1 Aliancka Armia Powietrznodesantowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .infobox.zolnierz-lotnictwo .naglowek{color:black;background:#95a7b9}.mw-parser-output .infobox.zolnierz-marynarka .naglowek{color:white;background:#6082B6}.mw-parser-output .infobox.zolnierz-lądowe .naglowek{color:white;background:#556B2F}.mw-parser-output .infobox.zolnierz-paramilitarny .naglowek{color:black;background:#b6b3c7}

1 Aliancka Armia Powietrznodesantowaaliancka formacja wojskowa utworzona 2 sierpnia 1944 r. z rozkazu gen. Dwighta Eisenhowera, Naczelnego Dowódcy Alianckich Sił Ekspedycyjnych. Formacja wchodziła w skład Alianckich Sił Ekspedycyjnych i kontrolowała wszystkie alianckie wojska powietrznodesantowe w Europie Zachodniej od sierpnia 1944 r. do maja 1945 r. Należały do nich: IX Dowództwo Transportu Piechoty, amerykański XVIII Korpus Powietrznodesantowy, który obejmował 17, 82 i 101 Dywizję Powietrznodesantową oraz szereg samodzielnych, amerykańskich jednostek powietrznodesantowych, wszystkie brytyjskie siły powietrznodesantowe, w tym 1 i 6 Dywizja Powietrznodesantowa oraz polska 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa.

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Ardeny (Las Ardeński, fr. Ardennes, luks. Ardennen) – silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii (rozciągają się również na Luksemburg i Francję). Ich średnia wysokość to około 400-500 metrów, a najwyższym szczytem jest Signal de Botrange 694 m n.p.m. (najwyższy szczyt Belgii). Od północy i zachodu góry opływa Moza. Ardeny są najrzadziej zaludnioną częścią Belgii. Powierzchnia Ardenów wynosi 11 200 km². Należą do hercyńskiej strefy fałdowań Europy. Zbudowane z utworów paleozoicznych, wśród których przeważają piaskowcowo-ilasto-węglanowe osady dewonu. Obszar Ardenów był silnie deformowany w czasie ruchów kaledońskich i hercyńskich.

Od czasu powstania do końca II wojny światowej formacja ta przewodziła alianckimi siłami powietrznodesantowymi, które brały udział w największych alianckich ofensywach przez północno-zachodnią Europę, w tym operacji Market-Garden we wrześniu 1944 r., odparciu niemieckiej kontrofensywy w Ardenach między grudniem 1944 r. a styczniem 1945 r. oraz w operacji Varsity w marcu 1945 r. Formacja została oficjalnie rozwiązana 20 maja 1945 r., a brytyjskie jednostki wchodzące w jej skład powróciły do Wielkiej Brytanii, podczas gdy amerykańskie dywizje zostały przemianowane na 1 Armię Powietrznodesantową (ang. First Airborne Army) i przejęły kontrolę nad amerykańskim sektorem okupacyjnym w Berlinie.

Departament Wojny Stanów Zjednoczonych (ang. United States Department of War) - urząd federalny administracji Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny początkowo za siły lądowe (US Army), a później również siły powietrzne (od 2 lipca 1926 USAAC i w latach 1941-1947 USAAF).Skalda (franc. Escaut, hol. Schelde) – rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię. Długość – 350 km, powierzchnia zlewni – 21 tys. km².

Formowanie[ | edytuj kod]

Zalecenie dla utworzenia formacji[ | edytuj kod]

Gen. Dwight Eisenhower, Naczelny Dowódca Alianckich Sił Ekspedycyjnych, uważał, że konieczne jest istnienie zunifikowanego dowództwa z uprawnieniami do koordynowania wszystkich jednostek powietrznodesantowych oraz jednostek transportu piechoty drogą powietrzną, bezpośrednich operacji powietrznodesantowych i dowodzenia jednostkami armii, marynarki oraz sił powietrznych. Organizacja opierałaby się na modelu zmodyfikowanej kwatery głównej korpusu i byłaby dowodzona przez wysokiego rangą oficera Sił Powietrznych Armii Stanów Zjednoczonych (USAAF). 20 maja 1944 r. podsekcja Naczelnego Dowództwa Alianckich Sił Ekspedycyjnych (SHAEF) zaleciła zjednoczenie wszystkich brytyjskich i amerykańskich sił powietrznodesantowych w ramach jednej formacji; jednostki transportujące żołnierzy pozostałyby jednak niezależne i pod kontrolą Alianckich Ekspedycyjnych Sił Powietrznych (AEAF). To zalecenie zostało wysłane do 12 Grupy Armii, 21 Grupy Armii i AEAF.

