Aleksandria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aleksandria (arab. ‏الإسكندرية‎, Al-Iskandarijja; łac. Alexandria; stgr. Ἀλεξάνδρεια, Aleksandreia; kopt. ⲣⲁⲕⲟϯ, Rakodī) – drugie co do wielkości miasto w Egipcie (z liczbą 4,11 mln mieszkańców w 2006) i aglomeracja z liczbą 4,48 mln mieszkańców w 2008, co stawia ją na szóstym miejscu wśród wszystkich aglomeracji Afryki. Leży nad brzegiem Morza Śródziemnego, jest największym portem tego kraju, siedzibą władz muhafazy aleksandryjskiej, ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i naukowym oraz kulturalną stolicą Egiptu.

Serapejon (gr. Serapejon, łac. Serapeum) – świątynia Serapisa. Najważniejsza z świątyń o tej nazwie znajdowała się w Aleksandrii w Egipcie. W czasie panowania dynastii Ptolemeuszy, znajdował się tam ośrodek myśli filozoficznej oraz ogromna biblioteka, skupiająca około 70.000 rękopisów. W 391 roku, Serapeum zostało zburzone na rozkaz cesarza Teodozjusza, w ramach wprowadzania w życie Dekretów teodozjańskich.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

Historia[ | edytuj kod]

Zgodnie z tradycją i opisami historyków starożytnych miasto założył Aleksander Macedoński 7 kwietnia 332 roku p.n.e. według projektu Dejnocharesa, architekta znanego z przebudowy Efezu. Według opublikowanego w „New Scientist” artykułu autorstwa Alaina Verona i współpracowników z Uniwersytetu Paula Cézanne’a w Aix-en-Provence, miasto (pod nazwą Rhakotis) istniało w tym miejscu już od 2686 roku p.n.e., a Aleksander doprowadził jedynie do rozbudowy miasta i nazwał je swoim imieniem, co nie umniejsza zasług władcy Macedonii dla rozwoju tego miasta jako ośrodka handlu i kultury promieniującego na cały obszar basenu Morza Śródziemnego.

Dydym Aleksandryjski, Didymus zwany Ślepym (ur. ok. 313 w Aleksandrii, zm. tamże w 398) – wczesnochrześcijański pisarz kościelny i teolog. W dzieciństwie utracił wzrok, ale poprzez słuchanie nauk, kazań i czytań zdobył taką wiedzę, że napisał szereg prac egzegetycznych i teologicznych, w których wzorował się na poglądach Orygenesa. Przez kilka lat był rektorem Szkoły Katechetycznej w Aleksandrii.Durban (zulu eThekwini, wym. [ˈɛːʔtʰɛˌkwinĭ]) – miasto i główny port Republiki Południowej Afryki i największe miasto prowincji KwaZulu-Natal (nie jest jednak jej stolicą, którą jest dużo mniejszy Pietermaritzburg). Durban położony jest nad Oceanem Indyjskim. Jest on jednym z największych miast RPA i liczy ponad 3,4 mln mieszkańców (2007). Jest dużym ośrodkiem turystycznym, co zawdzięcza subtropikalnemu klimatowi oraz licznym plażom. To właśnie podczas szczytu w tym mieście, 9 lipca 2002 roku, w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej powołana została Unia Afrykańska.

W starożytności i w średniowieczu ośrodek życia kulturalnego i wielki port Morza Śródziemnego. Za rządów Ptolemeuszów był stolicą Egiptu (ustanowiona przez Ptolemeusza I Sotera). Miasto zostało przebudowane na planie siatki hippodamejskiej. Na zachód od murów miejskich zlokalizowane zostały nekropolie i ogrody. We wschodniej części znajdowała się dzielnica egipska która zachowała wcześniejszą nazwę miasta – Rhakotis, granicząca z dzielnicą królewską (grecką) stanowiącą serce metropolii. Położona w pobliżu miasta wyspa Faros połączona była z miastem groblą, zwaną Heptastadionem rozdzielającą dwa porty – Wielki Port i Eunostos. W I wieku liczba mieszkańców płci męskiej w Aleksandrii wynosiła 180 tysięcy.

Ewa Maria Wipszycka-Bravo (ur. 27 listopada 1933 w Warszawie) – historyk starożytności, profesor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego.Demis Roussos (gr. Nτέμης Pούσσος), właściwie Artemios Wenturis Roussos (gr. Αρτέμιος Bεντούρης Pούσσος) (ur. 15 czerwca 1946 w Aleksandrii) – grecki piosenkarz muzyki pop.

