• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zwrot przez rufę

    Przeczytaj także...
    Kecz - typ osprzętu żaglowego, oraz współczesny typ żaglowca noszącego ten osprzęt. Dwumasztowy (grotmaszt, bezanmaszt), o pierwszym maszcie wyższym, noszący na wszystkich masztach ożaglowanie skośne, tylny maszt znajduje się w obrębie konstrukcyjnej linii wodnej. Odpadanie – termin w żeglarstwie określający zmianę kursu na pełniejszy, tzn. na taki, w którym kąt pomiędzy osią diametralną jachtu a kierunkiem, z którego wieje wiatr, jest większy. Odpadanie zazwyczaj odbywa się poprzez wychylenie płetwy sterowej w odpowiednim kierunku.
    Luzowanie – w żeglarstwie działanie mające na celu wydłużenie pracującej części szota, cumy, czy innej liny, bądź łańcucha.

    Zwrot przez rufę, zwrot z wiatrem – manewr polegający na przejściu rufą jachtu żaglowego przez linię wiatru.

    Schemat przedstawia zwrot przez rufę. Czerwona strzałka oznacza kierunek wiatru.

    Prawidłowo wykonany zwrot przez rufę składa się z trzech faz:

  • odpadanie do pełnego baksztagu przy zapewnieniu efektywnej pracy żagli
  • przejście linii wiatru i przerzucenie żagli na nowy hals
  • wyostrzenie do pełnego baksztagu i ustawienie żagli do pracy
  • W odróżnieniu do zwrotu przez sztag wykonanie zwrotu przez rufę nie wymaga wcześniejszego nabrania prędkości. Kluczowym momentem manewru jest przejście linii wiatru i przerzucenie żagli do pracy na przeciwnym halsie. Podczas jego trwania należy żagle wybrać do diametralnej jachtu a następnie wyluzować po wypełnieniu wiatrem na przeciwnej burcie. Przerzucenie ożaglowania na luźnych szotach, poza niebezpieczeństwem wyrządzenia krzywdy załodze ruchomymi elementami takielunku (np. bomem), powoduje gwałtowny przechył jednostki. Jacht staje się wtedy nawietrzny i gwałtownie ostrzy, czego skutkiem jest powstanie siły odśrodkowej, która może się przyczynić do wywrotki. Z tego powodu zwrot przez rufę uznaje się za bardziej niebezpieczny od zwrotu przez sztag i wymagający większego wyczucia w prowadzeniu jachtu. Podczas żeglugi w ciężkich warunkach wiatrowych bezpieczniej jest zmieniać hals wykonując zwroty przez sztag.

    Fok – podstawowy żagiel przedni (czyli żagiel forsztagu) noszony na jachtach jednomasztowych. W przypadku użycia większej liczby żagli przednich, fok jest położony jako ostatni, czyli najbliżej masztu (w kolejności za lataczem, kliwrem i bomkliwrem). W tym znaczeniu fok jest zaliczany do sztaksli przednich.Bom – drzewce ruchome w omasztowaniu żaglowej jednostki pływającej. Jest to pozioma belka zamocowana przegubowo jednym końcem (piętą) w maszcie lub sztagu. Jej drugi koniec zwany nokiem, jest wolny. Do bomu mocowany jest dolny lik żagla przymasztowego w ożaglowaniu skośnym lub rzadziej sztaksla. Zadaniem bomu jest nadanie odpowiedniego kształtu żaglowi oraz umożliwienie nim manewrowania poprzez olinowanie ruchome. Współcześnie bomy wykonywane są ze stopów aluminium, bądź w przypadku jachtów regatowych z włókna węglowego. Dawniej i rzadko w dzisiejszych czasach spotyka się bomy drewniane.

    Podczas zwrotu przez rufę istotnym jest również przerzucanie sztaksli w taki sposób, aby róg szotowy był przemieszczany na naprężonych szotach. W tym celu najpierw wykonywana jest komenda wybierania szotu nawietrznego, następnie luzowania zawietrznego. Niezachowanie tej procedury skutkuje owinięciem się żagla wokół sztagu, jego zaplątaniem, a nawet rozdarciem.

    Slup - rodzaj żaglowej jednostki pływającej. Ma jeden maszt - grotmaszt. Podstawowe ożaglowanie slupa to grot oraz podnoszony na sztagu fok.Jol – typ dwumasztowego ożaglowania stosowanego przeważnie na jachtach żaglowych średniej wielkości (o długości kadłuba 10 - 20 m). Żaglowiec posiadający główny maszt w pobliżu środka wyporu jednostki, oraz dodatkowo szczątkowy, bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego, posadowiony daleko na rufie. Z powodu dużej różnicy masztów, tego typu jednostkę określa się również gwarowo jako "półtoramasztowiec".

    Zwrot przez rufę wykonywany jest z baksztagu jednego halsu do baksztagu halsu przeciwnego.

