Al-Achtal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ahtal)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Al-Achtal (arab. الأخطل, właściwie Ghijas Ibn Ghaus Ibn as-Salt, arab. غياث بن غوث التغلبي; ur. ok. 640, zm. ok. 710) – poeta arabski okresu umajjadzkiego.

Al-Farazdak (arab. الفرزدق) – miejscowość w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 3981 mieszkańców. Dżarir Ibn Atijja, arab. جرير بن عطية (pełne imię: Al-Dżarir Ibn Atijja Ibn al-Chatafa Ibn Badr) (ur. ok. 650, zm. ok. 732/733) – arabski poeta okresu umajjadzkiego.

Należał do chrześcijańskiego plemienia Taghlib zamieszkującego nad Eufratem. Pozostał chrześcijaninem do końca życia, pomimo starań wielu osobistości umajjadzkiego dworu i lukratywnych propozycji samego kalifa Abd al-Malika (685-705). Znalazł się na dworze Umajjadów już za czasów Mu’awiji (661-680). Był bliskim towarzyszem Jazida (680-683) oraz oficjalnym poetą Abd al-Malika. Jego przydomek „Al-Achtal” znaczy „Gaduła”. W życiu prywatnym Al-Achtal był miłośnikiem wina i jest ono częstym, choć pobocznym tematem jego utworów. Ponieważ był chrześcijaninem, patrzono na jego nałóg z pobłażaniem. Nie pozostawił żadnego potomstwa. W swojej poezji atakował wszystkich przeciwników dynastii Umajjadów. Prowadził potyczki poetyckie z Dżarirem i Al-Farazdakiem. Był zarówno dobrym panegirystą, jak i satyrykiem. Wraz z Dżarirem i Al-Farazdakiem zaliczany jest tradycyjnie do „wielkiej trójki” poetów okresu umajjadzkiego.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Na język polski przełożone zostały trzy utwory poetyckie Al-Achtala, zamieszczone w antologii Poezja arabska. Wiek VI-XIII. Wybór, Wrocław-Warszawa-Kraków 1997 (przekłady autorstwa Aleksandry Witkowskiej i Janusza Daneckiego).

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. J. Danecki (opr.), Poezja arabska. Wiek VI-XIII. Wybór, s. 263.
  2. J. Bielawski, Historia literatury arabskiej. Zarys, s. 79.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • R. Blachère: al-Akhtal. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986. ISBN 90-04-08114-3.
  • Janusz Danecki (red.): Poezja arabska: wiek VI-XIII: wybór. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Oddział, 1997, s. 263. ISBN 83-04-04246-0.
  • Jolanta Jasińska, Achtal, [w:] Józef Bielawski, Mały słownik kultury świata arabskiego, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971.
  • Józef Bielawski, Historia literatury arabskiej. Zarys, Warszawa 1968, s. 79–82.
  • Józef Bielawski, Klasyczna literatura arabska, Warszawa: Dialog, 1995, s. 71–75.
  • Panegiryk (z języka greckiego, ang. "panegyric", niem. "Panegyrikus") – gatunek literatury stosowanej, uroczysty tekst pochwalny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sławiący jakąś osobę, czyn, wydarzenie; pełen przesadnego zachwytu, często o charakterze pochlebczym. W starożytnej Grecji nazwą tą określano mowy wygłaszane na pogrzebach wybitnych osobistości, wodzów i polityków, sławiące ich zasługi obywatelskie i patriotyczne. Powszechny zwłaszcza w XVI – XVIII w. Pisany często przez poetów związanych z dworami królewskimi lub magnackimi. W epoce oświecenia starano się zwalczać panegiryzm. W staropolskiej poezji gatunek uprawiali m.in.: Jan Kochanowski, Szymon Szymonowic, Jan Andrzej Morsztyn, Ignacy Krasicki, Adam Stanisław Naruszewicz, Stanisław Trembecki, Daniel Naborowski.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Satyra – gatunek literacki lub publicystyczny łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, obyczaje, politykę, stosunki społeczne. Prezentuje świat poprzez komiczne wyolbrzymienie, ale nie proponuje żadnych rozwiązań pozytywnych. Cechą charakterystyczną satyry jest karykaturalne ukazanie postaci. Istotą satyry jest krytyczna postawa autora wobec rzeczywistości, ukazywanie jej w krzywym zwierciadle.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.
    Umajjadzi, arab. بنو أمية, – ród arabski, jako dynastia kalifów panujący nad światem islamu w latach 661 do 750, a następnie rządzący w Al-Andalus od roku 756 do 1031.

    Reklama