Adam Bodnar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adam Bodnar (z prawej) wraz z Henrykiem Wujcem podczas Dnia Praw Człowieka w Senacie RP (2015)
Adam Bodnar podczas 80. posiedzenia Senatu RP (2015)
Adam Bodnar na Przystanku Woodstock (2017)

Adam Piotr Bodnar (ur. 6 stycznia 1977 w Trzebiatowie) – polski prawnik i nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor uczelni na Uniwersytecie SWPS, działacz na rzecz praw człowieka, w latach 2010–2015 wiceprezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, w latach 2015–2021 rzecznik praw obywatelskich, od 2021 dziekan Wydziału Prawa Uniwersytetu SWPS w Warszawie.

Henryk Wujec (ur. 25 grudnia 1940, w oficjalnych dokumentach 1 stycznia 1941, w Podlesiu koło Biłgoraja) – polski polityk, fizyk, działacz opozycji w czasach PRL, doradca Prezydenta RP ds. społecznych, poseł na Sejm X, I, II i III kadencji, były wiceminister rolnictwa. Mąż Ludwiki Wujec.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Życiorys[ | edytuj kod]

Młodość, wykształcenie i działalność naukowa[ | edytuj kod]

Urodził się jako drugi syn Polki i Ukraińca. W 1947 jego ojciec w wieku pięciu lat został przesiedlony w ramach akcji „Wisła” ze wsi Rakowa pod Sanokiem na tzw. Ziemie Odzyskane. Tam jego rodzina pracowała w państwowym gospodarstwie rolnym.

Dziekan – w Polsce kierownik wydziału uczelni, przed 1 października 2018 r. ustawowy, jednoosobowy organ szkoły wyższej, jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera regulacji dotyczących dziekanów. Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 6 tej ustawy funkcje kierownicze w uczelni określa jej statut. Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

W okresie szkolnym był stypendystą Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci.

W 2000 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie w 2001 ukończył studia LLM (prawo konstytucyjne porównawcze) na Central European University w Budapeszcie. Na WPiA UW odbył także kurs prawa europejskiego i angielskiego współorganizowany przez University of Cambridge, oraz kurs prawa amerykańskiego współorganizowany przez University of Florida.

Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (WPiA UW) – jest trzecim co do liczby studentów (po WZ UW i WDiNP UW) i najstarszym wydziałem Uniwersytetu Warszawskiego. WPiA UW umożliwia kształcenie na kierunkach:Habilitacja (z łac. habilitas – zdatność, zręczność) – posiadające różny zakres, w zależności od sytuacji prawnej w danym kraju, uprawnienie do:

W 2006 uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w Instytucie Nauk Prawno-Administracyjnych UW na podstawie rozprawy pt. Obywatelstwo wielopoziomowe w europejskiej przestrzeni konstytucyjnej napisanej pod kierunkiem Mirosława Wyrzykowskiego. Habilitował się w 2019 na macierzystej uczelni w zakresie nauk prawnych na podstawie dorobku naukowego oraz monografii Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce – aspekty instytucjonalne.

Wybory prezydenckie w Polsce w 2020 roku – wybory prezydenckie w Polsce wyznaczone na dzień 10 maja 2020. Ewentualna II tura miała odbyć się dwa tygodnie później, tj. 24 maja. Planowane głosowanie w I turze nie odbyło się. Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna, założona (początkowo jako stowarzyszenie) 24 stycznia 2001 (jako partia pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002). Jej głównymi założycielami byli Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński z AWS i Donald Tusk z Unii Wolności. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie chrześcijańsko-demokratycznych i konserwatywno-liberalnych, centroprawicowych i centrowych. Należy do Europejskiej Partii Ludowej. Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska.

Został adiunktem w Zakładzie Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, a także profesorem uczelni na Wydziale Prawa SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Warszawie.

Jest autorem, współautorem i redaktorem publikacji, głównie z zakresu praw człowieka.

Działalność publiczna do 2015[ | edytuj kod]

W drugiej połowie lat 90. współpracował ze Stowarzyszeniem „Nigdy Więcej”. Do 2004 pracował w kancelarii prawniczej Weil, Gotshal & Manges. Następnie został pracownikiem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Początkowo był koordynatorem Programu Spraw Precedensowych prowadzonego przez tę fundację. W 2008 został sekretarzem zarządu HFPC, a w 2010 objął stanowisko wiceprezesa zarządu tej instytucji. W 2008 został także ekspertem Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, gdzie zajął się doradztwem w zakresie przestrzegania praw człowieka w Polsce.

Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce – kryzys polityczny, który rozpoczął się w 2015 podwójnym wyborem pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego (TK) przez posłów Sejmu VII i VIII kadencji. W wyniku kryzysu doszło do zmian ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i do manifestacji zwolenników i przeciwników zmian w TK.Lidia Ewa Staroń (ur. 7 czerwca 1960 w Morągu) – polska polityk, z wykształcenia inżynier budownictwa, posłanka na Sejm V, VI i VII kadencji.

