• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zjazd - wspinaczka

    Przeczytaj także...
    Grotołaz – termin określający kogoś zajmującego się turystyczną lub sportową eksploracją jaskiń. Używa się także określenia speleolog.Przyrząd asekuracyjny - ogólna nazwa urządzeń zwiększających siłę hamowania liny, służących do asekuracji podczas wspinaczki. Większość przyrządów asekuracyjnych spełnia też funkcje przyrządów zjazdowych. Przyrządy przeznaczone zarówno do asekuracji jak i zjazdu nazywane są także przyrządami asekuracyjno-zjazdowymi.
    Stanowisko we wspinaczce oznacza kilka punktów asekuracyjnych połączonych ze sobą tak, aby działały wielokierunkowo. Ma ono zapewniać maksimum bezpieczeństwa korzystającym z niego wspinaczom. Ze względu na pełnione funkcje stanowiska można podzielić na kilka kategorii:

    Zjazd to technika, umiejętności przemieszczania się w dół urwistego terenu, ścian budynków itp. wysokich powierzchni z wykorzystaniem liny zamocowanej od góry. Tempo zjazdu ograniczane jest dzięki tarciu liny przechodzącej przez przyrząd zjazdowy wpięty do uprzęży wspinaczkowej. W rzadko obecnie używanej technice zjazdu w kluczu wykorzystywano tarcie liny o ciało wspinacza.

    Klucz zjazdowy – technika zjazdu jedynie z użyciem liny, bez żadnego przyrządu zjazdowego. Tarcie konieczne do kontrolowania zjazdu jest uzyskiwane poprzez owinięcie liny wokół ciała wspinacza.Ring – rodzaj stałego punktu asekuracyjnego, umieszczanego w wywierconym w skale otworze i utwierdzanego w nim za pośrednictwem kleju lub miękkiego wypełniacza z aluminium lub ołowiu. Ringi wykonuje się przeważnie z prętów stalowych, najlepiej ze stali nierdzewnej, uformowanych w ten sposób, że jeden koniec tworzy prosty trzpień wklejany w otwór w skale, drugi zaś jest wygięty w postaci zamkniętego oczka, które służy do wpinania karabinków, ekspresów bądź bezpośrednio liny. Owo oczko może być zaspawane dla zwiększenia wytrzymałości, choć sam spaw z powodu miejscowego przegrzania i nawęglenia może być najsłabszym punktem.
    Zjazd z wykorzystaniem dwóch żył liny

    Zjazd pozwala na powrót do podstawy ściany po zakończonej wspinaczce, gdy zejście jest niemożliwe. Używany jest również do pokonywania w dół stromych odcinków we wspinaczce, alpinizmie jaskiniowym, speleologii, a także np. w konserwacji obiektów budowlanych. Umiejętności zjazdowe stosuje się też w operacjach wojskowych, policyjnych oraz ratowniczych włączając zwalczanie terroru i działania specjalne.

    Obiekt budowlany – stała lub tymczasowa konstrukcja. Obiekty budowlane stanowią całość pod względem techniczno-użytkowym. Wysposażone są w instalacje i inne urządzenia niezbędne do spełniania funkcji, dla której zostały zbudowane oraz charakteryzuje je ściśle określony cykl życia obiektu budowlanego. Cykl życia obiektu budowlanego (ang. Infrastructure Lifecycle Management lub ILM) składa się z następujących faz: faza planowania, faza budowy obiektu, faza eksploatacji oraz prowadzenia i nadzorowania bieżącej obsługi budynku, faza przebudowy, wyburzenia bądź zmiany sposobu zagospodarowania. Na każdym z tych etapów może nastąpić też zmiana właściciela (transakcja kupna i sprzedaży nieruchomości).Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.

    W najprostszym przypadku lina zostaje przeciągnięta do połowy przez ring (kółko) zjazdowy zamocowany do stanowiska. Jej końce zostają zrzucone na dół, a obie żyły przełożone przez przyrząd, wpięty następnie do uprzęży za pomocą karabinka z blokadą zamka. Przytrzymując ręką żyły poniżej przyrządu zjeżdżający reguluje tempo opadania.

