Zoologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zoologia (gr. ζῷον zoon ‘zwierzę’, λόγος logos ‘nauka’) – nauka o zwierzętach, czyli wszystkich żywych organizmach zdolnych do przemieszczania i odżywiania się (z wyjątkiem mikroorganizmów), a także ich zachowaniach i budowie. Termin ten został użyty po raz pierwszy w 1659 roku przez Johanna Schrödera w swoim dziele ”Zoologia, czyli historia zwierząt przydatnych w badaniach natury i chirurgii” (ang. Zoologia: or The history of animals as they are useful in physick and chirurgery).

Malakologia, malakozoologia (gr. malakós-miękki) – dział zoologii zajmujący się badaniem mięczaków. Obejmuje ich morfologię, embriologię, fizjologię, ekologię, biologię i systematykę. Ukształtowała się w XIX wieku. Podstawy dał Martin Lister, zaś Georges Cuvier zapoczątkował systematyczną klasyfikację.Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) – ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji. Wraz z nowymi mutacjami wpływa to w sposób ciągły na bieżącą pulę genową populacji, a przez to w każdym momencie kształtuje jej przeciętny fenotyp. Zależnie od siły doboru oraz szybkości wymiany pokoleń, po krótszym lub dłuższym czasie, w stosunku do stanu populacji wyjściowej powstają tak duże różnice, że można mówić o odrębnych gatunkach.

W skład zoologii wchodzą nauki zajmujące się poszczególnymi grupami zwierząt, m.in.: entomologia, ichtiologia, herpetologia (podzielona na reptiliologię i batrachologię), ornitologia i teriologia. Gałęziami zoologii są także nauki o zwierzętach poprzednich epok (paleozoologia i paleozoogeografia), o strukturze populacji zwierzęcych i ich wzajemnym oddziaływaniu na środowisko (ekologia) czy zachowaniu i psychice zwierząt (etologia, zoopsychologia) oraz nauki obejmujące systematykę wszystkich organizmów zwierzęcych, także nauki zajmujące się budową i funkcjami ciała zwierząt, np.: anatomia, fizjologia, morfologia, embriologia, cytologia.

Nauka – autonomiczna część kultury służąca wyjaśnieniu funkcjonowania świata, w którym żyje człowiek. Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników prowadzi do powstania wiedzy naukowej. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.Konchiologia (z gr. konche – muszla) – nauka zajmująca się badaniem skorup mięczaków – zwanych konchami lub muszlami.

Pierwsze prace z dziedziny zoologii są autorstwa Arystotelesa (IV w. p.n.e.). Spośród około 300 jego dzieł do najważniejszych należą: Zoologia (Historia naturalna zwierząt), O częściach zwierząt oraz O pochodzeniu zwierząt. Arystoteles jest nazywany ojcem zoologii.

Rewolucyjny wpływ na postęp zoologii wywarła teoria ewolucji Darwina, ogłoszona w wydanym w 1859 roku dziele O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, która przyczyniła się do wyjaśnienia m.in. procesów i zjawisk z zakresu ewolucji i embriologii, a także anatomii porównawczej.

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις - natura + λόγος - nauka) – nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów.

Polskie czasopisma naukowe[ | edytuj kod]

Polskie czasopisma naukowe z dziedziny zoologii to m.in.: Acta Palaeontologica Polonica, Annales Zoologici, Przegląd Zoologiczny, Wiadomości Entomologiczne, Zoologica Poloniae.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • mikrobiologia
  • zoogeografia
  • kryptozoologia
  • zoolog
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Nauka o zwierzętach, [w:] Jerzy Dzik, Zoologia. Różnorodność i pokrewieństwa zwierząt, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2015, s. 10, ISBN 978-83-235-1918-8.
    Zoolog – naukowiec zajmujący się badaniami zwierząt, biolog specjalizujący się w badaniach zoologicznych. W potocznym rozumieniu zoolog to osoba interesująca się zwierzętami (hobbysta). Zoolog-amator nie musi oznaczać dyletanta, oznacza jedynie, że badania zoologiczne nie stanowią źródła utrzymania, nie są zawodem.Alfred Russel Wallace (ur. 8 stycznia 1823 w Usk (hrabstwo Monmouthshire, Walia), zm. 7 listopada 1913 w Broadstone (hrabstwo Dorset, Anglia) – brytyjski biolog i przyrodnik.




    Warto wiedzieć że... beta

    Mikroorganizm (gr. μικρός, mikrós – mały, ὀργανισμός, organismós – organizm), drobnoustrój, mikrob – organizm obserwowany dopiero pod mikroskopem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne, lecz z pewnością mikroorganizmami są bakterie, archeony, pierwotniaki i niektóre grzyby. Najprecyzyjniej grupa ta definiowana jest jako ogół organizmów jednokomórkowych, dlatego nie można terminu tego stosować do bardzo małych przedstawicieli różnych grup zwierząt, takich jak np. nicienie, wrotki, roztocza, niesporczaki, owady itd.
    Paleozoogeografia - nauka z zakresu zoologii zajmująca się rozmieszczeniem zwierząt we wcześniejszych epokach geologicznych.
    Reptiliologia - nauka zajmująca się badaniem gadów w tym m.in. budową ich ciała, fizjologią, zachowaniem się i systematyką. Częściej spotykanym pojęciem jest herpetologia (nauka o płazach i gadach). W ramach reptiliologii mieści się chelonologia - zajmująca się żółwiami i ofiologia - zajmująca się wężami.
    Sir Richard Owen (ur. 20 lipca 1804, zm. 18 grudnia 1892) – angielski biolog, anatom porównawczy zwierząt i paleontolog.
    Ichtiologia (z greckiego: ἰχθύς, ikhthus, "ryba"; i λόγος, logos, "nauka") – dział zoologii zajmujący się rybami, ich systematyką, biologią, morfologią, embriologią, fizjologią, ekologią, rozsiedleniem geograficznym i paleontologią.
    Morfologia zwierząt (gr. μορφῇ morphē = kształt, λόγος logos = nauka) – podstawowa gałąź wiedzy o zewnętrznej i wewnętrznej budowie zwierząt. Obejmuje całość wiedzy o ukształtowaniu i budowie zwierząt, opiera się na wynikach anatomii, zwłaszcza porównawczej i embriologii.
    William Kirby (ur. 19 września 1759 w Witnesham, zm. 4 lipca 1850) – angielski entomolog, duchowny anglikański, członek Royal Society i jeden z pierwszych członków Towarzystwa Linneuszowskiego w Londynie. Uważany jest za "Ojca Entomologii."

    Reklama