Aleksandras Stulginskis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aleksandras Stulginskis (wymowa ) (ur. 26 lutego 1885 w Kutaliai koło Taurogów, zm. 22 września 1969 w Kownie) – litewski polityk, założyciel litewskiej chadecji (LKD – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci), wicepremier i dwukrotny prezydent Litwy.

Innsbruck – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol. Położone jest na wysokości 574 m n.p.m. w dolinie rzeki Inn. Liczy około 120 tys. mieszkańców. Około 30 km na południe od miasta znajduje się przełęcz Brenner (1370 metrów n.p.m.).Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Urodził się w rodzinie posiadaczy ziemskich. Uczył się w szkole elementarnej w Kaltinenai, później uczęszczał do słynnego gimnazjum w Lipawie, po którego ukończeniu zapisał się do Akademii Teologicznej w Kownie. W późniejszym okresie kontynuował studia z zakresu filozofii i teologii na austriackiej uczelni w Innsbrucku. Nie zdecydował się jednak na święcenia kapłańskie i podjął studia w Instytucie Agronomii w Halle, które ukończył w roku 1913. Przed wojną pisywał artykuły w litewskiej prasie na temat rolnictwa, podczas okupacji niemieckiej zaś działał w ruchu pomocy ofiarom wojny, korespondował do gazet oraz prowadził kursy dla nauczycieli. Przez długi czas szefował stowarzyszeniu „Rytas” („Świt”), pod Wilnem uprawiał ogród, z którego dochody przekazywał sierotom. W 1918 r. zaczął wydawać gazetę „Ukininkas” („Rolnik”), „Ukininko kalendorius” („Kalendarz rolnika”).

Prezesa Rady Ministrów mianuje i odwołuje prezydent Republiki za zgodą Sejmu. Ministrów mianuje i odwołuje prezydent na wniosek premiera, który nie później niż w ciągu 15 dni od swojego mianowania przedstawia zaakceptowany przez prezydenta skład rządu Sejmowi. Aprobata większości głosów oznacza, że rząd otrzymuje prawo działania.Premier (z fr. premier - pierwszy, od łac. primus - pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: prezydent ministrów oraz prezes ministrów). W innych krajach nazywany: pierwszy minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), prezydent ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, minister stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

Był jednym z założycieli litewskiej chadecji, przewodniczącym jej Komitetu Centralnego. Zapisał się również jako współautor memorandum do prezydenta Wilsona o uznanie litewskiej państwowości przez Stany Zjednoczone. W przeciwieństwie do Antanasa Smetony orientował się politycznie na państwa Ententy. Zasłużył się jako jeden ze współorganizatorów Konferencji Litewskiej w Wilnie, za co wybrano go do Rady Państwa (Taryby). 16 lutego 1918 podpisał akt niepodległości. Po zakończeniu wojny szefował komisji ds. uchodźców, bardzo wiele pomógł Litwinom wracającym z Rosji sowieckiej. Występował przeciwko planom litewskich monarchistów, pomysł osadzenia na tronie Mendoga II uważał za farsę, nie licującą z powagą państwa litewskiego. Opowiadał się jednoznacznie za Litwą republikańską i demokratyczną. Organizował wojsko litewskie w celu odparcia ataków bolszewików oraz armii polskiej.

Litwini (lit. lietuviai) – naród bałtycki zamieszkujący głównie Litwę, a również Wlk. Brytanię, USA, Irlandię, Brazylię i inne kraje, posługujący się językiem litewskim.Antanas Smetona (ur. 10 sierpnia 1874 w Użułanach koło Wiłkomierza, zm. 9 stycznia 1944 w Cleveland) – litewski działacz społeczny i polityk, założyciel/współzałożyciel odrodzonej Litwy, wieloletni prezydent i dyktator Republiki Litewskiej (1919–1920; 1926–1940).

W gabinecie Dovydaitisa pełnił funkcję zastępcy premiera i ministra spraw zagranicznych, później szefował resortowi rolnictwa i opieki społecznej. W maju wybrano go na marszałka konstytucyjnego Seimasu i zarazem szefa państwa, którą to funkcję sprawował do maja 1926 roku.