    Fast-rope (w wolnym tłumaczeniu "szybka lina") lub fast roping to technika zjazdu na linie bez wykorzystania sprzętu wspinaczkowego. Szybka lina stosowana jest w działaniach desantowo-szturmowych, Operacjach Specjalnych i Ratowniczych jako szybka metoda lądowania desantu przenoszonego na pokładzie śmigłowca. Fast roping jest metodą przydatną w sytuacji, w której niepożądane (bądź niemożliwe) jest lądowanie śmigłowca.Antyterroryzm - całokształt działań o charakterze ochronnym, mających na celu zmniejszenie prawdopodobieństwa zaistnienia zamachu terrorystycznego oraz minimalizację jego skutków. Obejmuje ochronę osób i mienia, przygotowanie planów działania w sytuacji kryzysowej, zabezpieczenie sił i środków w celu udzielenia pomocy oraz okreslenie i ocenę możliwych zagrożeń.

    Po zakończonym zjeździe linę można odzyskać ciągnąc ją za jeden z końców.

    Jeśli lina jest zbyt krótka, aby dotrzeć na sam dół, zjazd rozkłada się na etapy wykorzystując stanowiska pośrednie. W celu wydłużenia zjazdu często korzysta się z dwóch związanych ze sobą lin równej długości.

    Ze zjazdem wiąże się poważne ryzyko. Około jednej czwartej wypadków śmiertelnych we wspinaczce zdarza się w czasie zjazdu. Najczęstszą przyczyną jest wyrwanie lub inna awaria stanowiska zjazdowego. Inne częste powody to: odpadnięcie w trakcie przygotowań do zjazdu, puszczenie liny skutkujące utratą hamowania w przyrządzie, wyjechanie poza końce liny, gdy nie kończy się ona na ziemi, spadające kamienie zrzucone przy poruszaniu liną, a także błędny montaż układu zjazdowego.

    Lina – we wspinaczce pełni różnorodne, ważne funkcje techniczne, a także jest symbolem więzi łączącej partnerów w zespole wspinaczkowym "na dobre i na złe".Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.

    W celu poprawy bezpieczeństwa na popularnych drogach wspinaczkowych montowane są stałe stanowiska zjazdowe. Stosuje się ponadto asekurację na stanowisku w czasie przygotowań do zjazdu, autoasekurację w trakcie zjazdu – samozaciskający się węzeł wykonany z wpiętego do uprzęży repsznura, zawiązany wokół obu żył liny, który przytrzyma je w razie puszenia ręki. Z kolei na końcach liny wiąże się węzły, które nie przejdą przez przyrząd zatrzymując wspinacza. Cały układ jest po zmontowaniu dokładnie sprawdzany.

