14 Wielkopolska Dywizja Piechoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
Gen. Daniel Konarzewski i sztab 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty. Wojna polsko-bolszewicka 1920
Ofensywa 4lipca1920.png
Bitwa bereza 1920.png
Bitwa kolno 1920.png
B n Niemnem.png

14 Wielkopolska Dywizja Piechoty (14 DP) – wielka jednostka piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Władysław Grabowski (ur. 2 sierpnia 1890 w majątku Żadziew, w pow. święciańskim, w guberni wileńskiej, zm. 1930 w Poznaniu) – hrabia, podpułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego i Wojska Polskiego.Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.

Formowanie dywizji[ | edytuj kod]

14 Dywizja Piechoty została zorganizowana w styczniu 1919 w składzie Wojsk Wielkopolskich.

57 Pułk Piechoty Wielkopolskiej Karola II Króla Rumunii (57 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.Franciszek Kleeberg (ur. 1 lutego 1888 w Tarnopolu, zm. 5 kwietnia 1941 w Weisser Hirsch k. Drezna) – generał brygady Wojska Polskiego.
Formowanie dowództwa i sztabu

Dowództwo i sztab 1 Dywizji Strzelców Wielkopolskich powołano rozkazem dziennym Dowództwa Głównego Frontu Wielkopolskiego nr 17 z 22 stycznia 1919. Dowódcą dywizji wyznaczony został gen. por. Filip Stanisław Dubiski, a tymczasowym szefem sztabu kpt. Jasiński. Rozkaz ten podporządkowywał dowódcy dywizji nowo tworzony 1 pułk Strzelców Wielkopolskich płk. Daniela Konarzewskiego. Utworzone powyższym rozkazem dowództwo dywizji wydało już 23 stycznia swój pierwszy rozkaz dzienny. Faktycznie obowiązki szefa sztabu pełnił ppor. Prusinowski. Siedzibą sztabu były koszary byłego niemieckiego pułku grenadierów w Poznaniu.
Obsada dowództwa i sztabu w marcu 1919:

Brdów – wieś w centralnej Polsce (do 1870 miasto), położona na granicy Wielkopolski i Kujaw, w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, na Pojezierzu Kujawskim, nad Jeziorem Brdowskim. Miejscowość liczy nieco ponad tysiąc mieszkańców. Jest lokalnym ośrodkiem kultu religijnego i turystyki. Swoją siedzibę ma tu zakon oo. Paulinów, opiekujący się sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej.Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.
  • dowódca dywizji - gen. por. Dubiski
  • szef sztabu - ppor. Prusinowski
  • I adiutant - por. Szystowski
  • II adiutant - ppor. Rogowski
  • oficer ordynansowy - ppor. Bieniak
  • komendant kwatery - ppor. Brodowski
  • lekarz dywizyjny - płk. lek. dr. Wilczewski
  • Formowanie oddziałów dywizji

    19 stycznia 1919 w Poznaniu płk. Daniel Konarzewski przystąpił do formowania 1 pułk Strzelców Wielkopolskich.

    Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.Filip Stanisław Dubiski (ur. 4 września (23 sierpnia) 1860 w Dubiszczach na Wołyniu, zginął 28 września 1919 pod miejscowością Rynia koło Bobrujska) – generał porucznik Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego, uczestnik trzech wojen: rosyjsko-japońskiej, I światowej i polsko-bolszewickiej oraz uczestnik powstania wielkopolskiego.

    14 lutego 1919 w Biedrusku płk Arnold Szylling przystępuje do organizowania 3 pułku Strzelców Wielkopolskich.

    16 marca 1919 z dwunastu kompanii Grupy Zachodniej pod dowództwem ppor. Antoniego Nieboraka utworzono 2 pułk Strzelców Wielkopolskich.

    6 marca 1919 w Gnieźnie płk Oskar Brezany rozpoczął formowanie 4 pułku Strzelców Wielkopolskich.