Tournai (nid.: Doornik, niem.: Dornick) – miasto w Belgii, w prowincji Hainaut. Zajmuje powierzchnię 213.75 km². Na początku 2006 zamieszkiwało je 67 534 osób.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Sprzeciw oraz wsparcie[ | edytuj kod]

Zalecenie utworzenia zjednoczonej armii powietrznodesantowej zostało skrytykowane i sprzeciwił mu się szef sztabu 12 Grupy Armii, gen. Leven Cooper Allen. Allen argumentował, że większa liczebność amerykańskich wojsk powietrznodesantowych, różnice w wyposażeniu i personelu pomiędzy formacjami brytyjskimi i amerykańskimi oraz fakt, że dostępne samoloty transportowe były w stanie przewieźć całkowitą liczbę amerykańskich żołnierzy wojsk powietrznodesantowych, ale już nie brytyjskich, wszystko to oznaczało, że nie było potrzeby jednolitego dowodzenia zarówno amerykańskimi, jak i brytyjskimi siłami powietrznodesantowymi.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Wojska powietrznodesantowe (wojska spadochronowe, spadochroniarze) – oddziały wojskowe przeznaczone do przeprowadzania desantu z powietrza.

Królewskie Siły Powietrzne były samodzielnym rodzajem sił zbrojnych, w przeciwieństwie do USAAF, a starsi dowódcy brytyjskich sił powietrznodesantowych byli zaniepokojeni wizją znalezienia się pod dowództwem oficerów Sił Powietrznych, bo RAF mógłby użyć ich później tego faktu jako precedensu dla dalszego dowodzenia brytyjskimi wojskami powietrznodesantowymi. Oficerowie AEAF zgłosili dalsze zastrzeżenia dotyczące problemów administracyjnych związanych z przydzieleniem jednostek RAF do proponowanej połączonej kwatery głównej. Dowódca AEAF, marsz. Trafford Leigh-Mallory, argumentował, że należy postępować zgodnie z pierwotną rekomendacją – jednocząc amerykańskie i brytyjskie siły powietrznodesantowe, ale pozostawiając jednostki transportu piechoty pod dowództwem AEAF.

Nizina Północnoniemiecka (również Nizina Niemiecka, niem. Norddeutsches Tiefland) – nizina w środkowej Europie, w północnej części Niemiec, wchodząca w skład Niziny Środkowoeuropejskiej. Obszar położony jest pomiędzy Morzem Północnym, Półwyspem Jutlandzkim i Morzem Bałtyckim na północy a Średniogórzem Niemieckim i Masywem Czeskim na południu.Forsowanie Renu (kryptonim Operacja Plunder) – zbrojne przekroczenie rzeki Ren przez wojska alianckie w dniach 23–27 marca 1945 roku. Jedna z ostatnich kampanii na froncie zachodnim II wojny światowej.

Ostatecznie 21 Grupa Armii i AEAF zgodziły się na zalecenie, sugerując jedynie kilka drobnych zmian, które trzeba wprowadzić, a 17 czerwca gen. Harold R. Bull, zastępca szefa sztabu, operacji i planów (G-3) SHAEF, zalecił utworzenie połączonej kwatery głównej wojsk powietrznodesantowych, choć takiej, która nie kontrolowałaby jednostek transportu piechoty.

Przyczółek - jest to obszar na terytorium zajmowanym lub zagrożonym przez przeciwnika. Musi on być utrzymany, lub co najmniej kontrolowany tak, by zapewnić możliwość ciągłości załadunku, lądowania lub przekraczania go przez siły i środki oraz/lub zapewniający przestrzeń manewrową wymaganą do kolejnych działań.Trafford Leigh-Mallory (ur. 11 lipca 1892 r. w Mobberley, zm. 14 listopada 1944 r. w Alpach francuskich) – brytyjski wojskowy, oficer Królewskich Sił Powietrznych, pilot, dowódca alianckich sił powietrznych podczas kampanii w Normandii.