Powoływany w skład rady ekspertów Europejskiego Instytutu na rzecz Równości Płci i rady dyrektorów Funduszu ONZ na rzecz Ofiar Tortur. Został przewodniczącym rady programowej Fundacji Panoptykon i prezesem Stowarzyszenia im. Prof. Zbigniewa Hołdy.

Rzecznik praw obywatelskich (2015–2021)[ | edytuj kod]

W 2015 posłowie Platformy Obywatelskiej, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Polskiego Stronnictwa Ludowego i niezrzeszeni zgłosili jego kandydaturę na stanowisko rzecznika praw obywatelskich. 24 lipca 2015 Sejm wybrał go na urząd RPO (za jego kandydaturą zagłosowało 239 posłów, kontrkandydatka Zofia Romaszewska otrzymała 155 głosów). 7 sierpnia 2015 Senat zatwierdził jego wybór i 9 września 2015 Adam Bodnar złożył przed Sejmem ślubowanie, obejmując tym samym urząd na okres pięcioletniej kadencji.

Bartłomiej Piotr Wróblewski (ur. 13 marca 1975 w Poznaniu) – polski konstytucjonalista, dyrektor Instytutu Prawa SWPS w Poznaniu, twórca Archiwum i Muzeum Polskich Korporacji Akademickich w Poznaniu. Zdobywca Korony Ziemi.Trzebiatów (niem. Treptow an der Rega) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Trzebiatów. Leży na Pobrzeżu Szczecińskim, nad rzeką Regą, w odległości ok. 8 km od Morza Bałtyckiego.

Zdecydowana większość jego kadencji przypadła na czas rządów partii Prawo i Sprawiedliwość, której politykę krytykował, oceniając ją jako odchodzącą od standardów demokracji konstytucyjnej, podważającą trójpodział władzy, naruszającą prawa człowieka i mniejszości oraz ograniczającą wolność słowa i mediów. Zaskarżał do wojewódzkich sądów administracyjnych niektóre z samorządowych uchwał w sprawie tzw. stref wolnych od ideologii LGBT, uznając je za sprzeczne z zasadą legalizmu oraz naruszające podstawowe prawa i wolności człowieka, w wyniku czego doszło do unieważnienia czterech takich uchwał. Działania Adama Bodnara w zakresie praw osób LGBT były krytykowane przez środowiska prawicowe i konserwatywne, w tym przez PiS. Jako rzecznik zwracał również uwagę na niekonstytucyjność niektórych obostrzeń wprowadzonych w obliczu pandemii COVID-19, np. wprowadzonego rozporządzeniem zakazu przemieszczania się oraz ograniczenia liczby osób mogących uczestniczyć w obrzędach religijnych. Zaskarżył decyzję premiera Mateusza Morawieckiego nakazującą Poczcie Polskiej przygotowanie wyborów prezydenckich w maju 2020, uznając ją za wydaną bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. WSA w Warszawie przychylił się do stanowiska rzecznika, stwierdzając nieważność rzeczonej decyzji.

Program Spraw Precedensowych działa w ramach Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Rozpoczął funkcjonowanie w październiku 2004 r. W latach 2004-2008 koordynatorem Programu był dr Adam Bodnar; od maja 2008 r. koordynatorem jest Maciej Bernatt.Nauki prawne – zbiór nauk społecznych zawierających elementy nauk humanistycznych i nauk ścisłych, zajmujących się prawem.

Do września 2020, tj. miesiąca, w którym upłynęła jego kadencja, parlament nie wyłonił nowego rzecznika. Adam Bodnar zdecydował więc na pozostanie na stanowisku na mocy umożliwiającego mu to art. 3 ust. 6 ustawy o RPO. W tym samym miesiącu grupa posłów PiS złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją wspomnianego przepisu. 15 kwietnia 2021 TK w niepełnym składzie orzekł o niekonstytucyjności owego przepisu oraz o tym, że traci on moc obowiązującą po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Adam Bodnar – mimo wyrażanych przez siebie zastrzeżeń co do składu Trybunału, który został wyłoniony w trakcie trwającego od 2015 kryzysu wokół tego organu – powiedział, że uznaje orzeczenie TK.

LGBT (z ang. Lesbians, Gays, Bisexuals, Transgenders) – skrótowiec odnoszący się do lesbijek, gejów, osób biseksualnych oraz osób transgenderycznych jako do całości. Do grupy osób transgenderycznych wlicza się również osoby transseksualne. W ogólnej definicji terminem tym określa się ogół osób, które tworzą mniejszości o odmiennej od heteroseksualnej orientacji seksualnej oraz osób o tożsamości płciowej niezgodnej z płcią biologiczną (osoby transgenderyczne i transseksualne).Stowarzyszenie „Nigdy Więcej” – polskie stowarzyszenie antyfaszystowskie założone w 1996. Zgodnie z jego deklaracją za cele stawia sobie przeciwdziałanie szowinizmowi, neofaszyzmowi i nienawiści wobec cudzoziemców.