    1 kwietnia 1919 utworzono II batalion telegrafistów wielkopolskich, a w jego składzie, 10 kwietnia 1919 r. 1 kompanię telegrafistów, we wrześniu 1919 przemianowaną na 14 kompanię telegrafistów.

    Karol Stanisław Schubert (ur. 1 marca 1864 w Marszowicach, zm. 1954) – polski dowódca wojskowy, pułkownik cesarskiej i królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej.Karol II Hohenzollern-Sigmaringen (ur. 15 października 1893 w Sinai, Rumunia, zm. 4 kwietnia 1953 w Estoril, Portugalia) – król Rumunii w latach 1930-1940.

    23 kwietnia 1919 roku przystąpiono do organizacji 2 batalionu Saperów Wielkopolskich.

    28 maja 1919 w Wągrowcu ppłk Lucjan Kędzierski rozpoczął organizować 3 pułk artylerii polowej Wielkopolskiej. Pułk utworzono z połączenia II dywizjonu 1 pułku artylerii polowej Wielkopolskiej i II dywizjonu 2 pułku artylerii polowej Wielkopolskiej. W lipcu 1919 w Biedrusku sformowano III dywizjon. W sierpniu 1919 po wyjeździe pułku na front litewsko-białoruski utworzono baterię zapasową. Zadaniem baterii było szkolenie rezerw i uzupełnianie nimi pułku walczącego na froncie. Na bazie baterii zorganizowano nowe pododdziały: 10 baterię, IV dywizjon i II dywizjon 214 pułku artylerii polowej. Po zakończeniu działań wojennych IV/14 pap włączono do 30 pułku artylerii polowej, a II/214 pap stał się zalążkiem 23 pułku artylerii polowej. 8 sierpnia 1919 pod Zasławiem ppłk Kędzierski zostaje śmiertelnie ranny.

    Piekary – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 702.Kutno – miasto i gmina w centralnej części Polski, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim nad rzeką Ochnią (dopływem Bzury). Siedziba władz powiatu kutnowskiego oraz władz wiejskiej gminy Kutno. Powstało na przełomie XIII i XIV wieku, prawa miejskie do 1432 i ponownie po 1766.

    7 września 1919 I dywizjon 1 pułku artylerii ciężkiej Wielkopolskiej, przemianowany na 14 dywizjon artylerii ciężkiej Wielkopolskiej wyjechał na front litewsko-białoruski, gdzie wszedł w skład grupy płk Jaźwińskiego i uczestniczył w walkach o Połock. 19 października 1919 dywizjon został podporządkowany dowódcy 14 DP.

    Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie, zm. 2 października 1946 w Versoix) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.Władysław Kaliński ps. „Zubosz” (ur. 22 marca 1891 w Rohatynie, zm. 13 sierpnia 1952 w Londynie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.
    Włączenie dywizji w struktury jednolitego Wojska Polskiego

    10 grudnia 1919 1 Dywizja Strzelców Wielkopolskich została przemianowana na 14 Dywizję Piechoty, a podporządkowane jednostki odpowiednio na:

    Bitwa o granice 1920.png
  • I Brygada Strzelców Wielkopolskich – XXVII Brygada Piechoty
  • dowódca brygady – gen. ppor. Michał Milewski (10 XII 1919-22 VIII 1921)
  • 1 pułk Strzelców Wielkopolskich55 pułk Piechoty Wielkopolskiej
  • 2 pułk Strzelców Wielkopolskich –– 56 pułk Piechoty Wielkopolskiej
  • II Brygada Strzelców Wielkopolskich – XXVIII Brygada Piechoty
  • dowódca brygady – gen. ppor. Władysław Pobojewski (10 XII 1919-16 IX 1920), ppłk Arnold Szylling (16–17 IX 1920), a po jego śmierci – wz. gen. ppor. Michał Milewski
  • 3 pułk Strzelców Wielkopolskich57 pułk Piechoty Wielkopolskiej
  • 4 pułk Strzelców Wielkopolskich58 pułk piechoty Wielkopolskiej
  • I Brygada Artylerii Wielkopolskiej – XIV Brygada Artylerii
  • 3 pułk artylerii polowej Wielkopolskiej14 pułk artylerii polowej wielkopolskiej
  • I dywizjon 1 pułku artylerii ciężkiej wielkopolskiej14 pułk artylerii ciężkiej wielkopolskiej (następnie przemianowany na 14 dywizjon artylerii ciężkiej wielkopolskiej)
  • 2 batalion saperów wielkopolskich – 14 batalion saperów wielkopolskich
  • 14 kompania telegrafistów dywizyjna
  • W styczniu 1920 55 pułk Piechoty Wielkopolskiej został przemianowany na 55 Poznański pułk piechoty.

