• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Związek Polskiej Młodzieży Demokratycznej

    Przeczytaj także...
    Robotniczy Instytut Oświaty i Kultury im. S. Żeromskiego (RIOK) – syndykalistyczna organizacja oświatowa utworzona jesienią 1930. RIOK współpracował z Generalną Federacją Pracy, a następnie ze Związkiem Związków Zawodowych (ZZZ), w tworzeniu grup samokształceniowych, organizowaniu szkoleń, obozów wypoczynkowych, zawodów sportowych i odczytów na tematy historyczne, syndykalistyczne i literackie. W listopadzie 1932 r. do RIOK przystąpiło Polskie Towarzystwo Kultury i Oświaty Robotniczej "Pochodnia" znajdujące się pod wpływem Narodowej Partii Robotniczej-Lewica. Od grudnia 1933 roku RIOK wydawał pismo "Kultura Robotnicza". W połowie 1935 roku miał 81 oddziałów terenowych i 57 własnych świetlic wyposażonych w radia, biblioteki i sale gier. Działały tam sekcje teatralne, chóry, organizowano wieczory poezji i odczyty z przeźroczami (m.in. dotyczące higieny). W 1936 roku RIOK zrzeszał 7700 osób. Koszty działalności pokrywały ZZZ i subsydia Ministerstwa Opieki Społecznej (podobnie jak w przypadku Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OMTUR)). Prezesami RIOK byli kolejno: Józef Stypiński, Bolesław Pochmarski i prof. Kazimierz Zakrzewski, późniejszy założyciel Związku Syndykalistów Polskich (ZSP). Rozłam w ZZZ i represje ze strony sanacyjnych władz doprowadziły do ograniczenia działalności Instytutu. Pod koniec 1938 RIOK posiadał 27 lokalnych oddziałów ze świetlicami i jeden Dom Ludowy w Częstochowie.Związek Związków Zawodowych, ZZZ – powstał 25 maja 1931 r. w wyniku konsolidacji prosanacyjnych związków zawodowych: syndykalistycznej Generalnej Federacji Pracy, solidarystycznej Konfederacji Gospodarczych Związków Zawodowych, części sanacyjno-socjalistycznego Centralnego Zrzeszenia Klasowych Związków Zawodowych i nacjonalistycznych Polskich Związków Zawodowych "Praca" z Poznańskiego i Pomorza. Był jedną z trzech największych centrali związkowych w kraju (169 tysięcy członków w 1934 roku). ZZZ wydawał czasopisma: "Front Robotniczy", "Front Pracownika Umysłowego", "Front Górniczy Śląska i Zagłębia", "Wiadomości Robotnicze", "Głos Ludu" oraz dziennik "Głos Powszechny". Przy ZZZ działał Robotniczy Instytut Oświaty i Kultury imienia S. Żeromskiego.
    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    Związek Polskiej Młodzieży Demokratycznej (ZPMD) – lewicowo-piłsudczykowska organizacja młodzieżowa powstała 12 sierpnia 1927 w Warszawie z połączenia Organizacji Młodzieży Narodowej, Akademickiego Stowarzyszenia Młodzieży Postępowej i Akademickiej Organizacji Wolności. 6 listopada tego samego roku do ZPMD przystąpiła Polska Organizacja Akademicka Młodzieży Niezależnej "Kuźnica" i Akademicki Oddział Związku Naprawy Rzeczypospolitej we Lwowie. Zaś w grudniu dołączyły: krakowska Organizacja Młodzieży Radykalnej i Wydział Młodzieży Partii Pracy.

    Syndykalizm − powstały w XIX wieku kierunek w ruchu robotniczym, który zakładał prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce proletariatu o swoje prawa. Zasadniczym narzędziem tej walki miały być związki zawodowe, a nie partie polityczne. W jego obrębie wyróżnić można dwa nurty: reformistyczny oraz rewolucyjny.Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).

