• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zuiderzee

    Przeczytaj także...
    Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. W zależności od podziału wyróżnia się od 20 do 25 gatunków tego rodzaju traw jednorocznych lub trwałych. Pochodzi ze stref umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Hordeum vulgare L.. 17 października 2012 r. tygodnik Nature poinformował, że brytyjscy naukowcy rozszyfrowali genom jęczmienia.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)
    Powódź w Holandii 1916 roku (także powódź Zuiderzee) wydarzyła się 14 stycznia 1916 roku w Holandii. Nie była ona aż tak poważna jak powódź w 1953 czy powódź w Boże Narodzenie 1717. Nie znaczy to jednak, że była mało ważna. Miała duży wpływ na wybudowanie Zuiderzee Works (systemu zapór i melioracji w Holandii).

    Zuiderzee – dawna zatoka Morza Północnego na wybrzeżu Holandii, obecnie jezioro IJsselmeer.

    Historia[]

    Dzięki pracom nad zatoką Zuiderzee, stworzono ok. 1650 km² nowego lądu.

    W okresie Złotego Wieku Amsterdamu (XVII w.) porty zatoki Zuiderzee zapewniały dostęp do Morza Północnego, jednak ze względu na niski poziom wód, przypływy oraz odpływy, powodujące duże wahania ich poziomu, pod koniec XVII wieku Zuiderzee zaczęło się zamulać, zwłaszcza w rejonie miast Hoorn i Enkhuizen, przez co w połowie XVIII wieku nie mogło dłużej pełnić swojej funkcji, a morze było zdatne jedynie do rybołówstwa.

    Owies (Avena L.) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych obejmujący około 35 gatunków (wiele z nich to rośliny uprawne), które w stanie dzikim występują w basenie morza Śródziemnego i Azji Środkowej, a w Polsce dziko występuje głównie owies głuchy (chwast). Gatunkiem typowym jest Avena sativa L..Trzcina (Phragmites L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 4–5 gatunków. W Polsce w środowisku naturalnym rośnie jeden tylko gatunek – trzcina pospolita (Phragmites australis), jest to zarazem gatunek typowy rodzaju.

    W 1667 r. przedstawiono pierwszy plan zamknięcia i osuszenia rejonu Zuiderzee – głównym powodem były sztormy i przypływy, przez które woda pokonywała zabezpieczenia i wdzierała się w głąb lądu. Ówczesna technika okazała się niewystarczająca do zrealizowania przedsięwzięcia; po wynalezieniu pompy parowej w XIX wieku, problem podjął inżynier Cornelis Lely, proponując w 1891 r. budowę zapory zamykającej zatokę. Objęcie przez niego urzędu ministra transportu w 1913 r. oraz powódź w roku 1916 przyspieszyły wprowadzenie tego projektu. Głównym celem było zabezpieczenie obszaru przed następnymi powodziami, uzyskanie nowych terenów pod uprawę roli oraz uzyskanie nowego źródła wody pitnej poprzez przekształcenie Zuiderzee w jezioro. Pierwsze prace rozpoczęły się w 1919 r. po stworzeniu w maju tego roku Dienst der Zuiderzeewerken (Wydziału ds. Prac w Zuiderzee) – organu, który miał nadzorować postęp prac.

    Żyto (Secale L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Liczy około 10 gatunków, z których najważniejszym ze względów gospodarczych jest uprawiane żyto zwyczajne. Gatunkiem typowym jest Secale cereale L.:IJsselmeer - jezioro w Holandii o powierzchni ok. 1 100 km² i średniej głębokości 5-6 m, leżące pomiędzy prowincjami: Holandią Północną, Flevoland i Fryzją. Nazwa jeziora pochodzi od rzeki IJssel, która wpada do niego od południowego wschodu poprzez mniejsze jezioro o nazwie Ketelmeer.

