Adam de la Halle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Adam de la Halle, także: Adam le Bossu (Adam Garbus), Adam d’Arras (ur. między 1245 a 1250 w Arras, zm. między 1285 a 1288 w Neapolu lub po 1306 w Anglii) – francuski poeta, kompozytor i truwer.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

Studiował w klasztorze cystersów w Vaucelles (diecezja Cambrai). W latach 1260–1262 przebywał w Douai. Po powrocie do Arras w 1262 poślubił Maroie, o której wspomina wielokrotnie w swoich utworach. Parę lat później rozpoczął studia na uniwersytecie w Paryżu, gdzie uzyskał tytuł maîitre ès arts. Został członkiem Confrérie des jongluers (Bractwa żonglerów) w Arras, gdzie został wystawiony jego Jeu d'Adam ou de la Feuollée. W 1271 został minestrelem na dworze Roberta II hrabiego d’Artois. Podróżując z dworem zwiedził Egipt, Palestynę, Syrię i Włochy. Później w latach 1283-85 przebywał na dworze króla Sycylii Karola I d’Anjou.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

Twórczość[ | edytuj kod]

  • Utwory poetyckie w całości opracowane muzycznie:
  • 36 chansons monodyczne,
  • 16 jeux partis,
  • 16 rondeaux 3-głosowych,
  • 7 motetów 3-głosowych,
  • Utwory poetyckie z refrenami muzycznymi:
  • śpiewogra Le jeu de Robin et de Marion
  • poemat Le jeu du Pèlerin (autorstwo niepewne),
  • Utwory czysto poetyckie:
  • poemat Le Congé,
  • sztuka sceniczna Le jeu de la Feuillée wystawiona ok. 1262 w Arras,
  • chanson de geste Le Roi de Sicile.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 1: AB część biograficzna. Kraków: PWM, 1979, s. 8. ISBN 83-224-0113-2. (pol.)
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 13. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. A. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)
  • Oeuvres completes du trouvere Adam de la Halle, wyd. E. de Coussemaker, Paryż 1872, przedr. Londyn 1965.
  • The Lyric Works of Adam de la Halle (Chansons, Jeux-partis, Rondeaux, Motets), wyd. N. Wilkins, CMM XLIV, Dallas 1967.
  • Anna Drzewicka, Skupienie i zabawa. Twórczość dramatyczna w średniowiecznej Francji do końca XIII wieku, Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1998, rozdz. „Śmiech w mieście Arras. Teatr komiczny. Adam de la Halle: Le Jeu de la Feuillée (Gra o altanie), Le Jeu de Robin et Marion (Gra o Robinie i Marynce)”.
  • International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Cambrai (hist. pisownia: Cambray) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Nord.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.
    Arras (niderl. Atrecht) – miejscowość i gmina we Francji, leżąca nad rzeką Scarpe (dopływ Skaldy), w regionie Hauts-de-France, w departamencie Pas-de-Calais.
    Zakon Cystersów (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską , założony w 1098 r. przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (z łac. Cistercium) (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.

    Reklama