Za czasów rzymskich była siedzibą władz prowincji. Pod koniec starożytności jeden z czterech największych ośrodków chrześcijaństwa w basenie Morza Śródziemnego (pozostałe to Antiochia Syryjska, Konstantynopol i Rzym). Starożytni mówiąc o mieście stosowali zwrot Aleksandria przy Egipcie, a nie Aleksandria w Egipcie, bowiem pod względem prawno-administracyjnym nie stanowiła ona części Egiptu.

Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Aleksandria była stolicą Egiptu przez blisko tysiąc lat, tj. do 641 naszej ery, kiedy to kraj został podbity przez muzułmanów. W późniejszych wiekach, po przeniesieniu stolicy do Kairu, stopniowo traciła na znaczeniu, by ponownie odzyskać swą pozycję w czasach nowożytnych.

W Aleksandrii powstała grecka Septuaginta, pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu dokonane przez Żydów aleksandryjskich. O Aleksandrii i jej mieszkańcach można znaleźć wzmianki w Biblii. Aleksandryjczycy, czyli Żydzi z Aleksandrii, znajdowali się wśród tych, którzy toczyli spór ze świętym Szczepanem przed jego rozprawą. Aleksandria była rodzinnym miastem Apollosa. Z miasta pochodziły również dwa statki, którymi św. Paweł z Tarsu podróżował jako więzień do Rzymu (Dz 6:9; 18:24; 27:6; 28:11).

Hydrie Hadra - w starożytności grupa naczyń glinianych produkowanych na Krecie w środkowej części wyspy w okresie hellenistycznym. Najintensywniej produkowano je w 2. połowie III wieku p.n.e. Według najnowszych badań produkcja trwała do 3. ćwierci I wieku p.n.e.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Aleksandria dzisiaj[ | edytuj kod]

Podział administracyjny[ | edytuj kod]

Aleksandria nocą

Współczesna Aleksandria dzieli się na 6 okręgów administracyjnych:

  • Montaza: 1 190 287 mieszkańców
  • Sharak (Wschodnia Aleksandria): 985 786 mieszkańców
  • Wassat (Aleksandria Centralna): 520 450 mieszkańców
  • Amriya: 845 845 mieszkańców
  • Agamy (Zachodnia Aleksandria): 386 374 mieszkańców
  • Gumrok: 145 558 mieszkańców
  • W skład aglomeracji miejskiej Aleksandrii wchodzą również dwa miasta:

  • Borg al-Arab: 186,9 tys. mieszkańców
  • New Borg al-Arab: 7,6 tys. mieszkańców
  • Dzielnice miasta[ | edytuj kod]

    Fragment miasta od strony Nowej Biblioteki Aleksandryjskiej
    Mężczyźni smażący i sprzedający pączki na wybrzeżu Morza Śródziemnego w Aleksandrii
  • Agami
  • Aleksandria – Port Wschodni
  • Aleksandria – Port Zachodni
  • Amreya
  • Anfoushi
  • Assafra
  • Attarine
  • Azarita (Mazarita, oryginalnie Lazarette)
  • Bab Sidra
  • Bahari
  • Bachus
  • Bulkeley (Bokla)
  • Burg el-Arab
  • Cleopatra
  • Dekheila
  • Śródmieście
  • Fleming
  • Gabbari (Qabbari)
  • Gianaclis
  • Glym (skrót od Glymenopoulos)
  • Gumrok
  • Hadara
  • Ibrahimeya
  • Kabbary (Qabbary)
  • King Mariout
  • Kafr Abdu
  • Karmous (Karmouz)
  • Kom el-Dik (Kom el-Dekka)
  • Labban
  • Laurent
  • Maamoura Beach
  • Maamoura
  • Mafrouza
  • Mandara
  • Manshiyya
  • Mex
  • Miami
  • Montaza
  • Muharram Bey
  • Mustafa Kamel
  • Ramleh (el-Raml)
  • Ras el-Tin
  • Rushdy
  • Saba Pasha
  • San Stefano
  • Shatby
  • Schutz
  • Sidi Bishr
  • Sidi Gaber
  • Smouha
  • Sporting
  • Stanley
  • Syouf
  • Tharwat
  • Victoria
  • Wardeyan
  • Zizinia
  • Place[ | edytuj kod]

  • Orabiego, w śródmieściu
  • Mansheya, w dzielnicy Mansheya
  • Saad Zaghlul, w śródmieściu
  • Tahrir (poprzednio Muhammada Alego, oryginalnie Place des Consuls), w śródmieściu
  • Ahmeda Zewailego, w pobliżu Wabour El Mayah
  • Mosty[ | edytuj kod]

  • Stanleya
  • Beja Muharrama
  • Pałace[ | edytuj kod]

