Adrien de Jussieu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Adrien Laurent de Jussieu)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Adrien Laurent Henri de Jussieu (ur. 23 grudnia 1797 w Paryżu, zm. 29 czerwca 1853, tamże) – botanik francuski.

Marie-Henri Beyle (ur. 23 stycznia 1783 w Grenoble - zm. 23 marca 1842 w Paryżu), bardziej znany jako Stendhal – francuski pisarz romantyk, prekursor realizmu w literaturze, wolnomularz.Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu (fr. Muséum national d’Histoire naturelle) – jedno z największych na świecie muzeów przyrodniczych.

Życiorys[ | edytuj kod]

Pochodzi z rodziny de Jussieu, francuskich pionierów botaniki z XVIII i XIX wieku, będąc jej ostatnim męskim przedstawicielem. Syn Antoine Laurenta i Thérèse Adrienne z domu du Boisneuf. Był zaocznym uczniem Lycée Napoléon/Collège royal Henri-IV (Lycée Henri-IV). Pracę doktorską z zakresu fitoterapeutycznego wykorzystania roślin wilczomleczowatych (De Euphorbiacearum generibus medicisque earundem viribus tentamen) obronił na wydziale medycznym (Faculté de Paris) Uniwersytetu Francji i opublikował w 1824. W tym roku został członkiem Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina. W 1826 objął katedrę botaniki, czyli został profesorem, w królewskim ogrodzie botanicznym przy Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu (Jardin des plantes, wówczas Jardin du Roi), zastępując na tym stanowisku ojca. W 1831 został członkiem Francuskiej Akademii Nauk. W 1853 został jej przewodniczącym. W 1850 został zagranicznym członkiem honorowym Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk.

Adriana – rodzaj roślin należący do rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Gatunkiem typowym jest A. tomentosa Gaudichaud-Beaupré. Przedstawiciele tego rodzaju występują endemicznie w Australii.Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.

Napisał kilka monografii botanicznych, w których opisy rodzin roślin rozszerzał o informacje z zakresu anatomii, łącznie z embriogenezą. W swoich pracach kontynuował dzieło swojego ojca i jego stryja w zakresie teorii taksonomii roślin. Zredagował również pośmierte wydanie „Introductio in historiam plantarum” autorstwa ojca. Jego podręcznik „Botanique. Cours élémentaire d'histoire naturelle à l'usage des collège” miał kilkanaście wydań. Był jednym z trzech podręczników przyrodoznawstwa zatwierdzonych przez francuskie autorytety naukowe do stosowania w szkołach. W 1849 został przetłumaczony na język polski przez Chałubińskiego pod tytułem „Wykład początków botaniki” i ta wersja uchodziła wówczas za najnowocześniejszy, a przez kolejną połowę XIX wieku za najważniejszy polskojęzyczny podręcznik botaniki. W systemie International Plant Names Index opisane przez niego gatunki są oznaczane skrótem A.Juss. W 2021 w bazie tego systemu znajdowało się 1070 taksonów, których był autorem nazwy. Współpracując z Adolphem Brongniartem rozbudował kolekcję ogrodu botanicznego. Jego księgozbiór został po jego śmierci wystawiony na aukcję.

Embriogeneza roślin – proces formowania się z pojedynczej komórki organizmu, zawierającego różne typy komórek i tkanek będące podstawowymi elementami przyszłej rośliny. W zależności od rodzaju komórki z której rozwija się zarodek wyróżniana jest embriogeneza zygotyczna, apomiktyczna, somatyczna i androgeniczna. Efektem embriogenezy jest ukształtowanie się ciała rośliny umożliwiające wzrost w osi apikalno-bazalnej oraz promienisty (radialny). W procesie embriogenezy dochodzi do wykształcenia merystemu wierzchołkowego pędu, liścieni, hipokotylu i korzenia z merystemem wierzchołkowym. Wykształcone zostają także tkanki pierwotne czyli epiderma, miękisz zasadniczy, walec osiowy (wiązki przewodzące).International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Żonaty z Madeleine Antoinette Adèle Émilie de Jussieu. Miał siostrę Antoinette Thérèse Amélie i dwie córki. Jako jego przyjaciele wymieniani są m.in. Adolphe Brongniart, Prosper Mérimée, Stendhal i Victor Jacquemont. Pochowano go na Cmentarz Montparnasse.

