• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ziemia Ognista - archipelag

    Przeczytaj także...
    Navarino - wyspa należąca do Chile. Położona pomiędzy Ziemią Ognistą na północy, a Przylądkiem Horn na południu. Administracyjnie podlega pod region Magallanes, prowincję Antarktyka Chilijska, gminę Cabo de Hornos. Mieszkańcy wyspy skupiają się głównie w osadzie Puerto Williams (około 2000 mieszkańców). Najwyższym szczytem jest Pico Navarino (1195 m). W przeszłości wyspę zamieszkiwali Indianie ze szczepu Yagán. Później powstał tu angielski punkt misyjny.Wyspa Gordon (hiszp. Isla Gordon) - wyspa należąca do Chile. Położona nad Kanałem Beagle. Należy do archipelagu Ziemi Ognistej. Administracyjnie podlega pod region Magallanes y la Antártica. Wyspa jest również częścią Parku Narodowego Alberto de Agostini.
    Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).
    Ziemia Ognista

    Ziemia Ognista (hiszp. Tierra del Fuego) – archipelag u południowych wybrzeży Ameryki Południowej, oddzielony od kontynentu Cieśniną Magellana i oddzielony od Półwyspu Grahama na Antarktydzie Cieśniną Drake’a o szerokości ok. 1000 km.

    Powierzchnia Ziemi Ognistej wynosi 73,7 tys. km².

    Chico (hiszp. Río Chico de Santa Cruz) – rzeka w południowej Argentynie, w prowincji Santa Cruz, na Wyżynie Patagońskiej. Jej źródła znajdują się w Andach, uchodzi do Oceanu Atlantyckiego w okolicach miasta Puerto Santa Cruz, tworząc szerokie estuarium wraz z rzeką Santa Cruz. Jej długość wynosi 600 km.Fiord – rodzaj głębokiej zatoki, mocno wcinającej się w głąb lądu, często rozgałęzionej, z charakterystycznymi stromymi brzegami, powstałej przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.
    Ziemia Ognista

    Ważniejsze wyspy[]

  • wyspa Ziemia Ognista (Isla Grande de Tierra del Fuego) o pow. ok. 48 tys. km²
  • Navarino
  • Hoste
  • Clarence
  • Santa Inés
  • Desolación
  • Riesco
  • Picton, Lennox i Nueva
  • Horn
  • Landfall
  • Nunez
  • Stewart
  • Londonderry
  • Gordon
  • Tomas
  • Najdalej na południe wysuniętą wyspą jest Horn ze słynnym Przylądkiem Horn.

    Pudu – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny jeleniowatych obejmujący jednych z najmniejszych przedstawicieli rodziny, o krótkim porożu, ciemnym ubarwieniu i krępej sylwetce ciała z krótkimi kończynami:Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.

    Historia[]

    Ziemia Ognista wraz z innymi wyspami została odkryta w 1520 r. przez wyprawę Ferdynanda Magellana. Ziemia Ognista zawdzięcza swą nazwę poświacie, jaką widzieli na brzegu żeglarze płynący na statkach. Światło prawdopodobnie pochodziło od ognisk rozpalonych przez tubylców.

    Kormorany, kormoranowate (Phalacrocoracidae) – rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes). Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące brzegi mórz, jezior i rzek poza Azją Środkową i Oceanią.Fagnano (hiszp., Lago Fagnano, Lago Cami) – jezioro w Argentynie i Chile, na Ziemi Ognistej, na wysokości 91 m n.p.m. Jego powierzchnia wynosi 593 km². Jest to jezioro pochodzenia tektonicznego. Zachodnia część jeziora znajduje się w Parku Narodowym Tierra del Fuego.

    Przynależność państwowa[]

    Wschodnia część Ziemi Ognistej należy do Argentyny (stanowi terytorium federalne Ziemi Ognistej o powierzchni 21,3 tys. km² i 70 tys. mieszkańców (1991). Ośrodek administracyjny - Ushuaia (najdalej na południe wysunięte miasto świata). Zachodnia część — do Chile (miasta - Porvenir, Pylos i Manantiales).

    Mewy (Laridae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych. Polska nazwa pochodzi od niemieckiego Möwe. Obejmuje gatunki wodne (mewy, rybitwy i brzytwodzioby) zamieszkujące cały świat.Cieśnina Magellana (hiszp. Estrecho de Magallanes) – cieśnina pomiędzy kontynentem Ameryki Południowej, Wyspami Królowej Adelajdy, wyspą Riesco a wyspami Ziemi Ognistej, łącząca Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym.

    Rzeźba[]

    Wyspy zbudowane są ze skał osadowych kontynentalnych i morskich. Silnie rozwinięta linia brzegowa z licznymi fiordami. W większości o charakterze wyżynnogórskim, stanowią przedłużenie Andów, a najwyższe kulminacje to: Monte Darwin ( 2 469 m n.p.m. ) i Monte Sarmieto (2 300). Wyspy położone po stronie północno-zachodniej mają charakter bardziej nizinny. Lodowce górskie.