Powołanie Brereton i aktywacja formacji[ | edytuj kod]

Pomimo sprzeciwów, Eisenhower pozostał przekonany o potrzebie istnienia jednego zjednoczonego dowództwa, które kontrolowałoby zarówno siły powietrznodesantowe, jak i jednostki transportu piechoty, dlatego przedstawił swoją propozycję w wiadomościach do gen. George'a Marshalla i gen. Henry'ego Arnolda z prośbą o wyznaczenie oficera USAAF na dowódcę zjednoczonej kwatery głównej. Marshall poprosił jednak o dalsze wyjaśnienie roli dowódcy, pytając, czy będzie on po prostu funkcjonował jako dowódca korpusu dywizji powietrznodesantowych, czy dowodził wszystkimi wojskami powietrznodesantowymi i naziemnymi, a także kto będzie dowodził siłami powietrznodesantowymi po wylądowaniu i wejściu do walki. Po wielu dyskusjach trzej generałowie zgodzili się, że dowódca sił powietrznych kontrolowałby wszystkie siły powietrznodesantowe, dopóki sytuacja na ziemi nie umożliwi normalnego wsparcia logistycznego dla zaangażowanych sił, a wtedy dowództwo powróci do dowódcy naziemnego.

Skalda (franc. Escaut, hol. Schelde) – rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię. Długość – 350 km, powierzchnia zlewni – 21 tys. km².II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

Po rozwiązaniu problemów z podziałem dowództwa zaczęły się poszukiwania wykwalifikowanego personelu, który mógłby służyć w kwaterze głównej. Departament Wojny Stanów Zjednoczonych wskazał, że część personelu z Airborne Center w Camp Mackall będzie dostępna dla nowej kwatery głównej, a kiedy sztab 2 Brygady Powietrznej zostanie rozwiązany, jej personel będzie przeniesiony do nowej jednostki. Ponadto Strategiczne Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych w Europie przydzieliłyby dziesięciu oficerów i pięćdziesięciu żołnierzy.

Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².Dwight David Eisenhower, ps. Ike (ur. 14 października 1890 w Denison, zm. 28 marca 1969 w Waszyngtonie) – amerykański dowódca wojskowy, generał armii United States Army, uczestnik II wojny światowej, Naczelny Dowódca Alianckich Ekspedycyjnych Sił Zbrojnych (1943–1945), polityk, 34. prezydent Stanów Zjednoczonych (1953–1961).

Po dyskusji pomiędzy Eisenhowerem, Arnoldem i Marshallem postanowiono, że pierwszym dowódcą formacji będzie gen. USAAF Lewis Brereton, który dowodził 9 Armią Powietrzną. Kiedy Brereton dowiedział się o swojej nominacji 17 lipca, podczas konferencji z dowódcą USAAF, gen. Carlem Spaatzem, początkowo nie był przekonany o zaletach połączonej kwatery głównej, sugerując zamiast tego przydzielenie wszystkich amerykańskich sił powietrznodesantowych pod dowództwo 9 Armii Powietrznej, ale Eisenhower odmówił.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.Walcheren – półwysep w południowo-zachodniej Holandii, w prowincji Zelandia. W przeszłości była to wyspa położona w estuarium Skaldy, obecnie posiada stałe połączenie z półwyspem Zuid-Beveland (dawniej także wyspą).

Po tym, jak Brereton zgodził się na powołanie go na to nowe stanowisko, I Aliancka Armia Powietrznodesantowa została oficjalnie aktywowana 2 sierpnia 1944 r.

Nazwa i struktura[ | edytuj kod]

Brereton zalecił zmianę nazwy połączonej kwatery głównej na „I Aliancką Armię Powietrznodesantową”, która została zatwierdzona przez Eisenhowera 16 sierpnia po krótkim okresie sprzeciwu wyrażanego przez gen. Bulla, który twierdził, że taka nazwa byłaby myląca, ponieważ uważał, że nie ma planów do wykorzystywania tej formacji jako armii. Nowa formacja otrzymała kontrolę operacyjną nad IX Dowództwem Transportu Piechoty, XVIII Korpusem Powietrznodesantowym oraz brytyjskim I Korpusem Powietrznodesantowym i wszystkimi ich jednostkami podległymi. Jednostki transportu piechoty RAF miały być przydzielone w razie potrzeby.