    Początkowo, w ramach testów, zbudowano małą tamę o nazwie Amsteldiepdijk – budowana w latach 1920-1924, miała 2,5 km długości i łączyła wyspę Wieringen z północną Holandią; w 1927 r., wraz z kilkoma innymi projektami, rozpoczęto budowę największej tamy – Afsluitdijk. Jej długość wynosiła 32 km, szerokość 90 m, a całość wznosiła się 7,25 m nad poziomem morza. Ukończono ją 28 maja 1932 r., wtedy też dotychczasowe Zuiderzee stało się jeziorem IJsselmeer, jako całkowicie zamknięty obszar odgrodzony od morza. Wraz z budową zapór utworzono eksperymentalny polder w okolicy miasteczka Andijk.

    Amsterdam – największe miasto Holandii i jej stolica konstytucyjna. Wszystkie instytucje rządowe oraz przedstawicielstwa obcych państw znajdują się w Hadze.Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

    Tworzenie polderów[]

    Innym ważnym projektem, rozpoczętym w 1927 r., była budowa pierwszego polderu, a zarazem najmniejszego z pięciu planowanych. Miał powstać w miejscu zbiornika wodnego na południe od wyspy Wieringen – Wieringermeer. Jego powierzchnia miała wynieść 200 km². Będzie on jedynym polderem utworzonym w samym Zuiderzee – reszta powstanie po ukończeniu prac nad Afsluitdijk. Budowa zapór wokół Wieringermeer była o tyle trudna, że miała być rozpoczęta jeszcze przed ukończeniem największej tamy, co wiązało się z prądami spowodowanymi pływami wody. W rezultacie należało zbudować tamy nieco wyżej nad poziomem morza. Jako pierwszą wzniesiono tamę liczącą 18 km długości ciągnącą się od Den Oever na Wieringen do Oude Zeug. W końcu, w lipcu 1929 r., Wieringermeer zostało ostatecznie odgrodzone od Zuiderzee.

    Silnik o zapłonie samoczynnym (znany powszechnie jako silnik wysokoprężny lub silnik Diesla, ZS) – silnik cieplny spalinowy tłokowy o spalaniu wewnętrznym, w którym ciśnienie maksymalne czynnika jest znacznie większe, niż w silnikach niskoprężnych (z zapłonem iskrowym), a do zapłonu paliwa nie jest wymagane żadne zewnętrzne źródło energii, ma miejsce zapłon samoczynny. Do cylindra dostarczane jest powietrze, kiedy tłok zbliża się do swojego GMP następuje wtrysk paliwa, które następnie spala się po przekroczeniu w komorze spalania temperatury jego zapłonu. Do zainicjowania zapłonu nie są potrzebne tak jak w przypadku silnika o zapłonie iskrowym zewnętrzne źródła ciepła. Stopień sprężania w silnikach wysokoprężnych mieści się w przedziale 12-25.Medemblik – miasto i gmina w północnej Holandii (prowincja Holandia Północna). Liczy ok. 26 tys. mieszkańców (2008).

    Następnym podjętym krokiem było osuszenie przyszłego polderu. Do tego celu zbudowano dwie stacje pomp – Leemans, zasilaną za pomocą agregatu prądotwórczego Diesla, oraz Lely, zasilaną elektrycznie, pod miasteczkiem Medemblik. Różne rodzaje zasilania miały być zabezpieczeniem – jeśli zasilanie jednej stacji uległoby awarii, druga wciąż mogłaby pracować. Sam mechanizm pomp bazował na projekcie amerykańskiego wynalazcy Alberta Baldwina Wooda. Stacje, wzniesione w lutym 1930 r., osuszyły polder po pół roku ciągłego wypompowywania wody. Dokładne osuszanie przeprowadzono kopiąc sieć rowów i kanałów.

    Metr – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został zdefiniowany 26 marca 1791 roku we Francji w celu ujednolicenia jednostek odległości. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.Hoorn – gmina i miasto w Holandii (prowincja Holandia Północna). Hoorn położone jest nad jeziorem Markermeer, 40 km na północ od Amsterdamu. Prawa miejskie uzyskało w 1357. Liczy 68,152 mieszkańców (2007). Gmina zajmuje powierzchnię 52,49 km² (z czego 32,62 km² stanowi woda).

