l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia

  • Prowadzimy badanie na temat nowotworów.
    Potrzebna jest nam pomoc.




    Prosimy o wypełnienie
    anonimowego kwestionariusza

    Zajmie to ok. 10 - 15 minut.


    TAK - pomagam            NIE - odmawiam (zamknij)

    Zebrane informacje wykorzystane zostaną do celów naukowych.
    Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Zerwikaptur - herb szlachecki

    Przeczytaj także...
    Herbowni (klejnotni, współherbowni) - osoby i rodziny posługujące się tym samym herbem, lub jego odmianą, staropolskie określenie rodu herbowego.Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.
    Miecz – biała broń sieczna, charakteryzująca się prostą głownią, zwykle obosieczną (badacze średniowiecza nie uznają pojęcia miecz jednosieczny odnoszącego się do zakrzywionych mieczy – miecz prosty może być tylko obosieczny – jednosieczne są kord, tasak i szabla) i otwartą rękojeścią. W zależności od rodzaju, miecz trzymany był jedną ręką lub dwoma rękami. Do mieczy jednosiecznych zalicza się też japońską broń sieczną typu katana, z zakrzywioną jednosieczną głownią.
    Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy polskiego herbu szlacheckiego. Zapoznaj się również z: Zerwikaptur – fikcyjny miecz z powieści Henryka Sienkiewicza.
    Herb
    Odmiana herbu
    Herb Zerwikaptur w zamku w Baranowie Sandomierskim

    Zerwikaptur (Koziegłowy) - polski herb szlachecki.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Baranów Sandomierski – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Baranów Sandomierski. Leży nad Wisłą i Babulówką – prawobrzeżnym dopływem Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.

    Opis herbu[ | edytuj kod]

    Barwy herbu są podawane różnie przez różne źródła.

  • Najstarsze źródło, herbarz arsenalski z pocz. XVIpodaje w polu srebrnym trzy szare głowy kozie w słup. W ten sam sposób blazonuje herb Zerwikaptur Longinusa Podbipięty Henryk Sienkiewicz w powieści Ogniem i mieczem.
  • Kasper Niesiecki w Herbarzu polskim (wyd.Bobrowicza, 1839-1846) określa pole tarczy jako brudne (sic!) a głowy jako szare.
  • Johannes Baptista Rietstap w Armorial général (1884-1887) umieszcza głowy barwy naturalnej w polu czarnym.
  • W heraldycznym malarstwie ściennym na zamku w Baranowie Sandomierskim w polu czerwonym zostały umieszczone białe (srebrne) głowy.
  • Ustalenie właściwych, pierwotnych barw herbu jest bardzo trudne, ze względu na brak średniowiecznych pieczęci z jego wizerunkiem. Z tego samego powodu niejasny jest wygląd klejnotu.

    Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.Longinus Podbipięta (urodzony około 1603 roku, zginął w 1649 roku) herbu Zerwikaptur – bohater Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza. Pochodzi ze wsi Myszykiszki.

    Najczęściej w klejnocie umieszczane jest trzy lub pięć piór strusich.

    Najwcześniejsze wzmianki[ | edytuj kod]

    Rok powstania: według podania pomiędzy 1106 a 1120. Legenda mówiąca o ścięciu trzech głów jednym cięciem miecza wykorzystana została przez Henryka Sienkiewicza w Ogniem i mieczem (Podbipięta herbu Zerwikaptur). Pieczęci jak i zapisek średniowiecznych brak. Herb znany z Klejnotów Długoszowych, herbarzyka Ambrożego i tzw. herbarza arsenalskiego Rody herbu Zerwikaptur zamieszkiwały w ziemi krakowskiej, podlaskiej i na Mazowszu.Żr: Herby Szlachty Polskiej

    Longinus Podbipięta (urodzony około 1603 roku, zginął w 1649 roku) herbu Zerwikaptur – bohater Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza. Pochodzi ze wsi Myszykiszki.Ogniem i mieczem – pierwsza z trzech powieści historycznych będących częścią Trylogii pisanej ku pokrzepieniu serc przez Henryka Sienkiewicza w latach 1884–1888. Akcja powieści rozgrywa się w latach 1648–1651 w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Pozostałe części Trylogii to Potop i Pan Wołodyjowski. Powieść była pierwotnie wydana w odcinkach w latach 1883–1884 w warszawskim dzienniku „Słowo” i, z minimalnym opóźnieniem w stosunku do „Słowa”, także w krakowskim dzienniku „Czas”. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1884 w Warszawie. Wydanie książkowe miało inne zakończenie powieści aniżeli wersja wydrukowana w czasopismach. Część rękopisu powieści przechowywana jest w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu. Autor mija się chwilami z historyczną prawdą, co nie ujmuje dziełu wartości literackich. Sienkiewicz tworzył swoją powieść, aby podnieść na duchu żyjących pod zaborami Polaków.

    Herbowni[ | edytuj kod]

    Bionetowski, Cieszkowski, Ciszkiewicz, Dobrogwił, Drogosław, Kasperowicz, Koziegłowski, Mielniczek, Minołgański, Pasiowski, Podbipięta, Połłupięta, Tyniewicki, Zbigwicz, Zerwikaptur, Zgleczewski.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Herbowni
  • Rycerstwo
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

    Herb w serwisie www.jurzak.pl, ornatowski

    Przypisy

    1. Franciszek Piekosiński: Heraldyka polska wieków średnich. Kraków 1899, s.20, 183
    2. Rękopis nr. 1114 z Biblioteki Arsenalskiej w Paryżu, pochodzący z pocz. XVI w.
    Zamek w Baranowie Sandomierskim – późnorenesansowy zamek w Baranowie Sandomierskim, ze względu na podobieństwa zwany Małym Wawelem. Siedziba rodu Leszczyńskich została zbudowana według projektu Santi Gucciego w latach 1591-1606.Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim Litwos (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1905 za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Kasper Niesiecki (ur. 31 grudnia 1682, zm. 9 lipca 1744 w Krasnymstawie) – polski genealog heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.

    Reklama

    tt