• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Actio



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Reus – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, w Katalonii, na zachód od miasta Tarragona. Stolica comarki Baix Camp. W kierunku południowo-wschodnim, 3 km od miasta znajduje się Port lotniczy Reus.Actiones stricti iuris, iudicia stricti iuris (łac. powództwa ścisłego prawa) w prawie rzymskim powództwa sprawy w których sędzia był bardziej skrępowany wypełnianiem poleceń zawartych w formułce niż w powództwach dobrej wiary (actiones bonae fidei).

    Actio (od łac. agere – poganiać, gnać) – działanie, w prawie rzymskim oznaczało skargę sądową, powództwo, tj. czynność procesową, za pomocą której powód (actor) wszczynał przeciw pozwanemu (reus) proces oraz zmierzał do realizacji swych roszczeń. Jako że w prawie rzymskim podział na prawo materialne i procesowe nie miał tak istotnego znaczenia jak obecnie, actio było synonimem prawa podmiotowego (roszczenia chronionego skargą). Ponadto, ponieważ aż do końca republiki wszelkie czynności sądowe były dokonywane wyłącznie w formie ustnej, actio oznaczało również pozew.

    Postępowanie legisakcyjne (per legis actiones) - najstarsza forma cywilnego postępowania sądowego w prawie rzymskim. Było jedynym rodzajem postępowania sądowego przewidywanym przez Ustawę XII Tablic i pozostawało jedynym rodzajem postępowania zwyczajnego aż do uchwalenia lex Æbutia (poł. II w. p.n.e.), dopuszczającej proces formułkowy jako postępowanie zwyczajne. Stopniowo wypierane przez nowocześniejsze postępowanie formułkowe, postępowanie legisakcyjne zostało ostatecznie zniesione przez cesarza Oktawiana Augusta w 17 p.n.e. (leges Iuliæ iudiciorum publicorum et privatorum).Pretor (łac. praetor – l.mn. praetores) – wyższy urzędnik w antycznym Rzymie mający tzw. władzę mniejszą (imperium minus). W czasie nieobecności konsulów, pretor (później dwóch) przejmował najwyższą władzę w mieście, mogąc nawet zwoływać posiedzenia senatu. Zasadniczym jednak zadaniem pretorów było sądownictwo. Ważnym uprawnieniem pretora było wydawanie edyktów (edykty pretorskie), w których ustalał on sposoby postępowania w sprawach niedostatecznie jasno uregulowanych przez ustawy (leges) czy prawo zwyczajowe. Owe edykty odegrały ważną rolę w rozwoju prawodawstwa i były uwzględniane w późniejszych kodyfikacjach prawa rzymskiego.

    Jurysta rzymski Celsus definiował skargę następująco: .mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Niczym innym jest skarga (powództwo) jak prawem sądowego dochodzenia tego, co się komuś należy.

    Prawo zobowiązań – dział prawa cywilnego, obejmujący zespół norm prawnych regulujących formy wymiany dóbr i usług. Reguluje obrót majątkowy między podmiotami prawa cywilnego.Naprawienie szkody – jedna z podstawowych sankcji prawa cywilnego, polegająca na naprawieniu szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym albo niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. Celem naprawienia szkody jest wyrównanie uszczerbku poniesionego przez poszkodowanego.
    Celsus w księdze trzeciej digestów, D.44,7,51

    Rozwój pojęcia[ | edytuj kod]

    W procesie legisakcyjnym słowem actio określano działania obu stron postępowania, zaś w procesie formułkowym – ogół czynności procesowych powoda.

    Postępowanie sądowe, proces sądowy – zbiorcza nazwa dla postępowań odbywających się przed niezawisłymi i niezależnymi organami – sądami, w odróżnieniu od postępowań odbywających się przed innymi organami, np. postępowanie administracyjne przed zawisłymi organami administracji publicznej, a także faz pozasądowych szerszego postępowania, np. postępowanie przygotowawcze w procesie karnym.Dłużnik (łac. debitor) – osoba zobowiązana do spełnienia świadczenia na rzecz innej osoby (wierzyciela) na podstawie łączącego je stosunku zobowiązaniowego.

    Wraz z rozwojem procesu kognicyjnego, nastąpiło stopniowe oddzielenie pojęcia powództwa od pojęcia prawa podmiotowego. Pozywać mógł nie tylko ten, komu przysługiwało actio, ale każdy, kto uważał, że zostało naruszone jego prawo podmiotowe, które określone actio wyrażało.

    Postępowanie formułkowe (łac. agere per formulas) – główna forma cywilnego postępowania sądowego w prawie rzymskim za czasów najświetniejszego rozwoju prawa rzymskiego, to jest w ostatnim stuleciu republiki i przez cały okres trwania pryncypatu. Na oznaczenie tego rodzaju postępowania Rzymianie używali omówienia: „procesować się za pomocą formułek”, od którego pochodzi nazwa proces formułkowy.Ten rodzaj postępowania wyparł ostatecznie za cesarza Oktawiana Augusta proces legisakcyjny.Postępowanie kognicyjne (cognitio extra ordinem) – forma cywilnego postępowania sądowego w prawie rzymskim. Swoje początki ma już w pryncypacie, gdzie współistniał z procesem formułkowym (jako postępowanie nadzwyczajne); by w okresie dominatu stać się jedyną oficjalną formą postępowania cywilnego. Za Justyniana został zreformowany i w nowej formie przetrwał do końca istnienia Państwa Rzymskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Publius Iuventius Celsus Titus Aufidius Hoenius Severianus – rzymski prawnik okresu klasycznego, należący do szkoły prokuliańskiej, żyjący za panowania cesarza Hadriana. Syn jurysty o tym samym imieniu, stąd znany także jako Celsus filius.
    Stypulacja pretorska - środek ochrony pozaprocesowej w prawie rzymskim. Stypulacja miała formę ustnej umowy, zawartej przy użyciu ściśle określonych formułek. Stosowano ją głównie po to by jedna ze stron, przymuszona wcześniej przez pretora, zagwarantowała jakąś czynność procesową drugiej. Sankcją za złamanie przyrzeczenia była zapłata określonej sumy pieniężnej. Typowe przypadki wymagające obowiązkowej stypulacji zapowiadał pretor w edykcie.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Prawo formalne, procesowe — zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości i administracji publicznej.
    Własność kwirytarna (łac. dominium ex iure Quiritium, proprietas) – własność przysługująca tylko obywatelom rzymskim (uroczyście nazywanych Kwirytami, Quirites).
    Actiones in rem (znane również jako vindicationes lub petitionis) – powództwa o charakterze rzeczowym. W prawie rzymskim grupa powództw służących do ochrony praw podmiotowych bezwzględnych (rzeczowych).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.666 sek.