    Pierwszą rośliną, jeszcze w trakcie osuszania polderu, była trzcina. Miała ona wspomagać parowanie wody, dostarczyć glebie powietrza oraz uchronić ją przed pojawieniem się niepożądanych traw. Po stworzeniu pierwszej infrastruktury trzcina została spalona i zastąpiona rzepakiem. Następnie zasiano żyto, pszenicę, jęczmień i, na końcu, owies. Ten proces zabrał kilka lat, ale umożliwił rolnikom hodowlę dowolnych zbóż. W tym samym czasie budowano domy i drogi, tak aby polder był gotowy do zamieszkania przez ludzi. Na tym obszarze powstały cztery wsie – Slootdorp (1931), Middenmeer (1933), Wieringerwerf (1936) i Kreileroord (1957).

    Wieringermeer - miasto w Holandii, w prowincji Holandia Północna. W 2007 r. miasto to na powierzchni 307,76 km² zamieszkiwało 12 676 osób.Pszenica (Triticum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowej Azji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy. Oprócz jęczmienia jest najstarszym zbożem chlebowym uprawianym od co najmniej 6 tysięcy lat. Zajmuje trzecie (po kukurydzy i ryżu) miejsce w światowej produkcji zbóż. Gatunkiem typowym jest pszenica zwyczajna Triticum aestivum L..

    W pewnym momencie napotkano problem związany z administracją: teren polderu był podzielony pomiędzy zarządy miast według granic stosowanych w czasie, gdy teren nie był jeszcze całkowicie osuszony, co nie było zbyt praktyczne, gdyż odpowiedzialność za jeden teren była niepotrzebnie rozdzielona pomiędzy kilka zarządów. Pierwszym zaproponowanym rozwiązaniem było utworzenie formy zarządu, tzw. openbaar lichaam, czyli "ciała publicznego" – skomplikowanej umowy wiążącej zarówno administrację odpowiedzialną za aktualny rozwój, oraz nowo mianowany komitet odpowiedzialny za rządy publiczne. Wraz ze zwiększającym się zaludnieniem polderu, 1 lipca 1941, ustanowiony został zarząd Wieringermeer.

    Cornelis Lely (ur. 23 września 1854 w Amsterdamie, zm. 22 stycznia 1929 w Hadze) – holenderski inżynier i polityk, gubernator Surinamu, trzykrotny minister robót publicznych.Andijk - wieś i była gmina nad jeziorem IJsselmeer, od 1 stycznia 2011 administracyjnie należy do gminy Medemblik. Nazwa Andijk pochodzi od holenderskiego aan de dijk (na grobli).

    17 kwietnia 1945 roku Niemcy okupujący Holandię zniszczyli zaporę Wieringermeer. Co prawda nikt nie zginął, jednak woda i sztorm zniszczyły większość infrastruktury wzniesionej w czasie poprzedniej dekady. Rekonstrukcja nastąpiła szybko i już pod koniec 1945 roku teren został powtórnie osuszony. Wkrótce potem odbudowano drogi, budynki i mosty.

    Afsluitdijk [ạfslöitdeik] (pol. tama zamykająca) – tama w Holandii, zbudowana w latach 1927-1932 na morskiej zatoce Zuiderzee. Oddziela słodkowodny zbiornik IJsselmeer od Morza Północnego. Tama rozciąga się od miasta Den Oever w prowincji Holandia Północna do miejscowości Zurich we Fryzji. Ma 32 kilometry długości, 90 metrów szerokości i 7,25 metra wysokości. Budowa tamy pozwoliła na stopniowe osuszanie dawnej zatoki, co prowadziło do powstawania żyznych polderów i tym samym do powiększania się powierzchni kraju.





    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.057 sek.