AGM-12 Bullpup

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

AGM-12 Bullpup – sterowana radiokomendowo amerykańska rakieta typu powietrze–powierzchnia.

De Havilland Sea Vixen to brytyjski odrzutowy pokładowy poddźwiękowy myśliwiec przechwytujący z lat 50., skonstruowany w wytwórni de Havilland (oznaczenie fabryczne DH.110).Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

Historia[ | edytuj kod]

Geneza[ | edytuj kod]

Wojny w Korei unaoczniła specjalistom z United States Navy, iż marynarka nie dysponuje środkiem rażenia, mogącym precyzyjnie atakować wybrane cele powierzchniowe, okręty, statki, umocnienia. Do lat 50. XX wieku zakładano, że na atomowym polu walki, dokładność celowania nie będzie miała aż tak istotnego znaczenia. Zasięg rażenia ładunków jądrowych był na tyle duży, iż dokładność uderzenia nie była priorytetem konstruktorów i sztabowców. Większym problemem było atakowanie pojedynczych celów, okrętów bojowych, do zniszczenia których nie przewidywano użycia ładunku jądrowego. Atak na tego typu cele wiązał się również z wejściem w pole rażenia artylerii lufowej broniącej celu. W zaistniałej sytuacji US Navy przygotowała specyfikację techniczną na pocisk rakietowy z konwencjonalną głowicą bojową. Aby uniknąć narażenia nosiciela na ogień artylerii przeciwlotniczej, pocisk powinien być odpalany z odległości 6 - 8 km od celu, a tym samym, aby zapewnić precyzję trafienia, powinien być to pocisk sterowany. Wymagano również, aby była to konstrukcja tania w produkcji.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Wojna koreańska (kor. 한국전쟁) – wojna tocząca się w latach 1950–1953 na terytorium Półwyspu Koreańskiego między komunistycznymi siłami KRLD (północnokoreańskimi) i wspierającymi je wojskami ChRL, a siłami ONZ (głównie amerykańskimi) wspierającymi wojska Republiki Korei (południowokoreańskie).

Projekt[ | edytuj kod]

AGM-12C
AGM-12B

Tanie i efektywne rozwiązanie zaproponowała firma Martin Marietta. Projekt inżynierów wytwórni zakładał wyposażenie normalnej bomby o wagomiarze 113 kg w system sterowania i silnik rakietowy na stały materiał pędny. Całość umieszczono w nowym kadłubie. Z przodu znajdowały się cztery stery, a z tyłu trapezowe stateczniki. Na kadłubie zainstalowano odbiornik komend sterującego pociskiem operatora, a obok dyszy silnika dwie flary umożliwiające wzrokową obserwacje toru lotu rakiety. US Navy zleciło wytwórni Martin Marietta opracowanie pocisku nazwanego ASM-N-7 Bullpup (AGM-12A). Po odpaleniu pocisku, operator, posługując się joystickiem, korygował lot rakiety w kierunku celu obserwując palące się flary. W 1960 roku pojawiły się pierwsze rakiety SSM-N-7A Bullpup A (AGM-12B) z silnikiem Thiokol na ciekły materiał pędny, zwiększający zasięg z 5 do 7 km. Pociski napełniane były materiałem pędnym fabrycznie i mogły być przechowywane przez dłuższy czas. We wrześniu 1962 roku zmieniono oznaczenie pocisku na AGM-12. Na początku lat 60. XX wieku rozpoczęto również budowę wersji z jądrowym ładunkiem bojowym oznaczonej jako AGM-12D. Oparto ją o bombę o wagomiarze 455 kg. Zainstalowano nowe, większe stateczniki i nowy silnik Thiokol 1R-62RM2 na ciekły materiał pędny, dzięki czemu wzrósł zasięg rakiety do 12 km i jej prędkość do 2 Ma. W wersji AGM-12D zastosowano ładunek jądrowy W-45 o mocy regulowanej od 1 do 15 Kt. Rakieta bez głowicy jądrowej, w której pozostawiono ładunek klasycznej bomby 455 kg, o którą oparto całą konstrukcję, otrzymała oznaczenie AGM-12C. Wybudowano około 800 egzemplarzy AGM-12D, znalazła się ona na wyposażeniu tylko US Navy, a przeznaczona była do atakowania dużych zgrupowań okrętów. Podczas wykorzystania bojowego pocisku w trakcie walk w Wietnamie, wyszła na jaw jego wada w postaci zbyt małej siły rażenia zastosowanej głowicy, szczególnie jeśli atakowano cele o mocnej konstrukcji. Zastosowanie ładunku przeciwpancernego dało początek wersji oznaczonej jako AGM-12E i był to również ostatni wariant rakiety. Wyprodukowano około 22 100 egzemplarzy wszystkich wersji rakiety.