Na jego cześć już w 1825 Charles Gaudichaud-Beaupré nazwał nowo odkryty rodzaj rośliny z rodziny wilczomleczowatych Adriana.

Tytus Chałubiński (ur. 29 grudnia 1820 w Radomiu, zm. 4 listopada 1889 w Zakopanem, syn Szymona i Teodozji z Wnorowskich) – polski lekarz, profesor patologii, miłośnik przyrody. Był współtwórcą Towarzystwa Tatrzańskiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrzańskiej. Na jego cześć nazwano Wrotami Chałubińskiego jedną z przełęczy w głównej grani Tatr. Popularyzator Zakopanego, w dużym stopniu przyczynił się do rozwoju tej miejscowości. Jeden z prekursorów polskiego klimatolecznictwa; jego staraniem Zakopane zyskało pod koniec XIX wieku status stacji klimatycznej jako kurort wspomagający leczenie chorób płucnych.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Jussieu, De, [w:] Encyclopædia Britannica, 1911.
  2. Adrien Jarry de Mancy, Portraits et histoire des hommes utiles, hommes et femmes de tous pays et de toutes conditions, Paryż: Société Montyon et Franklin, 1840, s. 219-222 (fr.).
  3. Adrien-Henri Laurent de Jussieu, Prabook (ang.).
  4. Adrien Laurent de Jussieu, Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina – Nationale Akademie der Wissenschaften (niem.).
  5. ЖЮССЬЁ, Большая российская энциклопедия (ros.).
  6. Frans A. Stafleu, Jussieu, Adrien Henri Laurent de, [w:] Dictionary of Scientific Biography, t. 7, Charles Scribner's Sons, 1981, s. 196 (ang.).
  7. Book of Members, 1780–2010: Chapter J, American Academy of Arts and Sciences [dostęp 2021-02-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-12-17] (ang.).
  8. B. Hryniewiecki, Tytus Chałubiński jako botanik (1820 – 1889), „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”, XXIV (2), 1955, DOI10.5586/asbp.1955.026.
  9. Jussieu, Adrien Henri Laurent de (1797-1853), International Plant Names Index (ang.).
  10. Charles Gaudichaud-Beaupré, Adriana, nouveau genre de plantes, dans la famille des Euphorbiacees, „Annales des Sciences Naturelles”, 5, 1825, s. 227 (fr.).
Taksonomia roślin – dział systematyki roślin obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów roślinnych, zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów roślinnych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Rozdzielenie systematyki biologicznej na roślinną i zwierzęcą jest zaszłością historyczną pochodzącą jeszcze od Linneusza, ale ze względu na konserwatyzm środowiska naukowego wciąż jeszcze ma wpływ na stan aktualny. Taksonomia roślin (także glonów i grzybów) regulowana jest zasadami określonymi w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




Warto wiedzieć że... beta

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Charles Gaudichaud-Beaupré francuski botanik, badacz flory i fauny Australii i południowego Pacyfiku, ur. w Angoulême w roku 1789, zm. w Paryżu w 1854 r.
Amerykańska Akademia Sztuk i Nauk (ang. American Academy of Arts and Sciences) – jedno z najstarszych amerykańskich stowarzyszeń naukowych oraz niezależny ośrodek badawczy znajdujący się w Cambridge (w Stanach Zjednoczonych), który prowadzi wielodyscyplinarne badania złożonych oraz wschodzących problemów. Członkowie Akademii są liderami w dyscyplinach akademickich, sztuce, biznesie i sprawach publicznych.
International Plant Names Index (IPNI) (ang. Międzynarodowy spis nazw roślin) to dostępna przez Internet baza danych naukowych (łacińskich) nazw roślin i związanych z nimi cytacji. Obejmuje rośliny nasienne i paprotniki.
Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
Wilczomleczowate (Euphorbiaceae Juss.) – rodzina drzew, krzewów, krzewinek, roślin zielnych i sukulentów łodygowych. Zalicza się do niej 218 rodzajów z ponad 5700 gatunkami rosnącymi głównie w tropikach. W Polsce dziko rośnie ok. 20 gatunków z dwóch rodzajów szczyr (Mercurialis) i wilczomlecz (Euphorbia).

Reklama