• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zgrupowanie Bartkiewicz

    Przeczytaj także...
    Leon Nowakowski ps. „Lig” (ur. 13 lutego 1908 w Brzuli koło Odessy, zm. 4 września 1944 w Warszawie) – polski major, twórca i pierwszy dowódca batalionu „Chrobry II”, powstaniec warszawski. Włodzimierz Zawadzki, pseud. Bartkiewicz (ur. 16 września lub 18 września 1901 w Mariampolu – zm. 15 stycznia 1955 w Łodzi) – oficer Armii Krajowej w dowództwie Obwodu Śródmieście AK w Warszawie. W trakcie powstania warszawskiego, dowódca Zgrupowania "Bartkiewicz".
    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Zgrupowanie Bartkiewicz – oddział Armii Krajowej walczący w okresie powstania warszawskiego od 5 sierpnia do 3 października 1944.

    Kazimierz Ludwik Pogorzelski ps. "Podkowiński", "Rygiel" (ur. 28 marca 1916 w Warszawie, poległ 2 sierpnia 1944 tamże) – żołnierz kampanii wrześniowej, ruchu oporu i powstania warszawskiego.Obwód I Śródmieście – kryptonimy: „trójka”, „3” (w ramach SZP), „41” (w ramach ZWZ/AK), „XXI” (od 15 czerwca 1944), „I” (od 9 sierpnia 1944), struktura Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, działającego w konspiracji w okresie okupacji niemieckiej w Polsce oraz walczącego w powstaniu warszawskim.

    Zgrupowanie zostało zorganizowane 5 sierpnia 1944 z plutonów osłonowych dowódcy Obwodu I Śródmieście płk. Franciszka Pfeiffera "Radwana", 100 kompanii sztabowej obwodu, oddziału NSZ, oddziału KPN oraz żołnierzy 101 kompanii WSOP, żołnierzy z innych oddziałów oraz ochotników.

    Stare Miasto w Warszawie – najstarszy ośrodek miejski Warszawy będący zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku. Ma rynek rozmieszczony na planie prostokąta.Bolesław Kontrym, ps. Żmudzin, Biały, Bielski, Cichocki (ur. 27 sierpnia 1898 w Zaturcach, zm. 2 stycznia 1953 w Warszawie) – oficer Policji Państwowej w II Rzeczypospolitej, major Wojska Polskiego, cichociemny, żołnierz Armii Krajowej.

    Od 20 września oddziały zgrupowania przekształciły się w II i III batalion 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej AK.

    Zgrupowanie operowało w rejonie pomiędzy ulicami Świętokrzyską – Mazowiecką – Placem Małachowskiego – Kredytową – KrólewskąMarszałkowską.

    30 września zgrupowanie liczyło 824 osoby, w tym 692 żołnierzy (78 oficerów, 108 podchorążych, 134 podoficerów, 372 szeregowych) oraz 132 łączniczki i sanitariuszki. Uzbrojenie stanowiło 7 lekkich karabinów maszynowych, 2 rkm, 40 pm, 7 pepesz, 94 kb, 125 pistoletów, 4 granatniki, 4 miotacze ognia, 6 karabinów ppanc, 2 piaty, 373 granaty i 425 butelek zapalających.

    Józef Celica (od 1954 używał nazwiska Lechicz-Celica) ps. „Elski”, „W. Elski”, „Lechicz”, „Piast”, „W. Piast”, „Wiesław” (ur. 1 października 1910 w Wiszniewie, zm. 5 maja 1980 w Warszawie) – podpułkownik rezerwy Wojska Polskiego.Józef Roman Rybicki (ur. 18 grudnia 1901 w Kołomyi, zm. 9 maja 1986 w Warszawie) – polski filolog klasyczny, nauczyciel, żołnierz AK ps. Andrzej – dowódca Kedywu Okręgu Warszawa, uczestnik powstania warszawskiego, członek WiN, więzień polityczny w latach 1945-1954, działacz środowisk abstynenckich, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej KOR.

