• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Węgierska Republika Ludowa (WRL, węg. Magyar Népköztársaság) - nazwa państwa węgierskiego w latach 1949-1989. Członek Układu Warszawskiego, RWPG, jedno z państw członków tzw. bloku wschodniego. Państwo satelitarne, uzależnione od ZSRR.

    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Союз Советских Социалистических Республик, Советский Союз, СССР; trb. Sojuz Sowietskich Socjalisticzeskich Riespublik, Sowietskij Sojuz, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Armeńska Socjalistyczna Republika Radziecka, Armenia (ros. Армянская Советская Социалистическая Республика, orm. Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Gruzińską SRR i Azerbejdżańską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Armenia.Rozkaz nr 270 z 16 sierpnia 1941 ludowego komisarza obrony Józefa Stalina – nakazał żołnierzom i komisarzom walczyć do końca pod groźbą śmierci dla nich i kary więzienia dla ich rodzin.

    Państwo to obejmowało obszar 22 mln km² od Morza Bałtyckiego i Czarnego do Pacyfiku, istniało od 30 grudnia 1922 do 26 grudnia 1991.

    Związek Radziecki powstał 30 grudnia 1922 z połączenia Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (potocznie znanej jako Rosja Radziecka) i wcześniej kontrolowanych, lecz formalnie niepodległych republik: Białoruskiej SRR, Zakaukaskiej FSRR i Ukraińskiej SRR.

    W okresie od powstania (1922) do wybuchu II wojny światowej (1939) ZSRR graniczył z Finlandią, Estonią, Łotwą, Polską i Rumunią w Europie; Turcją, Iranem, Afganistanem, Chinami i Japonią w Azji. Mongolska Republika Ludowa i Tuwińska Republika Ludowa były marionetkowymi państwami buforowymi ZSRR w Azji. Po zakończeniu II wojny światowej ZSRR graniczył z: Norwegią, Finlandią, Polską, Czechosłowacją, Węgrami, Rumunią, Turcją, Iranem, Afganistanem, Chinami, Mongolią, Koreą Północną i Japonią.

    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.Taszkent (uzb.: Toshkent; uzb. cyr.: Тошкент; ros.: Ташкент, Taszkient) – stolica Uzbekistanu, w Azji Środkowej, położona nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Zamieszkuje ją 2,18 mln mieszkańców (2008), szacunki nieoficjalne (wliczając niezarejestrowaną ludność napływową) dają 2,6 – 3,2 mln. Jest głównym ośrodkiem przemysłowym i kulturalno-naukowym kraju, jednym z największych miast Azji Środkowej.

    Spośród republik wchodzących w skład ZSRR jedynie Białoruska SRR i Ukraińska SRR posiadały podmiotowość międzynarodową i były członkami-założycielami Organizacji Narodów Zjednoczonych, a także członkami większości organizacji wyspecjalizowanych ONZ.

    W 1991 ZSRR uległ rozwiązaniu na 15 niepodległych państw (największe z nich to, będąca jego sukcesorem, Rosja), z których część próbowała kontynuować współpracę w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw, a obecnie Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej.

    Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści. Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Maksima geograficzne
  • 2 Podział administracyjny
  • 2.1 Największe miasta Związku Radzieckiego
  • 3 Związek Radziecki a Związek Sowiecki
  • 4 Historia
  • 4.1 Utworzenie ZSRR
  • 4.2 Stalinizacja państwa
  • 4.3 Okres stalinizmu
  • 4.3.1 Wielki terror
  • 4.3.2 Industrializacja
  • 4.3.3 W przededniu wojny
  • 4.4 Wojna z Niemcami
  • 4.4.1 Początek wojny
  • 4.4.2 Zbrodnie nazistowskie
  • 4.4.3 Punkt zwrotny w wojnie i zwycięstwo ZSRR
  • 4.5 Budowa bloku wschodniego
  • 4.6 Śmierć Stalina i walka o władzę w partii
  • 4.7 Era Chruszczowa
  • 4.7.1 XX Zjazd KPZR i destalinizacja
  • 4.7.2 Polityka zagraniczna Chruszczowa
  • 4.7.2.1 Świat komunistyczny
  • 4.7.2.2 Wzrost napięcia w relacjach z Zachodem
  • 4.8 Era Breżniewa
  • 4.8.1 Liberalizacja gospodarki i późniejsza stagnacja
  • 4.8.2 Relacje z Zachodem
  • 4.8.3 Breżniew a świat komunistyczny
  • 4.9 Transformacja ustrojowa
  • 5 Obszar postradziecki
  • 6 Polityka
  • 6.1 Przywódcy ZSRR
  • 6.2 Struktura państwa
  • 6.3 Partia
  • 6.4 Rząd
  • 6.5 Oddzielenie władzy i reforma
  • 6.6 Republiki związkowe
  • 6.7 Polityka informacyjna
  • 7 Społeczeństwo
  • 7.1 Obyczajowość
  • 7.2 Opieka zdrowotna
  • 7.3 Edukacja
  • 7.3.1 Zarys historyczny
  • 7.4 Religia
  • 7.4.1 Po rewolucji
  • 7.4.2 Po wojnie
  • 7.5 Narodowości
  • 7.5.1 Stalinizm
  • 7.5.2 Język
  • 7.6 Kultura
  • 7.6.1 Teatr
  • 8 Gospodarka
  • 8.1 Historia gospodarcza
  • 8.1.1 Komunizm wojenny
  • 8.1.2 Nowa Polityka Ekonomiczna
  • 8.1.3 Stalinizm
  • 8.1.4 Okres powojenny
  • 8.1.5 Pierestrojka
  • 8.2 Transport
  • 8.2.1 Lotnictwo
  • 8.2.2 Rurociągi
  • 8.2.3 Transport kolejowy
  • 8.2.4 Metro
  • 8.2.5 Transport drogowy
  • 8.2.6 Transport wodny
  • 9 Święta narodowe
  • 10 Sąsiedzi ZSRR
  • 11 Nostalgia za ZSRR
  • 12 Zobacz też
  • 13 Przypisy
  • 14 Bibliografia
  • 15 Linki zewnętrzne
  • Referendum na temat zachowania Związku Radzieckiego odbyło się 17 marca 1991 r. 24 października 1990 r. na mocy Zjazd Deputowanych Ludowych ZSRR z inicjatywy Prezydenta ZSRR Michaiła Gorbaczowa zdecydował o przeprowadzeniu referendum dotyczącego przyszłości ZSRR w formie federacji równoprawnych republik. Udziału w organizacji referendum odmówiły republiki ZSRR które wybrały samodzielny byt państwowy: Armenia, Estonia, Gruzja, Litwa, Łotwa, Mołdawia. Decyzję o przeprowadzeniu referendum w którym obywatele ZSRR odpowiadali na pytanie dotyczące zachowania ZSRR jako federacji suwerennych, równoprawnych republik, podjęło 9 republik radzieckich:Ingusze, nazwa własna ГӀалгӀай (Ghalghaj, ing. ghal – twierdza, ghai – mieszkańcy), lud zamieszkujący głównie Inguszetię oraz Osetię Północną w Federacji Rosyjskiej, ogółem ok. 300 tys. Posługują się językiem inguskim należącym do języków kaukaskich, wyznają islam sunnicki. Zajmują się sadownictwem i uprawą zbóż (na nizinach) oraz pasterstwem (w górach). Są blisko spokrewnieni etnicznie i językowo z Czeczenami, wraz z którymi bywają określani jako Wajnachowie.

    Geografia[]

    ZSRR miał prawie 20000 kilometrów długości granicy lądowej z dwunastoma krajami. W Azji sąsiadami ZSRR były Korea Północna, Chiny, Mongolia, Afganistan, Iran i Turcja natomiast w Europie Rumunia, Węgry, Czechosłowacja, Polska, Norwegia i Finlandia.

    Maksima geograficzne[]

  • Najwyższy punkt – Pik Komunizmu 7495 m n.p.m.
  • Najniższy punkt – Kotlina Karagije 132 m p.p.m.
  • Główne rzeki – Ob-Irtysz, Amur, Lena, Jenisej, Wołga
  • Największe jeziora – Morze Kaspijskie, Morze Aralskie, Bajkał, Bałchasz, Ładoga, Onega
  • Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.
    (2446) Lunacharsky – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 225 dni w średniej odległości 2,36 j.a. Została odkryta 14 października 1971 roku w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym w Nauchnij na Krymie przez Ludmiłę Czernych. Nazwa planetoidy pochodzi od Anatolija Łunaczarskiego (1875-1933), radzieckiego filozofa. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (2446) 1971 TS2.
    Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.
    Strategic Arms Limitation Treaty (SALT I) – pierwszy z układów o ograniczeniu zbrojeń strategicznych podpisany 26 maja 1972 roku między USA, a ZSRR podczas wizyty prezydenta USA Richarda Nixona w Moskwie. Podpisanie dokumentu poprzedziły dwustronne rokowania w latach 1969–1972.
    Proletkult - (akronim od ros. Пролетарская культура - kultura proletariacka) – organizacja kulturalna działająca w latach 1917-1932 w Rosji Radzieckiej a następnie w Związku Radzieckim, stawiająca sobie za cel wypracowanie nowej, klasowej kultury proletariatu.
    Układ w Rapallo – umowa międzynarodowa zawarta 16 kwietnia 1922 pomiędzy Rzeszą Niemiecką, a RFSRR we włoskim mieście Rapallo. Układ podpisali: Gieorgij Cziczerin, ówczesny Komisarz Spraw Zagranicznych RFSRR i Walther Rathenau, Minister Spraw Zagranicznych Niemiec.
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Reklama