• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Związki cykliczne

    Przeczytaj także...
    Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.Wiązanie chemiczne według klasycznej definicji to każde trwałe połączenie dwóch atomów. Wiązania chemiczne powstają na skutek uwspólnienia dwóch lub większej liczby elektronów pochodzących bądź z jednego, bądź z obu łączących się atomów lub przeskoku jednego lub większej liczby elektronów z jednego atomu na drugi i utworzenia w wyniku tego tzw. pary jonowej.
    Glukoza (dokładniej: D-glukoza) – organiczny związek chemiczny, monosacharyd (cukier prosty) z grupy aldoheksoz. Jest białym, drobnokrystalicznym ciałem stałym, z roztworów wodnych łatwo krystalizuje jako monohydrat. Jest bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (nie zmienia pH roztworu). Ma słodki smak, nieco mniej intensywny od sacharozy.

    Związki cykliczne – obszerna grupa związków chemicznych, w których strukturze występują atomy związane z sobą w ten sposób, że tworzą jeden lub więcej zamkniętych pierścieni.

    Większość znanych tego rodzaju struktur to związki organiczne, w których układy cykliczne są tworzone zazwyczaj, choć nie zawsze przez atomy węgla. Istnieją jednak również nieorganiczne związki cykliczne, np. cyklofosfazeny, cyklosiarczki czy borazol. W związkach cyklicznych występować mogą struktury pierścieniowe liczące od 3 (np: cyklopropan) do do nawet setek atomów (makrocykliczne), najczęściej spotykaną w chemii organicznej liczbą jest jednak 5 lub 6 atomów.

    Otwarty dostęp (OD, ang. Open Access, „OA”) – oznacza wolny, powszechny, trwały i natychmiastowy dostęp dla każdego do cyfrowych form zapisu danych i treści naukowych oraz edukacyjnych.Siarczki – związki chemiczne zawierające atom lub atomy siarki na stopniu utlenienia −II. Związki zawierające dwa lub więcej (katenacja) atomów siarki połączonych w łańcuch -S-S-... noszą nazwę "wielosiarczki".

    Związki cykliczne, ze względu na to, czy ich pierścienie składają się z jednego rodzaju atomów czy też wielu dzieli się na:

  • związki homocykliczne (zwane także izocyklicznymi) – czyli takie,w których pierścienie składają się tylko z jednego rodzaju atomów (np: cykloheksan);
  • szczególnym rodzajem są związki karbocykliczne, tj. takie, w których pierścieniach występują tylko atomy węgla; te ostatnie dzieli się jeszcze na układy alicykliczne i aromatyczne
  • związki heterocykliczne – w których występują pierścienie zbudowane z dwóch i więcej rodzajów atomów (np: glukoza)
  • Ze względu na liczbę i sposób powiązania pierścieni rozróżnia się z kolei:

    Cyklizacja – reakcja chemiczna, w wyniku której związek acykliczny (łańcuchowy) przekształca się w związek cykliczny. Procesowi towarzyszy wytworzenie nowego wiązania chemicznego. Reakcje tego typu zachodzą najłatwiej, jeśli produktami są pierścienie 5-, 6- i 7-członowe. Cyklizacja zwykle dotyczy związków organicznych, a jej produktami mogą być m.in. związki aromatyczne, związki heterocykliczne, cykliczne imidy, laktony, laktamy i wiele innych.Związki aromatyczne – związki organiczne posiadające w cząsteczce zdelokalizowane elektrony π, tworzące tzw. układ aromatyczny. Zapewnia on cząsteczce dużo większą trwałość niż należałoby oczekiwać dla związku zawierającego wiązania podwójne.
  • związki monocykliczne – w których występuje tylko jeden pierścień
  • związki policykliczne – w których występuje więcej niż jeden pierścień; związki te z kolei dzieli się dalej na:
  • z izolowanymi pierścieniami – w związkach tych pierścienie nie są z sobą bezpośrednio połączone, lecz połączone przez przynajmniej jedno dodatkowe wiązanie chemiczne lub atom (np. bisfenol A)
  • układy spiranowe – w których jeden i tylko jeden atom jest współdzielony przez dwa pierścienie
  • układy bicykliczne i mostkowe, w których dwa pierścienie nawzajem się łączą dwoma atomami, w dwóch różnych punktach tworząc rodzaj klatki
  • z pierścieniami sprzężonymi – w związkach tych pierścienie są z sobą bezpośrednio połączone dwoma lub więcej sąsiadującymi z sobą atomami (np: naftalen); dzieli się je jeszcze dalej na układy orto- (w których współdzielone są dwa i tylko dwa atomy z każdym ze sprzężonych cykli, np. naftalen) i peri-cyklicznych, w których występują układy, gdzie dzielone są więcej niż dwa atomy (np: antracen).
  • Zobacz też[]