W międzyczasie podejmowano próby wyłonienia nowego rzecznika. Sejm trzykrotnie odrzucił kandydaturę Zuzanny Rudzińskiej-Bluszcz (dwukrotnie była jedyną kandydatką), a w styczniu 2021 udzielił poparcia Piotrowi Wawrzykowi, którego kandydatura nie uzyskała poparcia Senatu. W kwietniu Sejm wybrał na rzecznika Bartłomieja Wróblewskiego, na którego powołanie nie wyraził zgody Senat. Piąta próba wyłonienia nowego RPO również zakończyła się niepowodzeniem – w czerwcu Senat odrzucił zaakceptowaną przez Sejm kandydaturę Lidii Staroń. Dopiero za szóstym podejściem udało się wyłonić nowego rzecznika – został nim Marcin Wiącek, wybrany na początku lipca przez Sejm. Ze względu na harmonogram prac Senatu, uchwała zatwierdzająca ten wybór została podjęta już po wygaśnięciu art. 3 ust. 6 ustawy o RPO, uznanego przez TK za niekonstytucyjny.

Stanisław Frankowski (ur. 13 listopada 1939 w Warszawie, zm. 5 sierpnia 2016) – polski i amerykański prawnik, specjalista w zakresie prawa karnego i prawa porównawczego, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego i Saint Louis University w Saint Louis.Akcja "Wisła" (Operacja "Wisła") – akcja militarna o charakterze międzynarodowym, wymierzona w struktury Ukraińskiej Powstańczej Armii i Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, oraz przesiedleńcza, dokonana w celu usunięcia wybranych grup ludnościowych, m.in. Ukraińców, Bojków, Dolinian i Łemków, jak również rodzin mieszanych polsko-ukraińskich, głównie z terenów Polski południowo-wschodniej (obszary na wschód od Rzeszowa i Lublina), głównie na Ziemie Odzyskane, która miała miejsce w dwa lata po zakończeniu II wojny światowej. Przeprowadzona została przez formacje wojskowe Rzeczypospolitej Polskiej, oddziały Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Milicję Obywatelską, Ochotniczą Rezerwę Milicji Obywatelskiej), jak i jej agendy cywilne (Państwowy Urząd Repatriacyjny).

Z dniem 16 lipca 2021, po ponad 10 miesiącach od upłynięcia ustawowej kadencji, Adam Bodnar zakończył sprawowanie funkcji rzecznika praw obywatelskich. Kierownictwo nad Biurem RPO objął Stanisław Trociuk, który sprawował tę funkcję do czasu złożenia przez Marcina Wiącka ślubowania przed Sejmem, co nastąpiło 23 lipca 2021.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) – centrowa partia agrarystyczna, powstała 5 maja 1990 z połączenia PSL-Odrodzenie (będącego kontynuacją ZSL) oraz wilanowskiego PSL.

Działalność naukowa od 2021[ | edytuj kod]

Z dniem 19 lipca 2021 objął funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu SWPS w Warszawie.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).
Wolters Kluwer – (Dawniej Wolters Kluwer Polska) spółka będąca częścią koncernu wydawniczego Wolters Kluwer, zajmująca się publikacjami z zakresu prawa, biznesu i ekonomii w formie książek, czasopism i programów elektronicznych. Organizuje również szkolenia i konferencje.
University of Cambridge (nieformalnie: Cambridge University, po polsku Uniwersytet Cambridge lub po prostu Cambridge) – drugi po Oksfordzie najstarszy angielski uniwersytet, założony w 1209 roku. Znajduje się w Cambridge w środkowej Anglii. Uważany za jeden z najlepszych uniwersytetów w Europie i na świecie. Uniwersytety Oksfordzki i Cambridge określane są wspólną nazwą Oxbridge.
Central European University (węg. Közép-európai Egyetem) – podyplomowa instytucja edukacyjno-naukowa kształcąca w kierunkach nauk społecznych i humanistycznych. Językiem wykładowym jest angielski. Siedziba CEU znajduje się w Budapeszcie. Uniwersytet posiada podwójną akredytację: amerykańską i węgierską. Dzięki tej drugiej edukacja w CEU jest kompatybilna z wytycznymi procesu bolońskiego.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Dziennik Ustaw (skrót: DzU, Dz.U. lub Dz. U.), pełna nazwa: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej – najważniejszy polski dziennik urzędowy. Jest to jedyne oficjalne źródło poznania powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawanie Dziennika Ustaw jest wyłączną kompetencją Prezesa Rady Ministrów, który zajmuje się tym przy pomocy redakcji znajdującej się w Rządowym Centrum Legislacji.
Mirosław Wyrzykowski (ur. 1 kwietnia 1950 w Ciechanowie) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku.

Reklama