• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zimna wojna



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Eserowcy, eserzy (ros. эсеры, skrót nazwy "Partia Socjalistów-Rewolucjonistów" ros. Партия социалистов-революционеров ПСР) – rosyjska partia polityczna założona w 1901 roku przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników, początkowo nielegalna.
    Świat w 1959:

         NATO

         inni sojusznicy USA

         Układ Warszawski

         państwa satelitarne i pozaeuropejscy sojusznicy ZSRR

         kolonie i terytoria zależne państw europejskich

         państwa niezaangażowane

    Węgierska Republika Ludowa (WRL, węg. Magyar Népköztársaság) - nazwa państwa węgierskiego w latach 1949-1989. Członek Układu Warszawskiego, RWPG, jedno z państw członków tzw. bloku wschodniego. Państwo satelitarne, uzależnione od ZSRR.Suharto (ur. 8 czerwca 1921 w Kemusuk, zm. 27 stycznia 2008 w Dżakarcie) – polityk indonezyjski, wojskowy, wieloletni prezydent państwa.
    Świat w 1980:

         NATO

         inni sojusznicy USA

         Układ Warszawski

         państwa satelitarne i inne kraje socjalistyczne sprzymierzone z ZSRR

         inni sojusznicy ZSRR

         Chiny i ich sojusznicy

    Palestyńczycy – część arabskich mieszkańców byłego brytyjskiego terytorium mandatowego Palestyny, obecnie skupionych na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy - tworzących Autonomię Palestyńską. Pozostała część - to tzw Arabowie izraelscy, zamieszkujący w Izraelu. Nazwa Palestyńczycy/ Filastyni pochodzi od indoeuropejskich Filistynów, zasiedlających w starożytności wąski, nadmorski pas ziemi, obejmujący Strefę Gazy i jej północne przyległości z miastami Aszdod i Aszkelon. Poza nazwą semiccy Palestyńczycy i niesemiccy Filistyni nie mają jednak ze sobą nic wspólnego.Wyścig kosmiczny – współzawodnictwo Stanów Zjednoczonych i ZSRR w eksploracji kosmosu, w przybliżeniu obejmujące okres 1957- 1975. Obejmował wysiłki zmierzające do eksploracji przestrzeni kosmicznej przez sztuczne satelity, umieszczenia w niej człowieka oraz jego lądowania na powierzchni Księżyca.
    Niebieskie krzyżyki - partyzantki antykomunistyczne Czerwone krzyżyki - partyzantki prokomunistyczne Zielone krzyżyki - inne konflikty
    Porównanie arsenałów broni nuklearnej USA i Związku Radzieckiego, widoczna wyraźna przewaga radziecka od lat 80.

    Zimna wojna – umowna nazwa trwającego w latach 1947-1991 stanu napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim, a także państwami pozaeuropejskimi sprzymierzonymi z ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) – pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych. Konflikt został rozpoczęty polityką ZSRR dążącą do rozszerzania zasięgu ekspansji terytorialnej i narzuceniu siłą ustroju komunistycznego krajom Europy-Środkowej.

    Atak na Pearl Harbor – japoński nalot w dniu 7 grudnia 1941 roku na amerykańskie bazy floty i lotnictwa na Hawajach, w tym najważniejszą bazę United States Navy na Pacyfiku w Pearl Harbor. Atak ten jest uważany za moment rozpoczęcia wojny na Pacyfiku.Zamach stanu w Brazylii w 1964 roku – przewrót zbrojny, do którego doszło w dniach 31 marca - 1 kwietnia 1964 roku i w wyniku którego pozbawiono władzy prezydenta João Goularta, a na czele państwa stanęło wojsko.

    Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń, wyścig kosmiczny i gospodarczy. Najważniejszymi wydarzeniami okresu konfliktu były: praski zamach stanu 1948, blokada Berlina, wojna koreańska, kryzys sueski, operacja AJAX, kryzys berliński 1961, kryzys kubański, wojna wietnamska, rewolucja sandinistowska, irańska rewolucja islamska, radziecka interwencja w Afganistanie i stan wojenny w Polsce.

    Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – forma sprawowania rządów, którą najczęściej utożsamia się z reżimem autorytarnym, bądź totalitaryzmem. Znaczenie tego terminu zmieniało się przez wieki.Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964.

