• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Związek Achajski

    Przeczytaj także...
    Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.Achaja (Αχαΐα) - kraina historyczna i nomos (nowogr.: Νομός Αχαΐας) w Grecji Zachodniej, w północnej części Peloponezu, ze stolicą w Patras. Graniczy z nomosami: Koryntia, Arkadia (region administracyjny Peloponez) i Elida (Grecja Zachodnia). Powierzchnię 3271 km², zamieszkuje około 331 tys. osób (stan z 2005).
    Związek Helleński zwany też Związkiem Hellenów oraz Związkiem Panhelleńskim. Powstał wokół Symmachii Spartańskiej w 481 p.n.e. jako sojusz miast-państw greckich przeciw Persom. Ciałem administracyjnym Związku był Kongres, który miał szerokie kompetencje. W skład Związku wchodziły m.in. następujące miasta: Ateny, Sparta, Mykeny, Korynt, Tegea, Orchomenos, Tiryns, Plateje, Sykion, Egina, Megara. Związek grupował w sumie 31 polis pod dowództwem Sparty (zarówno na lądzie jak i na morzu).

    Związek Achajski – związek państw greckich, który założono około 281 p.n.e. z inicjatywy czterech miast położonych w zachodniej części Achai - Dyme, Patraj, Tritaja, Faraj. W szczytowym okresie obejmował 10 miast. Związek nie posiadał stałej stolicy, zgromadzenia odbywały się przy sanktuarium Zeusa Amarios koło Ajgion.

    Antygon Doson (ur. 263, zm. 221 p.n.e.; panował w latach 229-221 p.n.e.) – król macedoński z dynastii Antygonidów, syn Demetriusza Pięknego, wnuk Demetriusza Poliorketesa. Zawarł sojusz z Aratosem z Sykionu, wielokrotnym strategiem Związku Achajskiego w celu pokonania Kleomenesa III, króla Sparty. W 222 p.n.e. pokonał go pod Sellazją. Adoptował 9-letniego Filipa V syna Demetriusza II. Za jego rządów Macedonia stała się "związkiem" Macedończyków. Wzmocnił wpływy Macedonii w Grecji. Zginął w 221 p.n.e. po wspaniałym zwycięstwie odniesionym nad Dardanami w wyniku krwotoku spowodowanym nadmiernym wysiłkiem na polu bitwy.Związek Beocki - konfederacja miast beockich, która powstała w VI wieku p.n.e. w obliczu zagrożenia tesalską ekspansją w Grecji Środkowej. Do poleis założycielskich związku, którym udało się odeprzeć Tesalię, należały: Teby (dysponujące ok. 2/5 powierzchni Beocji), Tanagra, Haliartos, Koroneja, Tespie, Akraifnia. Miasta te od ok. 525 roku p.n.e. biły monetę związkową z charakterystyczną tarczą beocką z wcięciami na brzegach na awersie. Prawdopodobnie początkowo w związku nie znalazło się Orchomenos - rywal Teb posiadający ok. 1/5 powierzchni równiny beockiej, ale już ok. 500 roku p.n.e. członkami były wszystkie poleis Beocji z wyjątkiem Platei będącej w sojuszu z Atenami. Związek był kilka razy rozwiązywany przez wrogów, jego problemami były też z jednej strony dążenia Teb do przewodnictwa w konfederacji, z drugiej próby usamodzielnienia się niektórych miast, jednak jego pozycja w Grecji z biegiem czasu rosła. Kiedy zimą 379/378 roku p.n.e. Tebańczycy pod wodzą Pelopidasa zrzucili jarzmo spartańskie i w wyniku walk ponownie powołali do życia sojusz (bez Orchomenos - sojusznika Sparty), stał się on bazą Teb dla ich próby zdobycia hegemonii w całej Grecji. Związek tego okresu był organizacją przypominającą polis - istniało zgromadzenie wszystkich obywateli Beocji (zbierało się w Tebach), kolegium siedmiu tzw. beotarchów (czterech pochodziło z Teb) dysponowało szerokimi uprawnieniami politycznymi i władzą wojskową. W 371 p.n.e. wojska związku dowodzone przez beotarchę Epaminondasa rozbiły armię Sparty pod Leuktrami, a później wkroczyły na Peloponez, gdzie kolejnymi zwycięstwami poważnie osłabiły pozycję Spartan na półwyspie. W 370 roku p.n.e. do sojuszu dołączyło Orchomenos, w 364 Teby podporządkowały sobie Tesalię, ale za cenę śmierci Pelopidasa. W tym samym roku zniszczyły Orchomenos pod pretekstem antydemoktratycznego spisku. Hegemonia Teb w Grecji zakończyła się w 362 p.n.e. wraz ze śmiercią Epaminondasa w bitwie pod Mantineją.