    Cieśnina Drake’a – cieśnina morska położona między Ziemią Ognistą, a zachodnią Antarktydą, łącząca Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym. Szerokość - 1110 km, głębokość osiąga ponad 5000 m. Przylądek Horn wyznacza północną granicę Cieśniny Drake’a, a południk przechodzący przez Przylądek Horn jest uznawany za granicę między Pacyfikiem a Atlantykiem (czasami południowym punktem tej granicy jest uznawana Snow Island).Park Narodowy Ziemi Ognistej (hiszp. Parque Nacional de Tierra del Fuego) - park narodowy w Argentynie. Został założony w 1960 r. na obszarze Ziemi Ognistej. Zajmuje powierzchnię 63 tysięcy hektarów i jest położony wzdłuż granicy z Chile.

    Wody[]

    Główne rzeki to : Rio Grande, Cullen, San Martin, Chico, Claro, Antuk i Escondido. Największe jezioro to Fagnano o powierzchni 593 km².

    Klimat[]

    Subpolarny o opadach od 400-500 mm w części północno-wschodniej, do 2000 mm na południowym zachodzie. Miejscami 5 000 mm (Desolation). Opady są skutkiem napływania bardzo wilgotnych mas powietrza znad Oceanu Spokojnego oraz działalność chłodnego prądu morskiego, zwanego Prądem Zachodnich Wiatrów lub Dryfem Zachodnim, który opływając południowe brzegi kontynentu, skręca w kierunku Antarktydy. Temperatury średnie od 10-11 °C (styczeń) do 0-2 °C (lipiec).

    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.Hornos – wyspa należąca do Chile. Znajduje się na niej Przylądek Horn. Administracyjnie należy do regionu Magallanes.

    Fauna i flora[]

    Na północnym wschodzie głównie suche stepy subantarktyczne i kserofilne zarośla. Na południu i zachodzie lasy z udziałem buków i cedru oraz skąpa roślinność trawiasta, mchy, porosty i torfowiska. Najwyższe partie, średnio powyżej 700 m n.p.m. pokrywają lodowce i płaty wiecznego śniegu.

    Cedr (Cedrus Belon ex Trew, 1757) – rodzaj długowiecznych (do 500 lat) drzew z rodziny sosnowatych. Cedry występują w rejonach górskich Azji i Afryki Północnej. Ich pierwotny areał to Himalaje i region śródziemnomorski. Rosną na wysokościach 1500-3200 m n.p.m. w Himalajach i 1000-2200 m w basenie Morza Śródziemnego.Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

    W strefie przybrzeżnej żyją: kondory olbrzymie, kormorany, mewy, rybołówki, ostrygojady i albatrosy. Do świata zwierzęcego należą także: pudu, nutrie, szynszyle, krasnogonka krótkodzioba, oraz pingwiny magellańskie.

    Ludność[]

    Zamieszkana pierwotnie przez Indian z plemion Jagan, Selk’nam i Alacaluf, ze względu na trudne warunki została skolonizowana dopiero w 2 poł. XIX w., a ostatecznie podziału dokonano na mocy traktatów między Argentyną a Chile. Dziś ok. 70 tysięcy mieszkańców głównie pochodzenia europejskiego.

    Santa Inés – gmina w Hiszpanii, w prowincji Burgos, w Kastylii i León, o powierzchni 14,87 km². W 2011 roku gmina liczyła 162 mieszkańców.Alakalufowie, Alacaluf (dosłownie - "ludzie z zachodu używający noży z muszli morskich") - bardzo nieliczne plemię Indian żyjących na należącej obecnie do Chile wyspie Wellington. Prowadząc półkoczowniczy tryb życia, zajmowali się głównie zbieractwem, rybołówstwem i myślistwem (polowali na niewielkie jelonki huemule oraz gwanako).

    Zagospodarowanie[]

    Hodowla owiec i bydła, a także rybołówstwo i eksploatacja lasów. Wydobycie ropy naftowej, złota, rud miedzi, cynku. Niewielki przemysł petrochemiczny, mięsny, produkcja konserw rybnych.

    Turystyka[]

    Mimo niesprzyjających warunków klimatycznych wyspa odwiedzana jest przez turystów. Atrakcję stanowią lodowce (m.in. Martial), Park Narodowy Ziemi Ognistej oraz możliwość odbycia wycieczek w kierunku Antarktydy.

    Ferdynand Magellan (port. Fernão de Magalhães, hiszp. Fernando de Magallanes; ur. wiosną 1480, zm. 27 kwietnia 1521) – żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej, odkrywca i morski podróżnik.Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Prąd Wiatrów Zachodnich, Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy (dawniej: Dryf Wiatrów Zachodnich) – zimny prąd morski, największy system prądów obiegający kulę ziemską. Płynie między 40 a 56 stopniem szerokości geograficznej południowej. Jest to strefa bardzo silnych wiatrów, sztormów i gwałtownych zmian pogodowych.
    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
    Riesco - wyspa o powierzchni 5,110 km² należąca do Chile, położona na zachód od półwyspu Brunswick. Najwyższe wzniesienie wyspy to góra Atalaya o wysokości 1830 m. Wyspa posiada największe zasoby węgla w Chile.
    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.
    Nutria (Myocastor coypus) – gatunek gryzonia z rodziny nutriowatych (Myocastoridae), której jest jedynym przedstawicielem. W starszych systematykach rodzina nutriowatych jest włączana jako podrodzina Myocastorinae do rodziny kolczakowatych (Echimyidae).
    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.