• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zespół staromiejski Torunia

    Przeczytaj także...
    Ratusz Staromiejski – główna budowla świecka toruńskiego Starego Miasta, gotycki budynek powstały etapami w ciągu XIII i XIV w., przebudowany w XVII w. i odbudowany po zniszczeniach w XVIII w., jeden z najznakomitszych przykładów średniowiecznej architektury mieszczańskiej w środkowej Europie.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.
    Konsulaty w Toruniu – miasto Toruń jest ośrodkiem gospodarczym w Polsce oraz siedzibą marszałka i sejmiku województwa kujawsko-pomorskiego.

    Zespół staromiejski Torunia – najstarsza część Torunia, składająca się ze Starego Miasta, Nowego Miasta i zamku krzyżackiego.

    W 1994 zespół został uznany za pomnik historii, a w 1997 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako Średniowieczny Zespół Miejski, które to określenie w pełni oddaje skład zespołu, w przeciwieństwie do określenia "zespół staromiejski", który błędnie pomija Nowe Miasto jako odrębną wobec Starego Miasta część składową zespołu.

    Bulwar Filadelfijski - ulica w Toruniu położona pomiędzy Starówką (wzdłuż murów miejskich) a Wisłą. Nazwa filadelfijski powstała ze względu na współpracę Torunia z Filadelfią. Bulwar swoją nazwę otrzymał w 1977 roku. Bulwar jest częścią Starówki.Najstarsze zapisy z lat 1222 i 1230 mówią o osadzie Tarnowo. Po założeniu przez Krzyżaków grodu obronnego z zamkiem pojawiły się nazwy: Torun (1231), Thorun (1233), Thoron (1241), i Thorum (1248). Żadna z tych form nie ma źródła w języku niemieckim, co świadczy o przekształceniu (zniemczeniu) pierwotnej nazwy Tarnów, czyli miejsca gdzie rosła tarnina. Marcin Kromer pisał: Gedeon, biskup płocki, za zgodą kolegium kapłańskiego dodał Tarnów (Tarnovia), który teraz jest Toruniem, a jego tłumacz z łaciny, Stanisław Sarnicki, jest autorem zdania: Toruń przez nich założony, ongiś Tarnowem zwany był. Należy więc uznać, że nazwa Toruń, choć zrywa całkowicie więź z pierwotnym Tarnowem, jest repolonizacją.

    Części Zespołu Staromiejskiego[]

    ]

    Powstało po 1233 roku na miejscu starej osady. Położone nad Wisłą, zostało rozplanowane na rzucie nieumiarowego pięcioboku, ograniczonego dzisiejszymi ulicami: Pod Krzywą Wieżą, Fosa Staromiejska, Podmurna, Bulwar Filadelfijski. Na Starym Mieście znajduje się większość najcenniejszych zabytków Torunia.

    Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.Pomnik historii – jedna z czterech form ochrony zabytków w Polsce określonych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art.7). Status pomnika historii ustanawiany jest w drodze rozporządzenia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przyznawany jest zabytkom nieruchomym o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalonym w powszechnej świadomości i mającym duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski.

    ]

    W 1264 roku, na mocy przywileju lokacyjnego, zostało założone Nowe Miasto Toruń. Nowe miasto było odrębnym ośrodkiem miejskim z własną Rada i Ławą.

    ]

    Siedziba komtura, został wzniesiony w XIII wieku i rozbudowany w XIV i XV Wieku. Zdobyty i zburzony przez mieszczan toruńskich po zwycięskim powstaniu przeciw zakonowi krzyżackiemu w 1454 roku. W następnych wiekach teren był bardzo zaniedbany. Dopiero w latach 1958-66 teren zamku odgruzowano. Ważną datą był rok 1966, czyli rocznica 500-lecia Pokoju Toruńskiego, która przyczyniła się do ostatecznego zabezpieczenia i zagospodarowania ruin zamku krzyżackiego jako pomnika Pokoju Toruńskiego.

    Stare Miasto – najstarsza część zespołu staromiejskiego w Toruniu (pozostałe dwie to Nowe Miasto i zamek krzyżacki), ograniczona ulicami Fosa Staromiejska, pl. Teatralnym, ul. Podmurną i murami miejskimi od strony Wisły. Na Starym Mieście znajduje się większość najcenniejszych zabytków Torunia.Ulica Fosa Staromiejska (dawniej Grabenstraße) to jedna z ulic toruńskiego Starego Miasta. Jak sama nazwa wskazuje, przebieg ulicy powiązany jest z układem dawnych murów miejskich.

    Plan Zespołu Staromiejskiego[]

  • Stare Miasto zaznaczone zostało kolorem żółtym, Nowe Miasto niebieskim.