1 Dywizja Powietrznodesantowa – dywizja powietrznodesantowa armii brytyjskiej z okresu II wojny światowej. Jednostka powstała pod koniec 1941 r. po tym, jak brytyjski premier Winston Churchill zażądał utworzenia sił powietrznodesantowych i początkowo znajdowała się pod dowództwem gen. Fredericka A. M. Browninga. Była jedną z dwóch dywizji powietrznodesantowych utworzonych przez armię brytyjską podczas tej wojny, drugą z nich była 6 Dywizja Powietrznodesantowa, utworzona w maju 1943 r., z wykorzystaniem byłych jednostek 1 Dywizji Powietrznodesantowej. Hamminkeln - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, w powiecie Wesel. W 2010 miasto liczyło 27 711 mieszkańców.

Jako dowódca I Alianckiej Armii Powietrznodesantowej, Brereton był bezpośrednio odpowiedzialny przed SHAEF i generałem Eisenhowerem. Do jego obowiązków należało szkolenie i przydzielanie obiektów, opracowywanie nowego sprzętu powietrznego, konsultacje z głównymi dowódcami AEAF i alianckich sił morskich oraz planowanie i wykonywanie operacji w powietrzu.

Orlean (fr. Orléans) – miasto i gmina w środkowej Francji, położone nad Loarą. Stolica Regionu Centralnego i departamentu Loiret. Ważny ośrodek przemysłowy i usługowy. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkiwało 116 515 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4239 osób/km².Operacja Cobra – operacja wojskowa przeprowadzona w dniach 25-31 lipca 1944 roku w okolicach francuskiego miasta Saint-Lô przez 1. Armię Stanów Zjednoczonych, mająca na celu przerwanie niemieckiej linii obrony i umożliwienie wojskom amerykańskim wydostanie się z Normandii.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Eindhoven – miasto w południowej Holandii, w prowincji Brabancja Północna, nad rzeką Dommel (dorzecze Mozy). Powierzchnia wynosi 88,84 km², z czego 87,75 km² to ląd, a 1,09 km² to tereny zalane wodą. Miasto liczy 225 tys. mieszkańców (2012), co czyni je piątym pod względem ludności w Holandii. W skład aglomeracji wchodzą m.in. Valkenswaard, Veldhoven, Heeze, Best oraz Oirschot.
Omar Nelson Bradley (ur. 12 lutego 1893 w Clark, zm. 8 kwietnia 1981 w Nowym Jorku w stanie Nowy Jork) – generał armii amerykańskiej, na froncie północno-afrykańskim i europejskim w czasie II wojny światowej, Przewodniczący Połączonego Kolegium Szefów Sztabów (1949–1953).
Nijmegen - miasto we wschodniej Holandii, w prowincji Geldria, w pobliżu granicy z Niemcami, nad rzeką Waal, 20 km na południe od Arnhem. Około 160 tys. mieszkańców.
2 Armia (ang. Second Army) – brytyjska armia polowa działająca podczas I i II wojny światowej. Podczas Wielkiej Wojny armia działała na froncie zachodnim, a później we Włoszech. Podczas kolejnej wojny 2 Armia stanowiła główny wkład Brytyjczyków w walki w Europie Północno-Zachodniej od lądowania w Normandii 6 czerwca 1944 r. do kapitulacji Niemiec.
Henry Harley "Hap" Arnold (ur. 25 czerwca 1886 w Gladwyne w stanie Pensylwania, zm. 15 stycznia 1950 w Sonomie) – amerykański dowódca wojskowy, generał armii, jedyny oficer awansowany na ten najwyższy stopień zarówno w US Army jak i w US Air Force.
Linia Zygfryda (Wał Zachodni, linia Hindenburga) – system niemieckich fortecznych umocnień wzdłuż granicy Niemiec z Francją i Luksemburgiem (od miasteczka Kleve do Bazylei), powstałych w latach 1936–1939 i rozbudowanych do 1944, liczący ok. 600 km. Zbudowano na niej ok. 15 560 obiektów fortyfikacyjnych i umocnień.
Carl Andrew Spaatz (ur. 28 czerwca 1891 w Boyertown w stanie Pensylwania, zm. 14 czerwca 1974 w Waszyngtonie) – amerykański pilot wojskowy, generał Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, szef sztabu US Air Force (1947–1948).

Reklama