Po wojskowym zamachu stanu z 17 grudnia 1926 wybrano Stulginskisa na szefa Seimasu i był nim aż do rozwiązania nieprzychylnego Smetonie parlamentu. Później osiadł w majątku niedaleko Kretyngi i pisywał do czasopisma „XX amżius” („Wiek dwudziesty”). Brał udział w pierwszym Światowym Kongresie Litwinów w 1938 w Kownie, gdzie wygłosił dramatyczną mowę w obronie demokracji i praw obywatelskich – przeciwko reżimowi Smetony. Pierwsze lata sowieckiej okupacji spędził w majątku Jokubavas. Nie ominęła go jednak radziecka lista proskrypcyjna i w czerwcu 1941 r. został aresztowany i deportowany do łagru pod Krasnojarskiem (żonę zesłano do republiki Komi).

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie (dziennik) – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.

W 1952 r. już oficjalnie skazany na 25 lat łagrów, za „antysocjalistyczną i klerykalną działalność” w międzywojniu. Po śmierci Stalina zwolniony, nie zdecydował się na emigrację i powrócił w 1956 roku do kraju. Zamieszkał wraz z żoną w Kownie, gdzie zmarł 22 września 1969. Pochowano go na cmentarzu Poniemuńskim w Kownie.

Halle (Saale) (do 1995 r. Halle/Saale, pol. hist. Dobrogóra) – położone nad rzeką Soławą (niem. Saale) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Z populacją niemal 232 400 mieszkańców jest najliczniej zaludnionym miastem w kraju związkowym. Z Lipskiem, miastem leżącym w kraju związkowym Saksonia, tworzy aglomerację Lipsk-Halle o liczbie 996 100 mieszkańców (2009). Zniszczone w czasie II wojny światowej w bardzo niewielkim stopniu.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Ententa (czyta się "antanta", z franc. entente – porozumienie, Potrójna Ententa, Trójporozumienie) – sojusz pomiędzy Wielką Brytanią, Francją i Rosją. Do jego powstania dochodziło stopniowo. Był odpowiedzią na zawarte w 1882 Trójprzymierze.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.




Warto wiedzieć że... beta

Taryba (lit. Lietuvos Taryba) – Litewska Rada Państwowa, która istniała od września 1917 do maja 1920 roku. Na czele Taryby stał Antanas Smetona. Rada 16 lutego 1918 roku proklamowała niepodległość Litwy, w czerwcu ogłosiła Litwę królestwem (Królestwo Litwy) i zaproponowała tron księciu wirtemberskiemu Wilhelmowi von Urach. Z tej propozycji zrezygnowano jesienią 1918, po klęsce Cesarstwa Niemieckiego na froncie zachodnim. Taryba powołała dwa rządy (Augustinasa Voldemarasa – 3 listopada 1918 i Mykolasa Sleževičiusa – 26 grudnia 1918). Zaprzestała działalności po wybraniu Sejmu Ustawodawczego.
Sejm Republiki Litewskiej (lit. Lietuvos Respublikos Seimas), jest legislatywą 1-izbową. W jego skład wchodzi 141 członków wybieranych na 4 lata. Tryb wyborów członków parlamentu określa ustawa. Jego strukturę i porządek prac określa regulamin na mocy ustawy. Wybory zwyczajne do parlamentu przeprowadza się nie wcześniej niż 2 miesiące przed i nie później niż na miesiąc przed końcem kadencji. Wybory przedterminowe mogą być przeprowadzone na podstawie uchwały Sejmu i wniosku prezydenta, gdy:
Komi (Republika Komi, ros. Республика Коми, komi Коми Республика) – republika w składzie Federacji Rosyjskiej.
Rolnictwo – jeden z działów gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczenie płodów rolnych. Rolnictwo uzyskuje produkty roślinne i zwierzęce dzięki uprawie roli i roślin oraz chowu i hodowli zwierząt.
|right|thumb|250px|Pranas Dovydaitis]] Pranas Dovydaitis (ur. 2 grudnia 1886 w Runkiai koło Mariampola, zm. 4 listopada 1942 w Jekaterynburgu) - litewski profesor filozofii i wykładowca, polityk chadecki, dziennikarz, premier Litwy na wiosnę 1919 roku.
Akt niepodległości Litwy (lit. Lietuvos nepriklausomybės aktas) – akt wydany 16 lutego 1918 roku przez litewską Tarybę ogłaszający niepodległość państwa litewskiego.
Krasnojarsk (ros. Красноярск) – miasto w Rosji; trzecie co do wielkości miasto Syberii; położone nad rzeką Jenisej; stolica Kraju Krasnojarskiego; 1 000 000 mieszkańców (2012). Wraz z aglomeracją liczy 1,155 mln mieszkańców (2012), co czyni go 12 miastem w Rosji, gdzie żyje ponad milion mieszkańców. Port rzeczny, węzeł kolejowy.

Reklama