  • cyklizacja
  • Przypisy

    1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Homocyclic compounds [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson: IUPAC. Compendium of Chemical Terminology (Gold Book). Wyd. 2. Oksford: Blackwell Scientific Publications, 1997. Wersja internetowa: M. Nic, J. Jirat, B. Kosata: Homocyclic compounds (ang.), aktualizowana przez A. Jenkins. DOI: 10.1351/goldbook.H02843
    2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Carbocyclic compounds [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson: IUPAC. Compendium of Chemical Terminology (Gold Book). Wyd. 2. Oksford: Blackwell Scientific Publications, 1997. Wersja internetowa: M. Nic, J. Jirat, B. Kosata: Carbocyclic compounds (ang.), aktualizowana przez A. Jenkins. DOI: 10.1351/goldbook.C00818
    3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Spiro compound [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson: IUPAC. Compendium of Chemical Terminology (Gold Book). Wyd. 2. Oksford: Blackwell Scientific Publications, 1997. Wersja internetowa: M. Nic, J. Jirat, B. Kosata: Spiro compound (ang.), aktualizowana przez A. Jenkins. DOI: 10.1351/goldbook.C00818
    4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Ortho- and peri-fused (polycyclic compounds) [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson: IUPAC. Compendium of Chemical Terminology (Gold Book). Wyd. 2. Oksford: Blackwell Scientific Publications, 1997. Wersja internetowa: M. Nic, J. Jirat, B. Kosata: Ortho- and peri-fused (polycyclic compounds) (ang.), aktualizowana przez A. Jenkins. DOI: 10.1351/goldbook.O04333
    Bisfenol A (BPA, dian, 2,2-bis(p-hydroksyfenylo)propan) – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli. Stosowany do produkcji tworzyw sztucznych.Borazol, borazyna, B3N3H6 – nieorganiczny związek chemiczny, związek aromatyczny boru, azotu i wodoru o właściwościach fizycznych zbliżonych do benzenu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Antracen (C14H10) – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny o trzech skondensowanych pierścieniach benzenowych. Jest głównym składnikiem tzw. oleju antracenowego (jedna z frakcji smoły węglowej).
    Naftalen (gr. náphta – olej skalny, naftalina), C10H8 – organiczny związek chemiczny, najprostszy z policyklicznych węglowodorów aromatycznych o dwóch skondensowanych pierścieniach benzenowych. Tworzy pochodne: nitrowe, sulfonowe i chlorowe, ulega także reakcji uwodorniania.
    Związki homocykliczne (związki izocykliczne) – grupa pierścieniowych związków organicznych, w skład pierścienia których wchodzą atomy tego samego rodzaju. Przykładami związków homocyklicznych są na przykład: cyklopropan, cykloheksan oraz benzen, w skład pierścienia których wchodzą wyłącznie atomy węgla.
    Związki heterocykliczne – szeroka klasa pierścieniowych związków chemicznych, w których co najmniej jeden układ cykliczny zawiera jeden lub więcej atomów pierwiastków innych niż węgiel. Najczęściej spotykanymi pierwiastkami wchodzącymi w skład pierścieni są tlen, azot i siarka. Struktury te mogą obejmować zarówno układy aromatyczne jak i alicykliczne. Prostymi związkami heterocyklicznymi są pirydyna (C5H5N), pirymidyna (C4H4N2) oraz dioksan (C4H8O2).
    Spirany – grupa związków organicznych, których cząsteczki zawierają dwa pierścienie o wspólnym atomie węgla i leżą w płaszczyznach do siebie prostopadłych. Podstawione pochodne spiranów mogą wykazywać chiralność. Przykładami mogą być: spiro[3.3]heptan, spiro[2.4]heptan, spirobihydantoina, spiropentan.
    Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.