  • Galeria[]

    Stare Miasto w Toruniu
    Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
    Ratusz Staromiejski
    Ulica Szeroka
    Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty
    Widok ogólny


    Nowe Miasto w Toruniu
    Kościół św. Jakuba
    Widok ogólny
    Kamienica przy ul. Piernikarskiej 1
    Rynek Nowego Miasta
    Gospoda „Pod Modrym Fartuchem”


    Ulica Podmurna w Toruniu – ulica na Starym Mieście, przecinająca je z południa na północ, najdłuższa ulica w toruńskim zespole staromiejskim. Biegnie wzdłuż linii wschodniego odcinka dawnych murów obronnych Starego Miasta, po ich wewnętrznej stronie.Toruńskie pierniki – specjał kulinarny i słynny wypiek toruński, wyrabiany przez toruńskich piekarzy już od prawie 700 lat. Od dawna rozsławiają miasto Toruń w całej Polsce i w Europie.
    Ruiny Zamku Krzyżackiego w Toruniu


    Turystyczne nagrody i wyróżnienia[]

  • Toruńska starówka w 2007 roku w plebiscycie „Rzeczpospolitej” została uznana za jeden z siedmiu cudów Polski.
  • Toruński Rynek i Ratusz Staromiejski zajęły 3. miejsce w plebiscycie czytelników polskiej edycji National Geographic Polska na 30 najpiękniejszych miejsc na świecie.
  • Toruń znalazł się w gronie 10 najpiękniejszych miejsc w Europie, które warto odwiedzić według Nowojorskiego portal The Huffington Post.
  • Zobacz też[]

  • kalendarium historii Torunia
  • toruńskie pierniki
  • Mury miejskie w Toruniu
  • konsulaty w Toruniu
  • Zabytki Torunia
  • Obiekty sakralne w Toruniu
  • Przypisy

    1. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 422)
    2. Wyniki naszego plebiscytu: oto siedem cudów Polski. Rzeczpospolita / Presspublica, 2007-09-20. [dostęp 2011-08-31].
    3. National Geographic.
    4. 10 najciekawszych miast według The Huffington Post. Jest Toruń! (pol.). torun.gazeta.pl. [dostęp 2015-05-01].
    The National Geographic Magazine, potem skrócony do National Geographic – czasopismo wydawane od 1888 roku przez National Geographic Society.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nowe Miasto w Toruniu – najmłodsza część toruńskiego zespołu staromiejskiego. Nowe Miasto zostało lokowane 13 sierpnia 1264 r. Rozplanowano je na wschód od Starego Miasta, w przeciwieństwie do niego nie miało bezpośredniego dostępu do Wisły. Bloki zabudowy są tutaj bardziej regularne, z ulicami o przebiegu ukośnym względem głównych stron świata. Centrum stanowi rynek, na którym w XIV w. powstał murowany ratusz. W części północno-zachodniej znajduje się teren klasztoru dominikanów, lokowanych tutaj w 1263, z pozostałościami zabudowań klasztornych i kościoła św. Mikołaja. W bloku narożnym na wschód od rynku stoi dawny nowomiejski kościół farny św. Jakuba, który zaczęto budować w 1309 r. Od razu po lokacji przystąpiono do wznoszenia murów miejskich, w których obwodzie znalazły się 3 bramy: Św. Jakuba, Św. Katarzyny i Prosta. Stare i Nowe miasto były rozdzielone murami i fosą, nad którą prowadziły dwa mosty zakończone bramami (Paulińską i Kotlarską). Nowe Miasto było uboższe od Starego, a jego mieszkańcami byli głównie rzemieślnicy.
    Rzeczpospolita” – ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny i ekonomiczno-prawny wydawany w średnim nakładzie jednorazowym około 94 tys. egzemplarzy, jego wynik sprzedaży wynosi 63 tys. (dane z lutego 2013 roku). Tytuł dziennika to staropolskie określenie państwa o ustroju republikańskim. Wydawcą jest spółka Presspublica.
    Zamek krzyżacki w Toruniu – najwcześniejszy zamek krzyżacki na ziemi chełmińskiej, zbudowany na planie podkowy, prezentuje wcześniejszą formę rozwoju zamków krzyżackich, jeszcze przed ustaleniem się typowego zamku konwentualnego w postaci regularnego czworoboku.
    Obiekty sakralne w Toruniu - na terenie Torunia znajdują się 24 kościoły rzymskokatolickie, z czego 3 pochodzą z czasów średniowiecznych (kolejnych 6 średniowiecznych kościołów już nie istnieje), 1 pochodzi z XVII wieku, 1 - z XVIII wieku, 2 - z XIX wieku, pozostałych 17 zostało zbudowanych (bądź budowa została rozpoczęta) w XX wieku. 21 z nich to kościoły parafialne. Prócz kościołów rzymskokatolickich w Toruniu istnieje ponad 10 parafii i zborów innych wyznań, w tym 7 - protestanckich. Najstarszym z nich jest Kościół św. Szczepana (1907). Większość toruńskich kościołów protestanckich należy do Toruńskiego Przymierza Protestanckiego. W mieście działa również 8 zborów Świadków Jehowy posiadających dwie Sale Królestwa.
    Rynek Staromiejski – centralny punkt Starego Miasta, główny plac Torunia – o kształcie zbliżonym do kwadratu (105 na 109 m).
    Mury miejskie Torunia - zespół średniowiecznych obwarowań Torunia, budowany od połowy XIII w., później modernizowany i rozbudowywany, w XIX w. w większości rozebrany. Zachowały się niektóre odcinki, w tym najdłuższy z 3 bramami od strony Wisły, stanowiący element panoramy miasta.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.