Zwrotnik Raka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Promienie słoneczne padające na zwrotnik Raka w dniu przesilenia czerwcowego (przesilenie letnie na półkuli północnej, przesilenie zimowe na półkuli południowej).

Zwrotnik Raka (zwrotnik północny) – równoleżnik znajdujący się na północnej półkuli Ziemi, wyznaczający najdalej na północ wysunięte miejsce, nad którym Słońce może znajdować się w zenicie. Dzieje się tak w czasie przesilenia czerwcowego (20-21 czerwca), kiedy półkula północna jest maksymalnie nachylona w kierunku promieni Słońca. Obecnie jest to 23°26′12.1″ szerokości geograficznej północnej.

Półkula północna – część kuli ziemskiej, półkula położona na północ od równika. Obejmuje szerokości geograficzne od 0° do 90°N.Bliźnięta (łac. Gemini, dop. Geminorum, skrót Gem) – jeden z bardziej charakterystycznych gwiazdozbiorów. Przez gwiazdozbiór przebiega w naszych czasach 27,8° ekliptyki – niemal cały znak Raka, wraz z punktem przesilenia letniego. Słońce przebywa na tle tego gwiazdozbioru od 21 czerwca do 20 lipca. W Polsce widoczny od jesieni do wiosny, a w szczególności w grudniu i styczniu, kiedy góruje około północy. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 70.

Jego odpowiednikiem na półkuli południowej, oznaczającym miejsce najbardziej wysunięte na południe, w którym Słońce może znajdować się w zenicie, jest zwrotnik Koziorożca.

Są to dwa z pięciu głównych równoleżników, zaznaczanych na globusach i mapach. Pozostałe to: koło arktyczne, koło antarktyczne oraz równik. Pozycje tych równoleżników są wyznaczone poprzez graniczne wartości kąta padania promieni słonecznych na powierzchnię Ziemi, który zmienia się w ciągu roku. W czasie przesilenia letniego kąt ten wynosi 90° na Zwrotniku Raka, a w czasie przesilenia zimowego (21-22 grudnia) wynosi 90° na Zwrotniku Koziorożca. Koła podbiegunowe (arktyczne i antarktyczne) wyznaczają kierunki styczne w stosunku do promieni słonecznych w tych dniach. Na równiku zaś Słońce jest w zenicie w czasie równonocy wiosennej (20-21 marca) i w czasie równonocy jesiennej (22-23 września).

Przesilenie, solstycjum w astronomii oznacza skrajny punkt odchylenia Słońca od równika. W ciągu roku na Ziemi pojawiają się dwa przesilenia:Równoleżnik - okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik, który ma 40 075 km długości. Równik dzieli kulę ziemską na dwie półkule - północną i południową. Podstawowe równoleżniki to: równik, zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca a także koło podbiegunowe północne i południowe. Równoleżniki mają różne długości, w zależności od szerokości geograficznej.

W czasie rzeczywistym, obserwowane parametry mogą się różnić się od podanych powyżej, ze względu na ruch precesyjny Ziemi i oddziaływania grawitacyjne innych ciał niebieskich na Ziemię. Obecnie w dniu przesilenia letniego Słońce pojawia się w gwiazdozbiorze Bliźniąt, ale około 2000 lat temu było obserwowane w gwiazdozbiorze Raka, dlatego równoleżnik ten został nazwany Zwrotnikiem Raka. Z powodu stopniowej zmiany kierunku osi obrotu Ziemi Słońce pojawi się, w tym dniu, ponownie w gwiazdozbiorze Raka za około 24 000 lat.

Mapa (z łac. mappa – obrus) – uogólniony obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu umownych znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji. Najstarszą znaną mapą jest mapa na ścianie w anatolijskiej osadzie Çatalhöyük.Równik – część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • zwrotnik
  • ekliptyka
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. zwrotnik Raka, [w:] Słownik języka polskiego PWN [online], WN PWN SA [dostęp 2020-03-01].???
    2. W dniu 13-12-2019 jest to 23°26′12.1″, przypis [3] podaje szerokość geograficzną zwrotnika według podanej daty.
    3. Obliquity of the Ecliptic and Nutation, www.neoprogrammics.com [dostęp 2019-12-13].
    4. Tropic of Cancer | Definition & Facts, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-12-11] (ang.).
    Globus (od łacińskiego słowa globus – kula) – pomniejszony model ciała niebieskiego (najczęściej Ziemi) lub sfery niebieskiej w postaci kuli umieszczonej na osi ustawionej pod kątem odpowiadającym kątowi nachylenia osi danego ciała, na powierzchni której znajduje się mapa pierwowzoru. Zaletą globusa jest brak zniekształceń, które pojawiają się przy odwzorowaniu obrazu terenu (mapy) na płaszczyźnie.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.
    Zenit – w astronomii punkt na niebie dokładnie ponad pozycją obserwatora. Jest jednym z dwóch miejsc przecięcia lokalnej osi pionu ze sferą niebieską. Drugim punktem przecięcia, przeciwległym do zenitu, czyli znajdującym się pod obserwatorem jest nadir.
    Rak (łac. Cancer, dop. Cancri, skrót Cnc) – najsłabsza konstelacja z 12 gwiazdozbiorów zodiakalnych, leżąca na północnym niebie między Bliźniętami i Lwem. Jest to konstelacja mała i składająca się ze słabych gwiazd. Najjaśniejsze gwiazdy zostały skatalogowane w Almageście Ptolemeusza. W Polsce widoczna od zimy do wiosny. Liczba gwiazd widocznych nieuzbrojonym okiem: około 60.

    Reklama