawiał i uzupełniał jego treść w starszym wieku. Incydent ten stał się pierwszym powodem (spośród wielu), dla którego do dziś nazwisko Pope'a kojarzy się z hipokryzją, nieszczerością i pełną złośliwości niesprawiedliwością.

Torysi - angielskie ugrupowanie polityczne powstałe w końcu XVII wieku. Wyraziciele interesów ziemiaństwa, dworu, Kościoła. W opozycji do wigów.Henry Stuart Hazlitt (ur. 28 listopada 1894 w Filadelfii, zm. 8 lipca 1993) – amerykański dziennikarz, krytyk literacki, ekonomista, filozof. Przedstawiciel austriackiej szkoły ekonomicznej. Autor Ekonomii w jednej lekcji, w której między innymi przytacza opowieść o zbitej szybie.

Błyskotliwy debiut sprawił, że młody Pope poczuł się na ówczesnej arenie literackiej jak ryba w wodzie, wciąż pnąc się w górę po stopniach angielskiego Parnasu. W 1711 drukiem ukazało się kolejne dzieło poety, wierszowany traktat o sztuce poetyckiej, zawierający elementy poematu dydaktycznego, An Essay on Criticism. Pope − być może zbyt zuchwały w swoich restrykcyjnych sądach literackich, wygłaszanych w tak młodym wieku − podczas pisania zaczerpnął inspirację od Nicolasa Boileau. Utwór od razu zrobił furorę i od tego czasu życie literackie Alexandra Pope'a stało się nieprzerwanym pasmem sukcesów. Doszło nawet do tego, że młodym poetą zainteresował się jeden z filarów ówczesnej kultury, Joseph Addison, wydawca głośnego pisma „The Spectator”. Sława Pope'a ugruntowała się dodatkowo w 1714, kiedy ukazał się jego najgłośniejszy utwór, Pukiel porwany. Do jego przyjaciół dołączył wówczas Jonathan Swift.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Polona – polska biblioteka cyfrowa, w której udostępniane są zdigitalizowane książki, czasopisma, grafiki, mapy, muzykalia, druki ulotne oraz rękopisy pochodzące ze zbiorów Biblioteki Narodowej oraz instytucji współpracujących.
Odrzucona miłość Pope'a do Lady Mary, obraz Williama Powella Fritha z 1852.

W 1717 nagła sława Pope'a ukoronowana została pierwszym wydaniem jego dzieł zebranych, w których pojawiły się dwa nowe utwory: znacznie różniące się od dotychczasowej twórczości poety miłosne poematy o namiętności, Eloisa to Abelard oraz Elegy to the Memory of an Unfortunate Lady.

Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Pope od początku przejawiał szereg cech osobistych, które potocznie zwykło się nazywać trudnym charakterem. Słynna zawiść i drażliwość poety, połączona z ciągłymi nawrotami choroby, stały się w przyszłości przyczyną wielu walk z krytyką, częstokroć niesprawiedliwie odrzuconą, zbyt osobiście odebraną, bądź po prostu urojoną. Ironia Pope'a była skuteczna, aczkolwiek nie zawsze subtelna. Bywało, iż skrzywdzony pisarz uciekał się do najostrzejszych narzędzi satyry, chwaląc się ze swojej „umiejętności sprawiania bólu” (proper power of hurt).

Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki pieśniarz wędrowny (aojda), epik, śpiewak i recytator (rapsod). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji ustnej poezji heroicznej. Do jego dzieł zalicza się eposy: Iliadę i Odyseję. Grecka tradycja widziała w nim również autora poematów heroikomicznych Batrachomyomachia i Margites oraz Hymnów homeryckich. Żaden poeta grecki nie przewyższył sławą Homera. Na wyspach Ios i Chios wzniesiono poświęcone mu świątynie, a w Olimpii i Delfach postawiono jego posągi. Pizystrat wprowadził recytacje homeryckich poematów na Panatenaje.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Niewiele wiadomo na temat życia uczuciowego Pope'a. Przypuszcza się, że miłością jego życia była Marthy Blount, która przez wiele lat towarzyszyła poecie oraz opiekowała się nim w dniach nawrotu choroby. Zażyłe stosunki z Marthy połączyły Pope'a akurat w niedługim czasie po tym, jak oświadczając się długoletniej przyjaciółce, Lady Mary Wortley Montagu, został przez nią gwałtownie wyśmiany. Alexander od zawsze przejawiał wrażliwość na wpływy kobiet, toteż − jak głosi plotka − gorycz spowodowana tym incydentem wzbudziła w nim wrogość w stosunku do Lady Mary, która przeniosła się również na grunt literacki. Zupełnie inny wydźwięk miały dzieła przeznaczone pani Blount; właściwie poeta zadedykował jej i poświęcił wszystkie swoje najbardziej intymne poematy.

Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.Giles Lytton Strachey (ur. 1 marca 1880, zm. 21 stycznia 1932) – angielski pisarz i krytyk. Zdobył sławę dzięki nowej formie biografistyki w której psychologiczny wgląd i sympatia są połączone z lekceważeniem i kpiną.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
George Gordon Noel Byron, lord Byron (ur. 22 stycznia 1788 w Londynie, zm. 19 kwietnia 1824 w Missolungi) – jeden z największych angielskich poetów i dramaturgów.
Voltaire (Wolter), właśc. François-Marie Arouet (Voltaire jest pseudonimem artystycznym; ur. 21 listopada 1694 w Paryżu, zm. 30 maja 1778 w Paryżu) – francuski pisarz epoki oświecenia, filozof, dramaturg i historyk. Tworzył satyry, powieści, dramaty oraz „Listy”.
Quintus Horatius Flaccus (ur. 8 grudnia 65 p.n.e. w Wenuzji, zm. 27 listopada 8 p.n.e.) – rzymski poeta liryczny okresu augustowskiego.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Bibilioteca Nacional do Brasil (pol. Brazylijska Biblioteka Narodowa) jest instytucją chroniącą dziedzictwo dokumentalne i bibliograficzne Brazylii, znajduje się w Rio de Janeiro, przy placu Cinelândia.
Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki. Utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego. Wysnuta z piosnek pasterskich stała się świadomie kreowanym obrazem utęsknionej, szczęśliwej natury – zdaniem badaczy gatunek jest specyficznym wytworem kultury miasta i ujawnia znużenie światem cywilizacji. Idylla odsłania beztroskie, spokojne i pogodne życie, spełnione przez miłość. Sielanka ma najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem bądź dialogiem. Gatunek często ukazuje świat mitologiczny. Nierzadko też ujawnia się w utworach sielankowych temat śmierci, zwłaszcza w formie słynnego toposu "Et in Arcadia ego" ("Jestem nawet w Arkadii", to słowa Śmierci)

Reklama