    Zimna wojna trwała od roku 1947 – od rozpadu koalicji antyhitlerowskiej i ustanowienia w Europie Środkowej wyłącznej strefy wpływów ZSRR – do rozpadu systemów socjalistycznych w Europie (Jesień Ludów) w 1989 i rozpadu samego ZSRR w drugiej połowie 1991 roku. Rozpad bloku wschodniego wyeliminował układ dwubiegunowy w polityce międzynarodowej i zakończył epokę zimnej wojny.

    Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.Gwatemala (República de Guatemala) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Oceanem Atlantyckim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Salwadorem (203 km), Hondurasem (256 km), Meksykiem (962 km), Belize (266 km) – łączna długość granic wynosi 1687 km, ponadto 400 km wybrzeża morskiego.

    Spis treści

  • 1 Termin „zimna wojna”
  • 2 Geneza
  • 3 Zakończenie II wojny światowej
  • 3.1 Konferencje wojenne dotyczące powojennej Europy
  • 3.2 Konferencja poczdamska i klęska Japonii
  • 3.3 Budowa bloku wschodniego
  • 3.3.1 Kryzys irański
  • 3.4 Początek konfliktu
  • 4 Początek zimnej wojny
  • 4.1 Wojna domowa w Grecji
  • 4.1.1 Geneza
  • 4.1.2 Przebieg walk
  • 4.2 Polityka Trumana
  • 4.2.1 Doktryna Trumana i powstrzymywania
  • 4.2.2 Plan Marshalla, plan Mołotowa i czechosłowacki zamach stanu
  • 4.3 Rozłam Tito-Stalin
  • 4.3.1 Geneza konfliktu
  • 4.3.2 Utworzenie Kominformu i rozłam
  • 4.3.3 Następstwa rozłamu
  • 4.4 Blokada Berlina
  • 4.5 Utworzenie NATO, walka wywiadowcza i medialna
  • 4.6 Chińska wojna domowa, sytuacja w Azji i SEATO
  • 4.7 Wojna koreańska
  • 5 Kryzys i eskalacja (1953-1962)
  • 5.1 Zmiana władzy w ZSRR i USA
  • 5.2 Układ Warszawski i interwencja na Węgrzech
  • 5.3 Kryzys berliński i integracja europejska
  • 5.4 Sytuacja w Trzecim Świecie
  • 5.5 Rozłam chińsko-sowiecki
  • 5.5.1 Rywalizacja w ruchu komunistycznym
  • 5.5.1.1 Wystąpienie Albanii z bloku wschodniego
  • 5.6 Wyścig kosmiczny i zbrojeniowy
  • 5.7 Rewolucja kubańska i inwazja w Zatoce Świń
  • 5.8 Kryzys berliński 1961 roku
  • 5.9 Projekt Kuba i kryzys kubański
  • 6 Odprężenie (1962-1979)
  • 6.1 Wycofanie się Francji z NATO
  • 6.2 Interwencja w Czechosłowacji i doktryna Breżniewa
  • 6.3 Operacja Gladio
  • 6.4 Eskalacja w Trzecim Świecie
  • 6.5 Bliski Wschód
  • 6.6 Zbliżenie chińsko-amerykańskie
  • 6.7 Nixon, Breżniew i odprężenie
  • 7 „Druga zimna wojna” (1979-1985)
  • 7.1 Wojna w Afganistanie
  • 7.2 Reagan i Thatcher
  • 7.3 Stan wojenny w Polsce
  • 7.4 Gospodarcze i wojskowe zagadnienia ZSRR oraz USA
  • 8 Ostatni etap (1985-1991)
  • 8.1 Reformy Gorbaczowa
  • 8.2 Rozpad bloku wschodniego
  • 9 Skutki zimnej wojny
  • 10 Zobacz też
  • 11 Uwagi
  • 12 Przypisy
  • 13 Bibliografia
  • 14 Linki zewnętrzne
  • Strategic Arms Limitation Treaty (SALT I) – pierwszy z układów o ograniczeniu zbrojeń strategicznych podpisany 26 maja 1972 roku między USA, a ZSRR podczas wizyty prezydenta USA Richarda Nixona w Moskwie. Podpisanie dokumentu poprzedziły dwustronne rokowania w latach 1969–1972.Juan Emilio Bosch Gaviño (ur. 30 czerwca 1909 w La Vega, zm. 1 listopada 2001 w Santo Domingo) – dominikański pisarz, historyk oraz polityk, prezydent kraju w 1963.