    Wszystkie miasta jak i wszyscy obywatele Związku mieli równe prawa. Na czele Związku Achajskiego stało dwóch przywódców, a od 256 p.n.e. tylko jeden zwany strategiem. Razem z demiurgami (było ich dziesięciu) wybieranymi corocznie, tworzyli radę, która zajmowała się sprawami Związku i przewodniczyła na zgromadzeniach ogólnych, które zwoływano w sprawach wojny i pokoju. Rozstrzyganie najważniejszych spraw politycznych należało do zgromadzenia synkletos, w sprawach mniejszej wagi zwracano się do zgromadzenia zwanego synodos, które zbierało się kilka razy w roku.

    Sykion lub Sikion (gr. Σικυώνα Sikyōn, łac. Sicyon) – greckie miasto na północy Peloponezu, położone nad rzeką Asopos, nieopodal Zatoki Korynckiej. Politycznie nie odgrywało dużej roli i pozostawało w zależności od Argos lub Sparty. Stolica małego kraju, który graniczył z Arkadią, Achają i terytorium Koryntu oraz Fliuntu. Założycielem miasta miał być król Ajgialeos.Peloponez (Półwysep Peloponeski, nwgr. Πελοπόννησος, Peloponnisos, w średniowieczu znany pod nazwą Morea, gr. Μωρέας lub Μωριάς) – półwysep i kraina historyczna w Grecji. Stanowi najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego i kontynentalnej Grecji. Znajduje się między Morzem Jońskim a Egejskim. Połączony jest z lądem Przesmykiem Korynckim przeciętym Kanałem Korynckim. Od północy Peloponez ograniczony jest Zatoką Koryncką i Patraską. Silnie rozczłonkowana linia brzegowa tworzy liczne mniejsze półwyspy: Argolidzki, Lakoński, Mani, Mesyński i zatoki: Sarońską, Argolidzką, Meseńska, Kiparysyjską. Powierzchnia Peloponezu wynosi 21,4 tys. km².

    Znaczenie Związku Achajskiego bardzo wzrosło po przystąpieniu Sykionu. W jego ślady poszły Megalopolis, Korynt, Megara, i inne miasta Arkadii. W 245 p.n.e. na czele Związku Achajskiego stanął Aratos z Sykionu. Związek stał się wówczas największą potęgą polityczną Grecji. W latach 251-224 p.n.e. doprowadził do usunięcia kontroli macedońskiej na Peloponezie.

    Megara (gr. Μέγαρα Mégara, "duże, eleganckie domy, dwory", obecnie "gmachy") – miasto na pograniczu Attyki i Koryntii w Grecji.Korynt (nowogr.: Κόρινθος, Korinthos; łac.: Corinthus) – miasto portowe w środkowej Grecji, na półwyspie Peloponez, na Przesmyku Korynckim, stolica nomosu Koryntia i demosu Korynt. Liczba mieszkańców: 36 555 (2001). Ponadto od strony północnej Korynt graniczy z dużym kurortem Lutraki, liczącym ok. 16 520 stałych mieszkańców, przygotowanym na przyjęcie kilkakrotnie większej liczby odwiedzających i stanowiącym zaplecze rekreacyjne także dla samego Koryntu. Współczesny Korynt oddalony jest o kilka kilometrów od starożytnych ruin miasta – znajdują się one we wsi Stary Korynt, u stóp góry – twierdzy.

    Przeciwko Związkowi podjęła wojnę Sparta, a jej król Kleomenes III zadał wojskom Związku Achajskiego wiele dotkliwych klęsk. Aratos w zamian za przyjęcie garnizonu macedońskiego do twierdzy korynckiej uzyskał pomoc od króla Macedonii Antygonosa Dosona, pokonując Spartę w 222 p.n.e.

    Związek Peloponeski, Symmachia Spartańska – związek miast Peloponezu pod przewodnictwem Sparty, utworzony w II połowie VI wieku p.n.e. w celu wspólnego prowadzenia wojny.Megalopolis – główne miasto Arkadii, około 8,6 tys. mieszkańców. Założone około 369 p.n.e. z inicjatywy Epaminondasa dla obrony przed Spartanami. Ojczyste miasto Polibiusza. Najbardziej znanym zabytkiem z tego okresu jest teatr antyczny Megalopolis.