    Anatol Kędzierski (ur. 22(23) lipca 1880 w Żytomierzu, zm. 11 lipca 1964 w Poznaniu) – generał brygady Wojska Polskiego, podpułkownik artylerii Armii Imperium Rosyjskiego.Marian Paweł Czerniewski ps. „Paweł Szreniawa” (ur. 1885, zm. ?) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

    6 grudnia 1920 na polach pod Zelwą Józef Piłsudski udekorował sztandary pułków piechoty 14 DP i trąbkę honorową pułku artylerii polowej Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego VM.

    Dywizja w okresie pokoju[ | edytuj kod]

    Naczelny Wódz Józef Piłsudski przemawia przed dekoracją chorągwi 55 pp Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari; Zelwa, 6 grudnia 1920
    Święto 14 DP w Biedrusku - prymas August Hlond dokonuje poświęcenia sztandarów - z lewej prezydent RP Ignacy Mościcki; maj 1929
    Wręczenie Poznaniowi odznaki honorowej 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty z okazji jej 15-lecia; 1934 r.
    Wręczenie Poznaniowi odznaki honorowej 14 DP - przemarsz wojska
    Przysięga podchorążych rezerwy 14 DP na chorągiew pułku króla Rumunii Karola II
    14 DP w 1938

    Po zakończeniu wojny polsko-rosyjskiej przystąpiono do demobilizacji i przeformowania z etatów wojennych na pokojowe. Równocześnie dokonano zmian w dyslokacji i składzie wielkich jednostek piechoty. Liczbę dywizji zwiększono do 30. Zlikwidowano brygady piechoty i artylerii oraz dywizyjne pododdziały broni i służb. W nowej (pokojowej) strukturze każda dywizja posiadała 3 pułki piechoty i jeden pułk artylerii polowej. W związku z powyższym ze składu 14 DP wyłączono 56 pułk Piechoty Wielkopolskiej i podporządkowano go dowódcy 25 DP.

    Zelwa (biał. Зэльва) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, położone nad rzeką Zelwą w obwodzie grodzieńskim, siedziba władz rejonu zelwieńskiego, 132 km od Grodna; 7,4 tys. mieszkańców (2010).Powiat średzki – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Środa Wielkopolska.

    24 grudnia 1920 55 Poznański pułk piechoty powrócił do Krotoszyna.

    2 sierpnia 1921 14 batalion Saperów Wielkopolskich został wcielony do 7 pułku saperów.

    W sierpniu 1921 zlikwidowano 14 kompanię telegrafistów, a na jej bazie utworzono 5 kompanię VII batalionu 3 pułku łączności.

    23 października 1921 55 Poznański pułk piechoty przybył z Krotoszyna do Leszna i Rawicza (III batalion).

    Rawicz – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim (siedziba władz powiatu), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rawicz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.Tadeusz Kutrzeba (ur. 15 kwietnia 1886 w Krakowie, zm. 8 stycznia 1947 w Londynie) – kapitan Sztabu Generalnego cesarskiej i królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, dowódca Armii „Poznań” podczas wojny obronnej 1939 r.

    2 listopada 1921 14 dywizjon artylerii ciężkiej wielkopolskiej został wcielony do 7 pułku artylerii ciężkiej stacjonującego w Poznaniu na Sołaczu jako I dywizjon. 26 stycznia 1923 I/7 pac został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego VM.

    Ustalony w 1921 skład dywizji nie uległ zasadniczym zmianom do 1939 roku.

  • Dowództwo 14 Dywizji Piechoty w Poznaniu
  • 55 Poznański pułk piechoty w Lesznie
  • 57 pułk Piechoty Wielkopolskiej w Poznaniu
  • 58 pułk Piechoty Wielkopolskiej w Poznaniu
  • 14 pułk artylerii polowej Wielkopolskiej w Poznaniu.
  • W latach 1921–1926 14 DP była podporządkowana pod każdym względem dowódcy Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu, który w czasie wojny przewidziany był na dowódcę armii. W latach 1926–1939 uprawnienia dowódcy okręgu zostały ograniczone do spraw związanych z dyscypliną i bezpieczeństwem, mobilizacją oraz administrowaniem rezerwami ludzkimi i zwierząt, zaopatrywaniem i administrowaniem zasobami materiałowymi. W tym samym okresie kontrolę wyszkolenia dywizji powierzono inspektorom armii, gen. dyw. Gustawowi Orlicz-Dreszerowi, a od 1936 gen. bryg. Tadeuszowi Kutrzebie (do czasu awansu do stopnia generała dywizji występował jako generał do prac przy GISZ).

    Podpułkownik (ppłk) – wysoki stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych (GISZ) – organ pracy Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, powołany dekretem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z dnia 6 sierpnia 1926 o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnymi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.

    W maju 1926 57 pp pod dowództwem ppłk. Wincentego Rutkiewicza i 58 pp pod dowództwem ppłk. Lucjana Ruszczewskiego, liczące łącznie 1032 żołnierzy (52 oficerów, 5 chorążych, 173 podoficerów i 807 szeregowych) wzięły czynny udział w walkach w Warszawie. Zginęło wówczas 7 podoficerów i 10 szeregowych z obu pułków, a rannych zostało 9 oficerów oraz 102 podoficerów i szeregowców.

    Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 64 722 mieszkańców, na powierzchni 31,86 km²; co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.Stanisław Janusz Rostworowski herbu Nałęcz, ps. Prawdzic, Odra (ur. 19 grudnia 1888 w Krakowie, zamordowany przez Gestapo 11 lub 12 sierpnia 1944 tamże) – polski dowódca wojskowy, żołnierz Legionów Polskich, Wojska Polskiego i Armii Krajowej, generał brygady, pisarz.

    W założeniach planu operacyjnego „Wschód” 14 DP wraz z innymi jednostkami stacjonującymi na terenie OK nr VII stanowiła odwód główny Naczelnego Wodza.

    W 1931 utworzono 14 kompanię telegraficzną, a 14 pułk artylerii polowej Wielkopolskiej przemianowano na 14 pułk artylerii lekkiej Wielkopolskiej.

    W dniach 25 i 26 sierpnia 1934 roku na terenie obozu ćwiczeń w Biedrusku miały się odbyć uroczystości XV lecia dywizji, jednakże święto to zostało odwołane. Korpus oficerski 14 DP zebrane fundusze przeznaczył na pomoc powodzianom w Małopolsce .

    Order Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i OjczyznaBaron Arnold Szylling (także Szyling) (ur. 7 września 1884, zm. 17 września 1920 pod Kobryniem) – polski i rosyjski żołnierz, pułkownik, pierwszy dowódca 57 p. p. (3 p. strz. wlkp.).

    W grudniu 1936 przy 15 pułku ułanów poznańskich zorganizowano Rejon Przysposobienia Wojskowego Konnego („Krakusów”), jako jednostkę mobilizującą szwadron kawalerii dywizyjnej nr 14 dla 14 DP. Komendantem rejonu został rtm. Mieczysław Żniński. W styczniu 1938 na ewidencji Rejonu PWK pozostawało 148 przedpoborowych i 56 rezerwistów z powiatów jarocińskiego, poznańskiego, śremskiego i średzkiego. W marcu 1938 komenda rejonu została wyposażona w samochód Fiat 508 III/W Łazik. 1 kwietnia 1939 komenda została przemianowana na Komendę Rejonu PWK („Krakusów”) przy 14 DP i włączona do etatu dowództwa dywizji.

    Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo rozszerzono i wprowadzono pojęcia: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.Grupa Operacyjna „Koło” (Grupa Operacyjna Knolla-Kownackiego) - związek taktyczny Wojska Polskiego w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku.

    28 czerwca 1937 r., w czasie wizyty w Polsce, Król Rumunii Karol II objął honorowe szefostwo 57 pp. Od tego dnia pułk nosił nazwę 57 Pułk Piechoty Wielkopolskiej Karola II Króla Rumunii.

    Nieoficjalnym patronem 58 pp był Bolesław Chrobry stąd często posługiwano się nazwą – 58 pułk piechoty wielkopolskiej Króla Bolesława Chrobrego.

    23 marca 1939 r. Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, marszałek Edward Śmigły-Rydz podporządkował 14 DP pod względem operacyjnym gen. dyw. Tadeuszowi Kutrzebie, inspektorowi armii wyznaczonemu na stanowisko dowódcy Armii „Poznań”.

    Iłów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów przy drodze wojewódzkiej nr 575.Beniamin Piotr Kotarba (ur. 22 lutego 1893 w Świątnikach Górnych, zginął 12 września 1939 w Borownicy) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

    Na początku czerwca 1939 dowódca armii podporządkował: 7 pułk strzelców konnych dowódcy 14 DP, a 55 pp dowódcy Wielkopolskiej BK.

    Dowódca piechoty dywizyjnej, płk dypl. Władysław Zubosz-Kaliński został wyznaczony na stanowisko dowódcy 13 DP.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    1) pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii (np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy) lub rakiet (bateria rakietowa). Jest ona uzbrojona w działa samobieżne, holowane lub wyrzutnie rakiet. Składa się zwykle z pododdziału dowodzenia i plutonów ogniowych. Rozmieszcza się ją na jednym stanowisku ogniowym (stanowisku startowym) lub plutonami, niekiedy nawet poszczególnymi działonami. Może wykonywać jedno lub więcej zadań ogniowych - zależnie od liczby dział (wyrzutni) i rodzaju amunicji (konwencjonalna, jądrowa). Może strzelać z zakrytych (ogniem pośrednim) lub odkrytych (ogniem na wprost) stanowisk ogniowych;
    FIAT 508 III/W Łazik został zaprojektowany i skonstruowany w 1935 roku w Biurze Studiów PZInż przez inż. M. Świerczyńskiego (przy udziale inż. T. Tańskiego) jako lekki samochód osobowo-terenowy przeznaczony dla wojska polskiego. Pojazd ten był przystosowany do potrzeb wojska, a modelem samochodu był Polski Fiat 508 III Junak. Produkcję rozpoczęto w 1936 roku, a pierwsze pojazdy dla wojska dostarczono w 1937 roku. W latach 1936 – 1939 zbudowano około 1500 sztuk łazików.
    Władysław Marian Mirzyński ps. „Mudry” (ur. 5 września 1895, zm. 1950) – major audytor Wojska Polskiego II RP i podpułkownik służby sprawiedliwości ludowego Wojska Polskiego.
    Powiat śremski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Śrem.
    Armia Wielkopolska, Wojsko Wielkopolskie (właściwie: Siły Zbrojne Polskie w byłym zaborze pruskim) – polska formacja wojskowa okresu powstania wielkopolskiego 1918-1919, podporządkowana Komisariatowi Naczelnej Rady Ludowej.
    Ogniomistrz − stopień podoficerski Państwowej Straży Pożarnej. Niższym stopniem jest starszy sekcyjny, a wyższym starszy ogniomistrz.
    Stryków – miasto w woj. łódzkim, w powiecie zgierskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stryków. Był miastem szlacheckim.

    Reklama