• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Actio tributoria


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Actio (od łac. agere – poganiać, gnać) – działanie, w prawie rzymskim oznaczało skargę sądową, powództwo, tj. czynność procesową, za pomocą której powód (actor) wszczynał przeciw pozwanemu (reus) proces oraz zmierzał do realizacji swych roszczeń. Jako że w prawie rzymskim podział na prawo materialne i procesowe nie miał tak istotnego znaczenia jak obecnie, actio było synonimem prawa podmiotowego (roszczenia chronionego skargą). Ponadto, ponieważ aż do końca republiki wszelkie czynności sądowe były dokonywane wyłącznie w formie ustnej, actio oznaczało również pozew.Zobowiązanie (łac. obligatio) – rodzaj stosunku cywilnoprawnego, węzeł prawny (łac. vinculum iuris) łączący dłużnika z wierzycielem, który polega na tym, że "wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić" (art. 353 § 1 kodeksu cywilnego). Prawo zobowiązań reguluje społeczne formy wymiany dóbr i usług o wartości majątkowej. Zobowiązania to księga trzecia Kodeksu cywilnego.
    Wierzyciel ( łac. creditor) – osoba, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby (dłużnika), z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy. Kodeks cywilny nie definiuje pojęcia wierzyciela explicite (wprost); definiuje jedynie konstrukcje zobowiązania (czyli stosunku zobowiązaniowego); zgodnie z przepisem art. 353 kc – zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.

    Actio tributoria – w prawie rzymskim powództwo służące przeciwko zwierzchnikowi familijnemu ze zobowiązań zaciągniętych przez podległego jego władzy (niewolnika lub inną osobę alieni iuris) w ramach prowadzenia peculium obróconego na cele handlowe.

    Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.Gajusz, Gaius (II w. n.e.) – jurysta rzymski, znany głównie jako autor Instytucji Gajusza. Innym przypisywanym mu dziełam są Res Cottidianae sive Aurea ("Sprawy codzienne czyli złote").

    Charakterystyka powództwa[ | edytuj kod]

    W wypadku peculium o charakterze przedsiębiorstwa handlowego jego właściciel miał obowiązek podzielić je z tytułu długów między wierzycieli proporcjonalnie do ich wierzytelności. Uwzględniał on przy tym swoje wierzytelności, jednak nie przysługiwało mu prawo dedukcji jak w actio de peculio.

    Dług – świadczenie (obowiązek), wynikające ze stosunku zobowiązaniowego, które dłużnik jest zobowiązany spełnić na rzecz wierzyciela.Prawo rzymskie – termin oznaczający najczęściej prawo starożytnego Rzymu, które rozwijało się od czasów prawa zwyczajowego, aż do kodyfikacji Justyniana I Wielkiego (VI wiek n.e.). Prawo rzymskie miało istotny wpływ na rozwój prawodawstwa europejskiego (tzw. recepcja prawa rzymskiego) w postaci prawa powszechnego (ius commune) w średniowieczu, pandektystykę która osiągnęła swoje apogeum w XIX wieku, a także na współczesną naukę, rozwijaną jako przedmiot uniwersytecki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gaius Institutiones IV,72: Ponadto ustanowiona została także skarga, zwana tributoria, przeciw ojcu albo właścicielowi, gdy syn lub niewolnik działa za wiedzą ojca lub pana w zakresie peculium o charakterze handlowym. Albowiem, jeśli zawarto z nim z tego tytułu jakąś czynność prawną, pretor zarządza w ten sposób, iż to, co znajduje się w takich przedsiębiorstwach oraz to, co uzyskano przy okazji prowadzenia peculium, ma być podzielone odpowiednio między ojca lub też pana (z jednej strony), o ile im się coś z peculium należało, oraz (między) pozostałych wierzycieli (z drugiej strony). Skoro jednak wolno dokonywać takiego podziału samemu ojcu czy też panu, każdy z wierzycieli, uskarżający się na to, iż wydzielono mu mniej, niż się należało, ma prawo skorzystać z tej skargi, zwanej tributoria.
      Gaius Institutiones IV,72: Praeterea tributoria quoque actio in patrem dominumve constituta est, cum filius servusve in peculiari merce sciente patre dominove negotietur. Nam si quid eius rei gratia cum eo contractum fuerit, ita praetor ius dicit, ut, quidquid in his mercibus erit, quodque inde receptum erit, id inter patrem dominumve, si quid ei debebitur, et ceteros creditores pro rata portione distribuatur; et quia ipsi patri dominove distributionem permittit, si quis es creditoribus quaeratur, quasi minus ei tributum sit, quam oportuerit, hac ei actionem adcommodat, quae tributoria appellatur.
      Tłumaczenie: Władysław Rozwadowski "Prawo rzymskie" Wydanie II. Poznań 1992 ​ISBN 83-01-10031-1

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marek Kuryłowicz, Adam Wiliński, Rzymskie prawo prywatne, Kraków: „Zakamycze”, 1999, ISBN 83-7211-089-1, OCLC 830208116.
  • Władysław Rozwadowski "Prawo rzymskie" Wydanie II. Poznań 1992 ​ISBN 83-01-10031-1
  • Actio de peculio – w prawie rzymskim powództwo przeciwko zwierzchnikowi familijnemu ze zobowiązań osób mu podległych (niewolników, alieni iuris), wyposażonych w peculium, zaciągniętych w ramach działalności związanej z peculim.Wierzytelność – uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia z określonego stosunku zobowiązaniowego przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika i składające się z jednego lub wielu roszczeń lub praw kształtujących.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pater familias (łac. ojciec rodziny) – głowa rodziny agnatycznej w starożytnym Rzymie. Ojcem rodziny mógł być jedynie męski obywatel rzymski, bez względu na wiek, niepodlegający władzy ojcowskiej innego pater familias – był zatem osobą sui iuris.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.791 sek.