    W czasie pierwszej wojny macedońskiej Związek Achajski stał po stronie Macedonii przeciwko Rzymianom, ale już w drugiej wojnie macedońskiej, w roku 198 p.n.e. sprzymierzył się z Rzymem przeciwko Macedonii. Związek Achajski podejmował jeszcze próby powrotu do samodzielnej polityki co spotkało się z rzymskimi represjami w roku 167 p.n.e. Dwadzieścia lat później w roku 147 p.n.e. Związek Achajski rozpoczął wojnę z Rzymem próbując uwolnić się od zależności Rzymu. W następnym roku został pokonany i rozwiązany, a Grecja stała się prowincją rzymską.

    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.I wojna macedońska - konflikt zbrojny pomiędzy republiką rzymską i Macedonią rządzoną przez Filipa V trwający w latach 215-205 p.n.e.

    Ustrój Związku Achajskiego był, zdaniem większości uczonych, inspiracją dla twórców konstytucji Stanów Zjednoczonych.

    Zobacz też[]

  • Związek Etolski
  • Ateński Związek Morski
  • Związek Peloponeski
  • Związek Koryncki
  • Związek Helleński
  • Związek Beocki
  • Przypisy

    1. Praca zbiorowa, 2005, Wielka Historia Świata, t.8, Polskie Media Amer.Com, str. 179, ISBN 83-7425-033-8.

    Bibliografia[]

    Mała Encyklopedia Kultury Antycznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1968

    Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (ang. Constitution of the United States of America), najwyższe prawo obowiązujące w Stanach Zjednoczonych, podstawa systemu prawnego i ustroju politycznego.Związek Koryncki, nazywany czasem Związkiem Helleńskim - porozumienie grupy państw greckich, uczestników kongresu w Koryncie (który odbył się w dwóch posiedzeniach), zwołanego przez zwycięskiego władcę macedońskiego - Filipa II - w 337 r. p.n.e. po wojnie Macedonii z Atenami i ich koalicjantami.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Arkadia – kraina historyczna, obecnie prefektura w środkowej części Półwyspu Peloponeskiego (z dostępem do Morza Egejskiego), w regionie administracyjnym Peloponez, ze stolicą w Tripolisie. Graniczy ze wszystkimi pozostałymi prefekturami półwyspu: Argolidą, Koryntią, Lakonią, Mesenią (region Peloponez) oraz Elidą i Achają (region Grecja Zachodnia). Ma powierzchnię 4419 km², zamieszkuje ją 102 tys. ludzi (stan z roku 2001).
    Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (Egejskiego, Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. Starożytna Grecja uważana jest za kolebkę cywilizacji zachodniej. Grecka kultura, sztuka, mitologia, filozofia, nauka zostały za pośrednictwem Rzymian przekazane Europie i wywierały na jej mieszkańców ogromny wpływ w różnych okresach dziejów.
    Rzym (wł., łac. Roma) – stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju w otoczeniu wzgórz, nad Tybrem, ośrodek administracyjny i polityczny (siedziba prezydenta, ministerstw i urzędów); stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Lacjum. Obszar administracyjny 1523 km², liczba ludności 2 748 809 (zespół miejski ok. 3 800 000).
    Aratos z Sykionu, Arat z Sykionu (ur. 271 p.n.e., zm. 213 p.n.e.) – grecki polityk, wieloletni strateg Związku Achajskiego.
    Kleomenes III (ok. 265 - 219 p.n.e.), syn Leonidasa II, król spartański w latach 235-222 p.n.e. i reformator. Po dwóch zwycięstwach nad Związkiem Achajskim (226 p.n.e.) dokonał zamachu stanu. Kontynuował program króla Agisa IV (nowy podział ziemi, rozszerzył jej przydział na periojków i część metojków. Obalił eforat i znacznie osłabił wpływy geruzji, przepędził 80 oligarchów. Zreorganizował armię i przywrócił dawne obyczaje spartańskie). Podboje na Peloponezie.
    II wojna macedońska - drugi konflikt zbrojny między republiką rzymską a Macedonią rządzoną przez Filipa V trwający w latach 200-196 p.n.e.
    Związek Etolski – związek wspólnot plemiennych i poleis greckich założony przez Etolów między 280 a 270 p.n.e., po odparciu celtyckiego najazdu na Delfy pod dowództwem Brennusa. Największe znaczenie Związek osiągnął w latach 230 - 220 p.n.e. Zakończył swoją działalność po klęsce w bitwie pod Magnezją stoczonej z Rzymianami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.