Alderney

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Alderney (fr. Aurigny, w dialekcie aldernais lub auregnais: Aoeur'gny) – wyspa, należąca do Wysp Normandzkich. Jest dependencją baliwatu Guernsey posiadającą własny rząd i parlament. Nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa (nie był również częścią Unii Europejskiej).

Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis. Baliwat, seneszalia (fr. bailliage, sénéchaussée) – pojęcia synonimiczne, w przedrewolucyjnej Francji oznaczały jednostkę terytorialną, okręg administracyjny, skarbowy i sądowniczy oraz przypisany mu urząd. Określenie baliwat było bardziej rozpowszechnione na północy Francji, podczas gdy terminu seneszalia używano częściej na południu, zwłaszcza w Langwedocji, oraz w Bretanii. Nie istniała w tym względzie reguła, czego przykładem mogą być "północne" seneszalie Poitou, Artois, Boulonnais czy Ponthieu.

Ma 5 km długości i 3 km szerokości i jest trzecią co do wielkości w grupie tych wysp. Znaczna część wyspy jest skalista. Leży kilkanaście kilometrów na zachód od francuskiej Normandii, 30 km na północny wschód od Guernsey i 100 km na południe od wybrzeża Anglii.

Wyspę zamieszkuje 2020 osób, największa miejscowość na wyspie nosi nazwę Saint Anne; imię św. Anny nosi też jedyna parafia na wyspie. Ludność utrzymuje się głównie z turystyki, oferując przyjezdnym pola golfowe, łowienie ryb i sporty wodne. Na wyspie hoduje się bydło oraz uprawia się zboże i ziemniaki.

Latarnia morska Alderney – latarnia morska położona na północno wschodnim krańcu wyspy Alderney należącej do archipelagu Wysp Normandzkich. Na zachód od niej znajduje się latarnia morska Casquets.Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).


Na wyspie znajduje się, zbudowana w 1912 roku, należąca do Trinity House latarnia morska Alderney.

Galeria[ | edytuj kod]

  • Zdjęcie wykonane z satelity. Przedstawia ono widok na wyspę z kosmosu. Powierzchnia wyspy pokryta jest różnokolorowymi polami, a przy brzegach skałami. W jej centralnej części widać zabudowania. Poniżej zabudowań widać krótki pas startowy. Wyspa kształtem przypomina prostokąt z wcięciem u góry.

    Widok na Alderney z kosmosu

  • Zdjęcie. Widać na nim uliczkę w miejscowości Saint Anne. Po obu stronach ulicy stoją niewielkie, podobne do siebie kamieniczki. Po lewej stronie ulicy, częściowo na chodniku, stoi kilka samochodów.

    High Street w Saint Anne

  • Widok na port morski na Alderney

  • Widok z powietrza na lotnisko Alderney. Na zdjęciu widać trzy pasy startowe (jeden asfaltowy, dwa trawiaste), niewielką płytę lotniska oraz niewielki terminal. Lotnisko położone jest niedaleko brzegu, i jego okolica pokryta jest trawą i skałami. U góry zdjęcia widać skały gwałtownie opadające do morza, oraz niewielkie obłoki unoszące się nad ziemią.

    Port lotniczy Alderney widziany z powietrza

    Zboże – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie. Zboże po raz pierwszy występuje w dokumentach od 1453 roku. Kiedyś była to wieś szlachecka pozostająca do połowy osiemnastego wieku we władaniu rodu Ostrorogów, a później Potulickich. W roku 1766 zamieszkiwało ją 149 osób (148 ewangelików i 1 katolik).Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).
  • Zdjęcie. Widać na nim pociąg pasażerski i tory kolejowe. Pociąg składa się z ciągnącej go zielonej lokomotywy spalinowej i dwóch czerwono-białych wagonów. Obok pociągu, widać lekko zarośnięte tory.

    Pociąg Alderney Railway na jedynej obecnie istniejącej linii kolejowej na Wyspach Normandzkich

  • Dwufuntowa okolicznościowa moneta Funta Alderney

  • Zdjęcie. Widać na nim płytkie wody zatoki Braye Beach oraz znajdujący się w oddali ląd. Na lądzie widać zabudowania oraz krzewy i nieliczne drzewa. Po lewej stronie, na lądzie widać skalną ścianę oraz niewielkie wzgórze, na którego szczycie stoi maszt radiowy.

    Widok na zatokę Braye Beach, w głębi widoczne miasteczko Saint Anne

  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Alderney's population increases for first time in seven years, „BBC News”, 8 kwietnia 2016 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
    2. …angielskie Wyspy Normandzkie i Wyspa Man nie wchodzą w skład UE? (pol.). UniaEuropejska.org, 16 października 2016. [dostęp 15.02.2011].
    3. Our Island | Visit Alderney, Channel Islands, www.visitalderney.com [dostęp 2020-11-02] (ang.).
    4. Alderney, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-03-27].
    5. Facebook Twitter, Alderney Lighthouse, Trinity House [dostęp 2020-11-02] (ang.).

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Oficjalna strona Alderney
  • Komisja Kontroli Hazardu na Alderney
  • O dialekcie auregnais
  • Wyspy Normandzkie (ang. The Channel Islands, nd. Îles d’la Manche, fr. Îles Anglo-Normandes lub Îles de la Manche) – grupa wysp w kanale La Manche u wybrzeży francuskiej Normandii.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.
    Golf – sport uprawiany na otwartych trawiastych terenach, polegający na wrzucaniu małej piłki do otworów w ziemi (mających kształt cylindra o średnicy 108 mm) za pomocą uderzeń specjalnymi kijami. Celem gracza jest wrzucenie piłeczki do dołka w jak najmniejszej liczbie uderzeń. Golf był dyscypliną olimpijską w latach 1900-1904. Ponownie zagości na tej imprezie w roku 2016 w Rio de Janeiro.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Wyspa – trwały fragment lądowej powierzchni Ziemi, który jest otoczony ze wszystkich stron wodą. Wyspy istnieją więc na rzekach, jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.
    Funt Alderney – waluta obowiązująca na wyspie Alderney wraz z funtem szterlingiem, z którym jest powiązana sztywnym kursem 1:1.

    Reklama