    Termin „zimna wojna”[]

    Jako pierwszy terminu „zimna wojna” użył w 1945 roku brytyjski pisarz George Orwell w eseju You and the Atomic Bomb, który ukazał się na łamach brytyjskiej lewicowej gazety „Tribune”.

    Termin „zimna wojna” został wprowadzony w 1947 przez Amerykanina Bernarda Barucha, by opisać pojawiające się napięcia między dwoma byłymi sojusznikami z czasów II wojny światowej. Popularność zyskał dzięki książce znanego publicysty amerykańskiego Waltera Lippmana. Miała ona tytuł Zimna wojna. Stwierdził on w niej, że zakończył się okres koalicji antyhitlerowskiej, a rozpoczął się okres konfrontacji między mocarstwami zachodnimi i ZSRR.

    Stagnacja gospodarcza – stan gospodarki, w którym, w dłuższym okresie, rozmiary produkcji, dochody podmiotów gospodarczych, nakłady inwestycyjne i obroty handlowe utrzymują się na względnie stałym, zwykle stosunkowo niskim poziomie, czemu towarzyszy przeważnie wysoki poziom bezrobocia. Stagnacja może dotyczyć całosci gospodarki, jak i jednego wskaźnika (np. inwestycji, eksportu, popytu, konsumpcji).Li Syng Man, Syngman Rhee (ur. 26 marca 1875, zm. 19 lipca 1965) – koreański polityk i działacz niepodległościowy, pierwszy prezydent Korei Południowej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    George Orwell, właściwie Eric Arthur Blair (ur. 25 czerwca 1903, zm. 21 stycznia 1950) – pisarz i publicysta angielski, uczestnik hiszpańskiej wojny domowej. Urodzony w Motihari w Bengalu, do Anglii przeprowadził się w 1907 roku. Jego dzieła odznaczają się inteligencją i dowcipem oraz wrażliwością na nierówności społeczne. Zagorzały krytyk systemów totalitarnych, zwolennik socjalizmu demokratycznego.
    Wietkong, (ang. Vietcong, wiet. Việt Cộng) – nazwa ukuta przez południowowietnamskich polityków i przyjęta przez żołnierzy amerykańskich, a potem przez światowe media, na określenie partyzantów należących w czasie wojny wietnamskiej do Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego (ang. National Front for the Liberation of South Vietnam, wiet. Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam).
    Moise Kapenda Czombe, także Tshombe (ur. we wrześniu 1919 w Musumba, zm. 29 czerwca 1969 w Algierze), polityk i przedsiębiorca kongijski, prezydent Katangi, premier Demokratycznej Republiki Konga.
    Bitwa pod Điện Biên Phủ (wiet. Chiến dịch Điện Biên Phủ) – rozegrana została między oddziałami wietnamskimi Việt Minh, a oddziałami francuskimi, 7 maja 1954 roku. W Điện Biên Phủ znajdowała się baza wojskowa założona w czasie II wojny światowej przez Japończyków. W czasie I wojny indochińskiej została przekształcona przez Francuzów w warowny obóz dla garnizonu francuskiego liczącego ok. 20 tys. żołnierzy. Załogę wspierało 60 dział, 10 lekkich czołgów M24 Chaffee oraz 6 zrzucających napalm samolotów.
    Stay-behind (ang. pozostań z tyłu) – pojęcie oznaczające tworzenie przez państwo na własnym terytorium tajnych organizacji i struktur (zazwyczaj o charakterze militarnym lub paramilitarnym), których celem ma być walka po ewentualnym opanowaniu kraju przez wojska wroga. Tajne organizacje miałyby służyć w takich wypadkach jako podstawa ruchu oporu; mogłyby one również rekrutować spośród swych członków szpiegów działających za linią frontu.
    Republika Południowej Afryki (RPA, afr. Republiek van Suid-Afrika, ang. Republic of South Africa) – państwo na południowym krańcu Afryki.
    OPEC (ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries) – Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy naftowej, poziomu cen i opłat eksploatacyjnych.

    Reklama