    ZPMD liczył kilkanaście tysięcy członków. Związek nie utożsamiał swojej działalności z partiami czy ruchami politycznymi typu lewicowego lub prawicowego. ZPMD miał być "zarzewiem ruchu postępowego", którego celem była przebudowa polskiej rzeczywistości w kierunku sprawiedliwości społecznej i demokracji. ZPMD propagował kult J. Piłsudskiego, zwalczał czynnie nacjonalizm i głosił radykalny antyklerykalizm. Od 1931 roku istniał w ZPMD silny nurt syndykalistyczny. Od 1933 r. dochodziło do licznych starć ulicznych pomiędzy członkami ZPMD i Młodzieży Wszechpolskiej. W 1933 roku okręg warszawski ZPMD założył spółdzielnię "Grupa Techniczna", w której znalazło zatrudnienie 500 osób. Spółdzielnia prowadziła również działalność podczas wojny. Od 1934 r. ZPMD współpracował ze Związkiem Związków Zawodowych (ZZZ). W maju 1934 r. ZPMD powołał Akademicki Związek Młodzieży Wiejskiej, który łączył idee agraryzmu z syndykalizmem.

    Organizacja Młodzieży Narodowej – powołana w 1906 r. w Warszawie "zewnętrzna" (oficjalna) organizacja Związku Młodzieży Polskiej "Zet".Antyklerykalizm (od "anty" i gr. klerikos, "mający władzę religijną") – ideologia społeczno-polityczna przeciwstawna, wroga wobec klerykalizmu, krytyczna wobec przywilejów lub władzy kleru (stąd nazwa) w przestrzeni publicznej poza miejscami kultu. Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.

    W 1935 r. doszło do rozłamu w ZPMD. Większość szeregowych działaczy z Warszawy, Krakowa, Wilna i Lwowa opowiedziała się przeciw prorządowemu kierownictwu Związku. Utworzyli nową organizację pod nazwą ZPMD-Lewica. Pierwszy Zjazd ZPMD-L w czerwcu 1936 roku zmienił nazwę na Stowarzyszenie Młodzieży Syndykalistycznej (SMS). W roku 1937 młodzi syndykaliści siłą starali się przerywać antysemickie blokady Młodzieży Wszechpolskiej organizowane wokół Uniwersytetu S. Batorego w Wilnie i Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W tym samym roku SMS nawiązał współpracę ze szwedzkim związkiem anarchosyndykalistycznym Sveriges Arbetares Centralorganisation (SAC). Władze państwowe i uczelniane odmówiły legalizacji SMS. W związku z tym SMS przystąpił do Robotniczego Instytutu Oświaty i Kultury imienia S. Żeromskiego jako Wydział Młodzieży, autonomiczny w stosunku do całości organizacji.

    Agraryzm to doktryna społeczna i ruch społeczny, głoszące, że podstawą gospodarki jest rolnictwo oparte na samodzielnych gospodarstwach rolnych, i że powinien być mu podporządkowany przemysł.Związek Akademicki Młodzież Wszechpolska - organizacja studencka o silnej orientacji narodowej, będąca największą organizacją akademicką w II Rzeczypospolitej.

    Prawicowa część ZPMD połączyła się w grudniu 1938 roku z sanacyjnym Legionem Młodych tworząc Legion Młodzieży Polskiej.

    ZPMD wydawał liczne czasopisma: "Brzask", "Życie Akademickie" (Warszawa); "Życie Uniwersyteckie" (Poznań); "Zarzewie", "Zarzewie Nowe" (Kraków); "Smuga" (Wilno); "Trybuna" (Lublin)

    Smuga : Miesięcznik Społeczno-Literacki Klubu Błękitnych – miesięcznik powiązany z wileńskim ZPMD, wychodzący jako samoistne wydawnictwo od listopada 1932 do listopada 1933, a uprzednio od grudnia 1931 do 1932 jako dodatek do Kuriera Wileńskiego, początkowo jako Zew młodych, później już jako Smuga.Uniwersytet Wileński (lit. Vilniaus universitetas) – państwowy uniwersytet w Wilnie, założony w 1579 przez króla Polski Stefana Batorego jako Akademia i Uniwersytet Wileński, w okresie II Rzeczypospolitej w latach 1919–1939 Uniwersytet Stefana Batorego; trzeci najstarszy uniwersytet na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej, współcześnie nazwę tę nosi największy uniwersytet litewski.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama