1848

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rok 1848 / MDCCCXLVIII

Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.Rzeczpospolita Mosińska to proklamowana przez Jakuba Krauthofera-Krotowskiego podczas Wiosny Ludów, w dniu 3 maja 1848 r. niepodległa republika polska. Przetrwała krótko: tylko 5 dni licząc do przegranej w dniu 8 maja przez powstańców bitwy pod Rogalinem lub 6 dni do ostatecznej potyczki pod Trzebawiem w dniu 9 maja, po której to powstańcze siły zbrojne, złożyły broń w Bardzie pod Wrześnią, podpisując akt kapitulacyjny.

stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek
dziesięciolecia: 1810–18191820–18291830–18391840–18491850–18591860–18691870–1879
lata: 1838 « 1843 « 1844 « 1845 « 1846 « 1847 « 1848 » 1849 » 1850 » 1851 » 1852 » 1853 » 1858

Wydarzenia w Polsce[ | edytuj kod]

  • 20 marcapowstanie wielkopolskie: w Poznaniu utworzono Komitet Narodowy Polski z Gustawem Potworowskim na czele.
  • 21 marcaWiosna Ludów: we Lwowie utworzono Komitet Narodowy.
  • 1 kwietnia:
  • otwarto odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej do granicy w Maczkach.
  • Komitet Narodowy Polski w Poznaniu zniósł część obowiązków chłopskich wobec dworów.
  • 6 kwietnia – władze austriackie przyznały pełną autonomię Uniwersytetowi Lwowskiemu i zezwoliły na wykłady w języku polskim.
  • 11 kwietnia – powstanie wielkopolskie: została podpisana ugoda w Jarosławcu między przedstawicielami władz pruskich a Komitetem Narodowym.
  • 14 kwietnia – Wiosna Ludów: powstała Rada Narodowa Lwowska.
  • 17 kwietnia – Wiosna Ludów: pod wpływem wydarzeń Wiosny Ludów rząd austriacki uwłaszczył chłopów w Galicji.
  • 26 kwietnia – Wiosna Ludów: wojska powstańcze w Wielkopolsce odmówiły demobilizacji.
  • 26-27 kwietnia – Wiosna Ludów: zamieszki na ulicach Krakowa. Wojska austriackie zbombardowały Kraków z Wawelu, w wyniku czego zginęły 32 osoby. Kapitulacja miasta.
  • 29 kwietnia:
  • Wiosna Ludów: wojska pruskie rozbiły obóz powstańców wielkopolskich w bitwie pod Książem.
  • Wiosna Ludów: w Krakowie odbyły się manifestacyjne pogrzeby ofiar starć powstańczych z 26 i 27 kwietnia.
  • 30 kwietnia – powstanie wielkopolskie: zwycięstwo polskie w bitwie pod Miłosławiem.
  • 2 maja – powstanie wielkopolskie: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sokołowem.
  • 3 maja – proklamowanie w Mosinie Rzeczypospolitej przez Jakuba Krotowskiego-Krauthofera.
  • 8 maja – powstanie wielkopolskie: zwycięstwo powstańców w bitwie o Kcynię.
  • 9 maja – złożenie broni w Bardzie i ostateczny upadek Rzeczypospolitej Mosińskiej.
  • 5 lipca – w Cieszynie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Nowiny dla Ludu Wiejskiego.
  • 10 sierpnia – z dworca kolejowego przy ul. Gajowej w Poznaniu odjechał pierwszy pociąg do Stargardu. Podróż, podczas której pasażerowie pokonali 173,3 km trwała 7 godz. 5 min (średnia prędkość wyniosła 24,5 km/h).
  • 7 październikaJózef Walenty Krzyżanowski został prezydentem Krakowa.
  • 2 listopada – Wiosna Ludów: po zbombardowaniu miasta przez Austriaków nastąpiła kapitulacja Lwowa.
  • 3 listopada – Kraków: ukazał się pierwszy numer dziennika informacyjno-politycznego „Czas”.
  • 5 grudnia – władze pruskie zlikwidowały autonomiczne Wielkie Księstwo Poznańskie.
  • Szydłowiec: założono browar produkcji masowej.
  • Jan Kubisz (pseud. "Ślązak") (ur. 24 stycznia 1848 w Końskiej koło Trzyńca, zm. 25 marca 1929 w Gnojniku) – nauczyciel, poeta, pamiętnikarz, polski działacz narodowy Śląska Cieszyńskiego.Filippo Camassei (ur. 14 września 1848, Rzym - zm. 18 stycznia 1921, tamże) – prezbiter, biskup katolicki, łaciński patriarcha Jerozolimy, kardynał.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.
    3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.
    Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.
    Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.
    Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.
    Lilli Lehmann urodzona jako Elisabeth Maria Lehmann, później Elisabeth Maria Lehmann-Kalisch (ur. 24 listopada 1848 Würzburg – zm. 17 maja 1929 Berlin) – niemiecka śpiewaczka operowa, sopran.

    Reklama