    Karabinek – podłużny, zbliżony rozmiarem do dłoni, metalowy pierścień z otwieranym zamkiem na jednym boku, służący do szybkiego i skutecznego połączenia elementów. Jeden z podstawowych składników sprzętu wspinaczkowego i speleologicznego, najczęściej fragment układu asekuracyjnego. Karabinek z technicznego punktu widzenia jest łącznikiem.Prusik (węzeł Prusika) - jeden z węzłów stosowanych we wspinaczce. Jego nazwa pochodzi od wynalazcy, austriackiego alpinisty Karla Prusika. Węzeł stosowany m.in. do autoasekuracji podczas zjazdu na linie. Cechą charakterystyczną tego węzła jest to, że bez obciążenia łatwo przesuwa się po linie, natomiast pod obciążeniem zaciska się i blokuje, po zdjęciu obciążenia ponownie daje się łatwo przesuwać. Wiąże się go linkami cieńszymi (np. repsznurami) na linach grubszych.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Helicopter Rope Suspension Technique
  • technika szybkiej liny
  • Special Patrol Insertion/Extraction
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Craig Luebben: Wspinaczka w skale. tłumaczenie: Tomasz Kliś. Łódź: "Galaktyka", 2006. ISBN 83-89896-51-6.
    2. Pit Schubert: Bezpieczeństwo i ryzyko w skale i lodzie, tom I. tłumaczenie: Piotr Wawrowski. Warszawa: "Sklep Podróżnika", 2011. ISBN 978-83-7136-082-4.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Nie sposób opisać wszystkie warianty zjazdu. W opisie pominięto elementy zabezpieczające. Sposób użycia danego typu przyrządu określa instrukcja obsługi dostarczana przez producenta.
    2. Węzeł wypada wówczas przy ringu i nie przeszkadza w zjeździe.
    3. Jeśli na dole znajduje się inny wspinacz, może on zabezpieczać zjazd trzymając za końce liny – jej naprężenie spowoduje zatrzymanie zjeżdżającego.
    Operacja - część sztuki wojennej, zespół walk, bitew, uderzeń ogniowych i manewrów toczonych lub wykonywanych na lądzie, w powietrzu i na morzu przez związki operacyjne różnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych, połączonych wspólną myślą przewodnią, prowadzonych pod jednym kierownictwem, dla osiągnięcia określonego celu.Speleologia – nauka o jaskiniach. Przedmiotem zainteresowania speleologii są m.in.: geneza i rozwój jaskiń, cechy środowiska przyrodniczego jaskiń (mikroklimat, stosunki wodne, przyroda ożywiona – flora i fauna, itp.), problemy ochrony i in. Jaskinie są również obiektem zainteresowania innych nauk, m.in.: geologii, hydrogeologii, paleontologii, archeologii, turyzmu. Mianem speleologii często określa się inne formy aktywności ludzkiej w jaskiniach, zwłaszcza o charakterze eksploracyjnym czy sportowym, np. alpinizm podziemny.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Repsznur - inaczej rep, linka pomocnicza, sznurek używany we wspinaczce do rozmaitych celów pomocniczych (innych, niż w charakterze liny asekuracyjnej). Typowe zastosowania repsznurów, podobnie jak w przypadku pętli z taśmy, obejmują przede wszystkim:
    Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.
    Kwalifikacje zawodowe – rozumiane są jako zestaw wiedzy i umiejętności wymaganych do realizacji składowych zadań zawodowych (w wybranej specjalności). Wynikają z określonych dokumentów (świadectw, dyplomów, zaświadczeń) i stwarzają domniemanie, że legitymujący się nimi człowiek ma odpowiednie kompetencje.
    Działania specjalne – przedsięwzięcia o charakterze wojskowym, zmierzające do zniszczenia lub osłabienia potencjału władzy, gospodarki i związanego z obroną przeciwnika. Działania specjalne, zależnie od sił i środków oraz sposobów realizacji, dzielą się na partyzanckie, dywersyjne, sabotażowe, przeciwpartyzanckie i psychologiczne. Mogą być prowadzone na terytorium przeciwnika, terenach przez niego okupowanych lub administrowanych. Prowadzone są przez żołnierzy pododdziałów specjalnych, pododdziały wojny psychologicznej i partyzanckie (w Polsce; Wojska Specjalne realizują, bądź realizowały je w ramach Polskich Kontyngentów Wojskowych podczas MOOTW). Podczas działań specjalnych komandosi współpracują z żołnierzami wywiadu wojskowego, którzy wspierają ich zdobytymi informacjami i specjalistycznymi, specyficznymi umiejętnościami i wiedzą ekspercką.
    Droga wspinaczkowa – następstwo miejsc położonych na zboczu dowolnej ściany skalnej możliwych do przejścia w kierunku szczytu.
    Technika (z gr. technē (τέχνη) – sztuka, rzemiosło, kunszt, umiejętność) – dziedzina działalności, polegająca na wytwarzaniu zjawisk i przedmiotów niewystępujących naturalnie w przyrodzie. Słowo technika oznacza też same urządzenia techniczne. Pojęcie techniki jest często mylone z technologią, czyli wiedzą o wytwarzaniu, z użyciem środków technicznych lub przy ich wykorzystaniu.
    Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.