• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zulusi

    Przeczytaj także...
    Czaka (Zulus Czaka, zulu Shaka kaSenzangakhona, ok. 1787 - 22 września 1828) - wódz plemion zuluskich, który doprowadził do ich zjednoczenia.Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.
    Nguni – grupa ludów Bantu, zamieszkująca rozległe obszary RPA, Suazi, Lesotho i Zimbabwe. W latach 90. XX wieku ich liczebność wynosiła ok. 15 mln. Posługują się językami nguni.
    Zuluscy wojownicy
    Zulusi na ilustracji z końca XIX wieku

    Zulusi – lud afrykański z grupy plemion Nguni. Zulusi mówią językiem zulu, z rodziny bantu, zbliżonym do języka xhosa. Ich populację szacuje się na ponad 13 milionów, zamieszkują Afrykę Południową, zajmują się hodowlą, uprawą roślin, są też robotnikami w przemyśle i w kopalniach. Najgęściej skoncentrowani w prowincji KwaZulu-Natal, w RPA.

    Burowie (także Boerowie; w języku niderlandzkim boer, wym. [bur], oznacza chłopa, rolnika, farmera) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej w XVII i XVIII wieku. W mniejszej liczbie mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie. Język sotho (sotho południowy, sesotho) – język aglutynacyjny z rodziny bantu z grupy sotho-tswana, używany w Lesotho i RPA przez około 5 mln osób.

    Historia[ | edytuj kod]

    Na początku XIX wieku stworzyli wiele militarnych państewek na południu Afryki, pod wodzą Czaki stawiali opór Burom i Brytyjczykom. Po klęsce w 1879 większość terytoriów Zulusów została włączona do Związku Południowej Afryki.

    Języki bantu – rodzina języków afrykańskich, zaliczana do wielkiej rodziny nigero-kongijskiej. W rodzinie tej wyróżnia się ponad 400 języków, którymi posługuje się około 150 mln mówiących na terenie niemal całej Czarnej Afryki z wyjątkiem większości Afryki Zachodniej, Rogu Afryki oraz południowo-centralnej Namibii i zachodniego RPA. Najważniejsze języki z tej grupy to: suahili, rwanda, lingala, niandża, makua, bemba, tonga, szona, xhosa, zulu.Język tsonga – język z rodziny bantu, z grupy tswa-ronga, używany w Mozambiku, RPA, Zimbabwe i Suazi przez ok. 3,27 mln ludzi.

    Język[ | edytuj kod]

    Proporcja populacji używającej języka zulu jako mowy ojczystej, na podstawie spisu ludności z 2011.

    Lud Zulu posługuje się językiem zwanym isiZulu, należącym do rodziny bantu, podgrupy nguni. Zulu jest najpowszechniej używanym językiem w RPA, gdzie ma status języka urzędowego. Ponad połowa mieszkańców RPA rozumie tę mowę, 9 milionów używa jej jako pierwszego języka, a ponad 15 milionów jako drugiego. Wielu Zulusów włada również językiem afrykanerskim, angielskim, portugalskim, tsonga, sotho lub innym spośród jedenastu języków urzędowych RPA.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Bitwa nad Krwawą Rzeką (afr. Slag van Bloedrivier, ang. Battle of Blood River) – starcie zbrojne, które miało miejsce 16 grudnia 1838 pomiędzy oddziałem burskim a armią Zulusów, nad brzegami Krwawej Rzeki (afr. Bloedrivier) przepływającej przez obszar stanowiący obecnie część prowincji KwaZulu-Natal w Republice Południowej Afryki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zulu (ang.). Joshua Project, 2017. [dostęp 2017-10-27].
    2. Andrzej Krupa: Jednotomowa Encyklopedia PWN. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 1004. ISBN 83-01-14250-2.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Bitwa pod Isandlwana
  • Bitwa nad Blood River
  • Królowie Zulusów
  • Język portugalski (port. língua portuguesa, português) – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 210 mln osób, zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Gwineę Równikową, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Republikę Zielonego Przylądka oraz Timor Wschodni. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.




    Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa pod Isandlwana – starcie zbrojne, które miało miejsce 22 stycznia 1879 pomiędzy oddziałem brytyjskim, a armią Zulusów. Była to największa bitwa podczas wojny Brytyjczyków z Zulusami (1879). 15 000 Zulusów pokonało liczący ponad 1 300 ludzi oddział brytyjski, który został niemal całkowicie zniszczony.
    Język ojczysty (pierwszy język) - język, którego człowiek uczy się jako pierwszego. Jego przyswojenie następuje w dzieciństwie, odbywa się w sposób naturalny, a ma miejsce w środowisku, które w głównej mierze zajmuje się opieką nad małym człowiekiem. Najczęściej jest to jego środowisko rodzinne.
    Afryka Południowa – region Afryki, obejmujący południową część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Południowej zalicza się:
    Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:
    Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
    KwaZulu-Natal – prowincja Republiki Południowej Afryki zamieszkana głównie przez ludność wywodzącą się z grupy ludów Bantu. Powstała w 1994 roku w wyniku włączenia bantustanu KwaZulu do prowincji Natal. Największe miasto i zarówno ośrodek przemysłowy to Durban. W latach 1839-1843 istniała na tym terytorium republika burska o nazwie Natal. Prowincja stanowi tradycyjną ojczyznę Zulusów.
    Język xhosa – jeden z ważniejszych języków z rodziny bantu, posługuje się nim południowoafrykański lud Xhosa (głównie w RPA i Lesotho), liczbę użytkowników szacuje się na ok. 5,6 mln. Zalicza się do języków mlaskowych, co wyróżnia go spośród innych języków bantu (cecha ta została zapożyczona z języków khoisan). Mlask boczny dziąsłowy (zapisywany jako "xh") występuje również w nazwie języka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.