  • Montaza
  • Ras el-Tin
  • Pałac prezydencki w dzielnicy Maamoura
  • Szkoły, uczelnie instytuty naukowe[ | edytuj kod]

  • Sacred Heart Girls’ School (SHS) – w dzielnicy Roushdy
  • Abbas Helmy High School
  • Alexandria Institute of Technology (AIT)
  • Alexandria Language School (ALS)
  • Alexandria University
  • Arab Academy for Science and Technology and Maritime Transport
  • High Institute For Computers & Information Systems – HICIS Abo Qir
  • Al-Madina al-Monawara High School
  • Al-Ramml High School
  • British School of Alexandria
  • Collège de la Mère de Dieu
  • Collège Saint Marc
  • Deutsche Schule der Borromärinnen (DSB)
  • Don Bosco
  • Ecole Champollion
  • Ecole Gérard
  • Ecole Saint Gabriel
  • Ecole Saint-Vincent de Paul
  • Ecole Sainte Catherine
  • Egyptian American School
  • Egypt Modern School
  • El Nasr Boys’ School
  • El Nasr Girls’ College
  • Gamal Abdel Naser High School
  • Institution Sainte Jeanne-Antide
  • Janaklees National School (JNS)
  • Lycée La Liberté (Lycée Al-Horreya)
  • Mubarak Technologichal School (MTS)
  • Modern American School
  • Riada Language School (RLS)
  • Schutz American School
  • Sidi Gaber Language School {SLS}
  • Taymour English School (TES)
  • Université Senghor
  • Victoria College
  • Zahran Language School (ZLS)
  • Biblioteki[ | edytuj kod]

    Biblioteka Aleksandryjska była kiedyś największą biblioteką świata. Została przypuszczalnie założona w III wieku p.n.e. za panowania króla Ptolemeusza II. Pierwszym obiektem była Świątynia Muz, czyli Museion (gr. Μουσείον). skąd wywodzi się dzisiejsze muzeum.

    Latarnia morska na Faros – starożytna latarnia, która została zbudowana ok. 280-279 p.n.e. na podstawie planów architekta Sostratosa i na polecenie Ptolemeusza I, ukończona podczas rządów jego syna Ptolemeusza II. Możliwe, że pomysłodawcą budowy latarni był sam Aleksander Macedoński. Ze względu na wielkość i wspaniałość architektonicznego ukształtowania uważano ją za jeden ze starożytnych cudów świata.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

    Biblioteka w swych długich dziejach kilkakrotnie padała ofiarą pożaru, a odtworzenie spalonych manuskryptów było kosztowne, czasami niemożliwe. Do dnia dzisiejszego stopień zniszczeń dokonanych przez kolejnych podpalaczy jest sprawą kontrowersyjną. Nowoczesna Bibliotheca Alexandrina podjęła działalność w 2003 niemal w tym samym miejscu.

    Muzeum Aleksandryjskie, Muzejon, Musejon (gr. Μουσεῖον τῆς Ἀλεξανδρείας, Μουσεῖον Mouseíon ‘świątynia muz’) – największy w starożytności instytut naukowy.Kazimierz Józef Marian Michałowski (ur. 14 grudnia 1901 w Tarnopolu, zm. 1 stycznia 1981 w Warszawie) – polski archeolog, egiptolog, historyk sztuki, członek PAN, twórca polskiej szkoły archeologii śródziemnomorskiej.

    Muzea[ | edytuj kod]

  • Alexandria Aquarium
  • Graeco-Roman Museum
  • Royal Jewelry Museum
  • Museum of Fine Arts
  • Cavafy Museum
  • Zoo, ogrody i parki[ | edytuj kod]

  • Królewskie Ogrody Montaza
  • Park Antoniades
  • Ogrody Shallalat
  • Zoo Aleksandryjskie
  • Green Plaza
  • Fantasy Land
  • Plaża Maamoura Beach
  • Marina
  • | edytuj kod]

  • Katakumby Kom al-Shuqafa
  • Kościoły[ | edytuj kod]

  • Aleksandra Newskiego (rosyjski prawosławny)
  • Św. Anargyri (grecki prawosławny)
  • Wniebowzięcia (grecki prawosławny)
  • Św. Antoniego (grecki prawosławny)
  • Archaniołów Gabriela i Michała (grecki prawosławny)
  • Św. Katarzyny (grecki prawosławny)
  • Św. Katarzyny (katolicki)
  • Św. Cyryla z Aleksandrii (koptyjski prawosławny)
  • Katedra Dormition, w dzielnicy Mansheya (greckokatolicki)
  • Dormition (grecki prawosławny)
  • Proroka Eliasza (grecki prawosławny)
  • Św. Jerzego w dzielnicy Sporting (koptyjski prawosławny)
  • Św. Jerzego (grecki prawosławny)
  • Niepokalanego Poczęcia w dzielnicy Ibrahemeya (greckokatolicki)
  • Kościół jezuicki w dzielnicy Cleopatra (katolicki)
  • Św. Józefa w dzielnicy Fleming (greckokatolicki)
  • Józefa z Arymatei (grecki prawosławny)
  • Katedra św. Marka (koptyjski)
  • Św. Marka w dzielnicy Shatby (katolicki, koptyjskokatolicki i koptyjski)
  • Kaplica św. Marka i Nektariosa w dzielnicy Ramleh (grecki prawosławny)
  • Św. Marka i Piotra z Aleksandrii (koptyjski prawosławny)
  • NMP w dzielnicy Assafra (koptyjski prawosławny)
  • NMP w dzielnicy Gianaclis (koptyjski prawosławny)
  • Św. Miny w dzielnicy Fleming (koptyjski prawosławny)
  • Św. Miny w dzielnicy Mandara (koptyjski prawosławny)
  • Św. Mikołaja (grecki prawosławny)
  • Św. Paraskewii (grecki prawosławny)
  • Św. Sawy w dzielnicy Ramleh (grecki prawosławny)
  • Św. Tekli Haymanot (koptyjski prawosławny)
  • Kaplica św. Teodora (grecki prawosławny)
  • Katedra Zwiastowania (grecki prawosławny)
  • Meczety[ | edytuj kod]

    Meczet Qaed Ibrahim
  • Ali ibn Abi Talib
  • Bilal ibn Ribah
  • El-Gamee el-Bahari
  • Hatem
  • Hoda el-Islam
  • Abu el-Abbas el-Mursi
  • El-Mowasah w dzielnicy Hadara
  • Sharq el-Madina w dzielnicy Miami
  • El-Shohadaa w dzielnicy Mostafa Kamel
  • Qaed Ibrahim
  • Yehia w dzielnicy Zizinya
  • Sidi Beshr w dzielnicy Sidi Beshr
  • Sidi Gaber w dzielnicy Sidi Gaber
  • Asr El Islam w dzielnicy Sidi Gaber
  • El Qabany w dzielnicy Fleming
  • Abo El Nor w dzielnicy Bakos
  • El Manara w dzielnicy Shaby
  • Ansar El Haq w dzielnicy Sidi Beshr
  • EL Sayda Amna w dzielnicy Sidi Gaber
  • El Sadaka w dzielnicy Sidi Beshr
  • Tag EL Ser w dzielnicy Victoria
  • EL Fath w dzielnicy Semouha
  • Synagogi[ | edytuj kod]

  • Eliyahu Hanavi
  • Konstandinos Petru Kawafis (gr. Κωνσταντίνος Πέτρου Καβάφης, ur. 29 kwietnia 1863 w Aleksandrii w Egipcie, zm. tamże 29 kwietnia 1933) – nowożytny poeta grecki; twórca kunsztownej poezji w duchu tzw. parnasizmu i symbolizmu pozostający pod silnym wpływem literatury starożytnej; przedstawiciel greckiego modernizmu. Uważany za jednego z nawybitniejszych poetów greckich XX w. W jego twórczości dominuje tematyka hellenistyczna i osobista. Zapoczątkował nowy typ liryki, pisząc językiem epigramatycznym, zbliżonym do prozy.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Koptyjska katedra św. Marka w Aleksandrii – historyczna siedziba patriarchy Aleksandrii, zwierzchnika Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Aktualnym patriarchą jest sprawujący swój urząd od 2012 Tawadros II, 118. następca św. Marka.
    Katedra Zwiastowania – prawosławna katedra w Aleksandrii, główna świątynia Prawosławnego Patriarchatu Aleksandryjskiego.
    Aix-en-Provence (prowan. Ais de Provença) to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu. Miasto jest ulokowane w dolinie rzeki Arc, o milę od prawego brzegu rzeki.
    Rakotis - osada egipska z okresu Starego Państwa. Na ruinach Rakotis Aleksander Macedoński założył Aleksandrię w 332 roku p.n.e.
    Stadion – budowla sportowa, przeznaczona do rozgrywania zawodów różnych dyscyplin sportowych oraz innych masowych imprez widowiskowych lub komercyjnych (targi).
    Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (Międzynarodowy Dzień Książki, Światowy Dzień Książki) – doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Dzień ten po raz pierwszy obchodzono w 1995 roku.
    Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.

    Reklama