    Skład zgrupowania[ | edytuj kod]

    Sztab
  • Dowódca zgrupowania - mjr Włodzimierz Zawadzki "Bartkiewicz";
  • Zastępcy - kpt. Andrzej Paulo de Silva "Szczęsny" (ranny 10 sierpnia), mjr Leon Nowakowski "Lig" (od 21 sierpnia do 4 września - zginął), mjr Stefan Sopoćko "Sęp" (do połowy września), kpt. Stanisław Taczanowski "Dowgierd" (od ok. 20 września);
  • Kwatermistrz - kpt. Eugeniusz Zamulewicz "Babinicz";
  • Oficer gospodarczy - ppor. Jan Martynkin "Bohun" (od 15 sierpnia do 23 września);
  • Oficer obserwacyjny - ppor. Olgierd Szczeniowski "Ułan";
  • Oficer obserwacyjny - ppor. ppor. Dalek Prosiński "Rawicz";
  • Oficer służbowy - p.o. kpr. podch. pchor. Jerzy Ursyn Niemcewicz "Rawicz";
  • Oficer broni - ppor. Zygmunt Kowalski (?) "Habdank";
  • Adiutanci - por. Stanisław T. Lis Kozłowski "Mścigniewicz" (do drugiej połowy sierpnia), ppor. Andrzej Skarbek "Bolesław Ostatni", rtm. Józef Cybulski "Szczerbiński" (we wrześniu);
  • Pluton łączności - dowódca ppor. Rudolf Nawrot-Krukowski "Góral";
  • Oddziały bojowe
  • 1 kompania (pluton 1114) - dowódca ppor. Kazimierz Czyż "Andrzej Prawdzic";
  • 1 pluton - dowódca ppor. Zygmunt Leszcz "Leszczyna" (do 9 września), ppor. Zygmunt Hebdziński "Pszczyński";
  • 2 pluton - dowódca ppor. Kazimierz Wallman "Robert" (poległ 4 września), ppor. Kazimierz Szelągowski "Roman"; ppor. Marian Mazurkiewicz "Makarewicz" ,(pod koniec września do kapitulacji),
  • 3 pluton - dowódca st. sierż. pchor./ppor. Zygmunt Niemiński "Wir", (1O września ciężko ranny), ppor./por. Henryk Zakrzewski "Natan Tadeusz";
  • 4 pluton - dowódca ppor. Wiesław Dmowski "Małynicz" (do 9 września), kpr. pchor. Jerzy Ursyn Niemcewicz "Rawicz" "Rawicz", (ciężko ranny), st. sierż. Stefan Kołaczyk "Dzik" (od 20 września).
  • 2 kompania (kompania sztabowa) - dowódca ppor. Jan Martinkin "Bohun" (do 16 sierpnia), ppor. Edward Zürn "Jacek" (poległ 23 sierpnia), por. Witold Gorayski "Sopiński", (poległ 26 sierpnia), ppor. Tadeusz Korejwo "Maxim" (poległ 28 sierpnia), por. Jerzy Bazylewski "Skała".
  • 1 pluton (pluton 116) - dowódca kpr. pchor. Władysław Twardo "Kandys" (do 31 sierpnia), ppor. Witold de Laurans "Tygrys", (3 - 18 września), ppor. Ludwik Kotnarowski "Kurzawa" (od 19 września);
  • 2 pluton (pluton 101 - Bojowe Szkoły Szarych Szeregów) - dowódca plut. pchor. hm. Kazimierz Pawlicki "Lubicz" (poległ 4 września), ppor./por. Witold Zieliński "Mars" (20 września - 26 września ranny), kpr. pchor. N.N. "Szczerba";
  • 3 pluton (utworzony 6 września z żandarmerii) - dowódca ppor. Kazimierz Kaniok "Stetko".
  • 3 kompania (pluton 1150) - dowódca kpt. Andrzej Paulo da Silva "Szczęsny" (1 - 10 sierpnia), por./kpt. Józef Celica "Lechicz";
  • 1 pluton "Perkun" - dowódca ppor. Ferdynand Ziembicki "Fred";
  • 2 pluton "Kutno" - dowódca por. Władysław Dannosz "Kutno Władysław" (do 10 sierpnia), por. Stefan Kuntze "Kuna Stefan" (18 sierpnia ranny), por. Czesław Dzięgielewski "Damian" (od 19 sierpnia);
  • 3 pluton - dowódca plut. pchor. Teodor Jakubowski "Todek".
  • 4 kompania (z Oddziału osłonowego Delegatury Rządu i Oddziału ochrony sztabu) - dowódca kpt./mjr Bolesław Kontrym "Żmudzin".
  • 1 pluton "Podkowa" - dowódca por. Władysław Sowiński "Sokalski"
  • 2 pluton (1147 Pluton ochrony sztabu) - dowódca por. rez. Kazimierz Pogorzelski "Rygiel" (poległ 2 sierpnia), ppor./por. Leopold Kummant "Ryski" (ranny 4 sierpnia), ppor. Dariusz Prosiński "Rawicz" (5 - 7 sierpnia), kpt. Wacław Wójcik "Nowy", ppor./kpt. Józef Zatryb "Krzysztof" (13 - 14 sierpnia), ppor./por. Władysław Siła-Nowicki "Bogdaniec", "Lis", "Stefan" (ranny 18 sierpnia), kpr. pchor. Franciszek de Pourbaix "Piwnicki" i kpr. pchor. Wojciech Rostafiński "Wojciechowski" (18 - 22 sierpnia i 1 września - 5 października), ppor. Józef Rybicki "Andrzej" (22 - 30 sierpnia, ranny).
  • 3 pluton (NSZ) - dowódca kpt. Roman Kołecki "Andrzej Wysocki" (do 5 sierpnia), por. Walerian Ryszard Żeleźniewicz "Żubr", (ciężko ranny 19 sierpnia), por. Bogdan Lewicki "Strzelec" (poległ 20 września), Por. "Lechita" NN (21 - 26 września), ppor. Jerzy Kamiński "Światowid Byczyński" (od 26 września).
  • W trakcie powstania, po upadku Starego Miasta w skład zgrupowania weszły w składzie dwóch kompanii, oddziały Batalionu "Gustaw" oraz Batalionu "Wigry" jako:

    Paulo de Silva ps. "Szczęsny" (ur. 9 lipca 1904, zm. ?) – kapitan, uczestnik powstania warszawskiego jako dowódca IV kompanii w Zgrupowaniu "Bartkiewicz".Władysław Siła-Nowicki (ur. 22 czerwca 1913 w Warszawie, zm. 25 lutego 1994 tamże) – polski adwokat, działacz polityczny, działacz opozycji antykomunistycznej w PRL, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939, żołnierz Armii Krajowej oraz Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość", współpracownik KOR, sędzia Trybunału Stanu w latach 1992–1993, współtwórca i pierwszy prezes Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy. Spowinowacony z rodziną Dzierżyńskich, m.in. z Feliksem i prof. medycyny - Władysławem.
  • Kompania zbiorcza - dowódca por. Wojciech Pszczółkowski "Kostek" (w skład której wchodziły szczątkowe kompanie: "Harcerska", "Grażyna", Oddział Specjalny "Gustaw" i "Harnaś", Oddział Specjalny "Juliusz", kompania "Anna");
  • Wydzielony Oddział Bojowy "Wigry" (trzy plutony) - dowódcy: kpt. Leoncjusz Wancerski "Zaremba" (8 - 22 września), por. Jan Golański "Roman" (22 września 5 października).
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Maciej Kledzik: Zgrupowanie AK majora Bartkiewicza. Warszawa: Środowisko Zgrupowania mjr Bartkiewicza, 2002, s. 128.
    2. Maciej Kledzik: Zgrupowanie AK majora Bartkiewicza. Warszawa: Środowisko Zgrupowania mjr Bartkiewicza, 2002, s. 515.
    3. Marian Mazurkiewicz, 1944.pl
    4. Zgrupowanie "Bartkiewicz", info-pc.home.pl

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Maciej Kledzik, Zgrupowanie AK majora Bartkiewicza, Warszawa: Środowisko Zgrupowania mjr. „Bartkiewicza” przy Światowym Związku Żołnierzy AK [Armii Krajowej], 2002, ISBN 83-918112-0-4, OCLC 830465288.
  • Rozwadowski P. (pod red.), Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, T. I, Warszawa 2005. ​ISBN 83-11-09261-3​.
  • Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.Szare Szeregi – kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP i szerzej – całego Związku Harcerstwa Polskiego, w okresie okupacji niemieckiej i radzieckiej podczas II wojny światowej 1939-1945. Szare Szeregi zostały powołane 27 września 1939 w Warszawie przez grono członków Naczelnej Rady Harcerskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Batalion „Gustaw” – batalion utworzony na bazie Narodowej Organizacji Wojskowej, podległy zgrupowaniu Róg. Od 1942 był dowodzony przez mjr. Ludwika Gawrycha (pseud. „Gustaw”).
    Franciszek Edward Pfeiffer, ps. „Radwan”, „Wilhelm”, „Gustaw” (ur. 21 stycznia 1895 w Łodzi, zm. 13 czerwca 1964 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, w konspiracji dowódca I Obwodu Śródmieście w Warszawskim Okręgu AK w powstaniu warszawskim dowódca Grupy Śródmieście Północ – Radwan.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.798 sek.