    Komendy[]

    Poniżej wymienione są komendy wydawane podczas zwrotu przez rufę przez osobę dowodzącą jednostką na jachcie typu slup (przy założeniu, że dowodzący jest sternikiem i obsługuje szoty grota) oraz kecz bądź jol (dowodzący wydaje komendy na trzy żagle oraz ster).

    Slup[]

  • Do zwrotu przez rufę!
  • Prawy/lewy foka szot wybieraj!
  • Lewy/prawy foka szot luzuj!
  • Grota szot wybieraj!
  • Grota szot luzuj!
  • Kecz/jol[]

  • Do zwrotu przez rufę!
  • Bezana szot wybierz!
  • Ster prawy/lewo!
  • Lewy/prawy grota szot wybieraj!
  • Prawy/lewy grota szot luzuj!
  • Lewy/prawy foka szot wybieraj!
  • Prawy/lewy foka szot luzuj!
  • Bezana szot luzuj!
  • Sternik tak trzymać!
  • Wraz ze zwiększaniem ilości żagli niesionych przez jacht rośnie ilość komend oraz ich stopień skomplikowania.

    Burta – strona na statku wodnym, każda z połówek jednostki pływającej, rozdzielonych płaszczyzną symetrii kadłuba. Termin ten ma wiele pokrewnych znaczeń począwszy od całości jednej z połówek kadłuba, poprzez poszycie jednej z połówek (lub część poszycia nad obłem), aż do litej bariery na dużej jednostce, otaczającej odkryty pokład, będącej de facto nadburciem, a nie burtą. Jednak o tym, że coś znajduje się na jednej z burt, mówi się także wtedy, gdy to coś znajduje się nawet znacznie powyżej najwyższego pokładu (np. światła na masztach mogą być w osi jednostki, lub na jednej z burt).Diametralna – umowna linia łącząca dziób i rufę jednostki pływającej, położona w płaszczyźnie symetrii jednostki. Diametralna nie posiada określonej wysokości w tej płaszczyźnie, za to jest równoległa do horyzontu. Służy do wyznaczania kierunków względem kadłuba jednostki, np. kierunku wiatru lub położenia kątowego obiektów poza jednostką.

    Przypisy

    1. Franciszek Haber: Vademecum żeglarza i sternika jachtowego. Warszawa: WILGA, 2004, s. 66. ISBN 83-7375-197-1.

    Zobacz też[]

  • zwrot przez sztag
  • zwrot przez top



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jacht żaglowy, SY, s/y lub s. y. (ang. sail yacht) – jednostka pływająca wykorzystywana do celów sportowo-turystycznych, której głównym lub jedynym napędem są żagle . Wśród jednostek o napędzie żaglowym jest jednostką o pośredniej wielkości pomiędzy małą żaglówką a dużym żaglowcem. Przyjmuje się, że granicą pomiędzy jachtem żaglowym a żaglowcem jest długość jednostki 24 m (co wynika pośrednio z Międzynarodowych Przepisów o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu).
    Takielunek – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.
    Szot – lina olinowania ruchomego służąca do ustawiania rogu szotowego żagla najkorzystniej względem kierunku wiatru. Szot jest liną do obsługi pracującego żagla, biegnącą od żagla w dół do pokładu, w kierunku rufy. Najczęściej jako szoty wykorzystuje się miękkie bawełniane liny.
    Sztaksle – są to żagle rozpinane na sztagach żaglowca. W przeważającej większości przypadków są to żagle trójkątne. Na jednym sztagu wisi zazwyczaj tylko jeden sztaksel. Zazwyczaj sztaksle nie posiadają własnych drzewc.
    Ostrzenie – termin w żeglarstwie określający zmianę kursu na ostrzejszy, tzn. na taki, w którym kąt pomiędzy diametralną jachtu a kierunkiem, z którego wieje wiatr, jest mniejszy. Ostrzenie zazwyczaj odbywa się poprzez wychylenie płetwy sterowej w odpowiednim kierunku.
    Sztagi – liny olinowania stałego stabilizujące omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej. Biegną od masztu do sztagowników mocowanych w pokładzie lub do innych drzewc. Na dawnych żaglowcach sztagi były najgrubszymi linami roślinnymi, dziś zazwyczaj są to liny plecione ze stalowych drutów. Na sztagach mogą być rozpięte również żagle, które nazywa się sztakslami. W zależności od miejsca mocowania występują: sztagi dziobowe, sztagi międzymasztowe, achtersztagi, baksztagi oraz sztagi drzewc pomocniczych.
    Grot – najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym. Może być to żagiel największy na jednostce, żagiel podstawowy dla danego typu takielunku, lub choćby jedyny. Od nazwy tego żagla nazywane są powiązane z nim: maszty, liny i inne żagle.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.