LTV A-7 Corsair II - amerykański poddźwiękowy, jednosilnikowy, jednomiejscowy odrzutowy samolot szturmowy przystosowany do operowania z lotniskowców, produkowany przez firmę Ling-Temco-Vought (LTV).Wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską) – działania militarne na Półwyspie Indochińskim w latach 1957–1975. W konflikt zaangażowane były z jednej strony komunistyczna Demokratyczna Republika Wietnamu (Wietnam Północny, wspierany przez inne kraje komunistyczne, gł. Związek Radziecki oraz Chiny) i kontrolowane przez to państwo organizacje komunistyczne w Wietnamie Południowym, Laosie i Kambodży, a z drugiej strony Republika Wietnamu wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. Wbrew ich woli stronami konfliktu były również Kambodża i Laos.

Służba[ | edytuj kod]

W kwietniu 1959 roku rakiety weszły na uzbrojenie US Navy. Pociski znalazły się w arsenale samolotów Douglas A-4 Skyhawk. Wersje AGM-12B i AGM-12C zostały bojowo użyte podczas wojny w Wietnamie. W 1976 roku wycofano jądrowe wersje AGM-12D. Wersje B, C i E pozostały w amerykańskich arsenałach do połowy lat 80. XX wieku. Pociski przenoszone być mogły przez samoloty North American A-5 Vigilante, Grumman A-6 Intruder, LTV A-7 Corsair II, Chance Vought F-8 Crusader, McDonnell Douglas F-4 Phantom II, Lockheed P-3 Orion, Republic F-105 Thunderchief, North American F-100 Super Sabre. Wraz z F-4 pociski trafiły do Australii. Norwegia, Turcja i Dania wykorzystywały je na swoich maszynach typu F-100, a Grecja na A-7. Wielka Brytania uzbroiła w nie samoloty De Havilland Sea Vixen i Blackburn Buccaneer.

Douglas A-4 Skyhawk (pierwotnie A4D Skyhawk) – amerykański pokładowy samolot szturmowy produkowany przez zakłady Douglas (od 1967 McDonnell Douglas).DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • E.F. Rybak, Jerzy Gruszczyński, AGM-12 Bullpup, „Lotnictwo”, nr 2 (2000), s. 6-7, ISSN 1732-5323.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym).
    Lockheed P-3 Orion – amerykański morski samolot rozpoznawczy i patrolowy, stosowany również do walki z okrętami podwodnymi skonstruowany przez firmę Lockheed na bazie samolotu pasażerskiego Lockheed L-188 Electra.
    Blackburn Buccaneer – brytyjski odrzutowy, poddźwiękowy pokładowy samolot szturmowy, skonstruowany w latach 50. w wytwórni Blackburn Aircraft, w służbie od 1961 do 1994.
    North American F-100 Super Sabre – samolot myśliwsko-bombowy. Bezpośredni następca North American F-86 Sabre. Zaprojektowany jako pierwszy seryjnie produkowany samolot zdolny do przekroczenia prędkości dźwięku w locie poziomym.
    F-105 Thunderchief – amerykański samolot myśliwsko-bombowy zaprojektowany pierwotnie do misji "przenikania" obrony nieprzyjaciela z ładunkiem nuklearnym (bombą termojądrową B61) na małej wysokości i przy dużej prędkości. Nie wymagał przy tym osłony myśliwskiej. W tej roli miał stanowić następcę samolotu Republic F-84F Thunderstreak. Był największym kiedykolwiek produkowanym jednomiejscowym i jednosilnikowym samolotem myśliwsko-bombowym. Przez żołnierzy był zwany „Thud”.
    McDonnell Douglas F-4 Phantom II — dwumiejscowy, naddźwiękowy samolot myśliwsko-bombowy dalekiego zasięgu zdolny do działania w każdych warunkach pogodowych. Został opracowany na zamówienie Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych przez wytwórnię McDonnell Aircraft Corporation. Phantomy były wykorzystywane przez amerykańskie siły zbrojne od 1960 do 1996 roku służąc jako podstawowy myśliwiec przewagi powietrznej i główny samolot myśliwsko-bombowy dla USAF, US Navy i korpusu Marines podczas wojny wietnamskiej. W 2001 roku nadal pozostawało w służbie 11 państw ponad 1000 maszyn tego typu, w 2012 roku około 462 sztuki w barwach siedmiu państw.
    United States Navy – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych; jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych odpowiedzialny za organizację, szkolenie oraz wyposażenie morskich sił zbrojnych – w tym Korpusu Piechoty Morskiej – do prowadzenia działań bojowych na morzu. W szczególności, zadaniem marynarki i piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych jest poszukiwanie i niszczenie nieprzyjacielskich sił morskich oraz powstrzymywanie jego handlu morskiego; w celu zdobycia i utrzymania ogólnej przewagi morskiej; kontroli obszarów morskich o żywotnym znaczeniu, ochrony żywotnych linii żeglugowych; ustanowienia i utrzymania lokalnej przewagi (w tym powietrznej) w obszarze działań morskich; zajmowanie i obrona baz morskich; oraz przeprowadzanie operacji lądowych i powietrznych niezbędnych do prowadzenia kampanii morskich.

    Reklama