• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zenit-2 - rakieta

    Przeczytaj także...
    TMSat 1 (również: Thai-Paht 1) – nieaktywny mikrosatelita technologiczno-edukacyjny, w tym radioamatorski; pierwszy tajlandzki sztuczny satelita tego typu.Fobos-Grunt (ros. Фобос-Грунт) – rosyjska sonda kosmiczna przygotowana przez agencję Roskosmos. Zadaniem misji było lądowanie na powierzchni Fobosa, większego z dwóch księżyców Marsa, w celu pobrania próbek gruntu i dostarczenia ich na Ziemię. Fobos-Grunt miał też przetransportować na orbitę wokółmarsjańską chińską sondę Yinghuo-1. Z powodu awarii po starcie sonda pozostała na niskiej orbicie wokółziemskiej i w dniu 15 stycznia 2012 roku spłonęła w atmosferze Ziemi.
    Fregat (ros.Фрегат) – sfinansowany przez firmę Starsem stopień rakietowy budowany przez NPO Ławoczkin, przeznaczony początkowo dla rakiet Sojuz-U, Sojuz-FG i Sojuz 2, a od 2011 używany jako dodatkowy stopień górny rakiet Zenit 3F i Zenit-2M.

    Zenit-2 – dwuczłonowa rakieta nośna. Projektowana przez ZSRR, ale produkowana już przez Ukrainę.

    Historia[ | edytuj kod]

    Rakieta miała stanowić modułową konstrukcję mającą zastąpić radzieckie rakiety nośne, których konstrukcje oparte były na rakietach balistycznych (rodziny Cyklon i R-7). Po rozpadzie ZSRR, Rosja zaniechała prac przy rakiecie, angażując się w projekt Angara (wariant pierwszego członu rakiety został użyty jako rakieta dodatkowa w anulowanym projekcie rakiety Energia). Platforma startowa dla rakiety Zenit-2 zdążyła powstać jedynie w Bajkonurze. Platforma w Plesiecku nie została ukończona i planuje się zaadaptować ją na potrzeby rakiet Angara.

    Lot suborbitalny to lot kosmiczny, w którym statek kosmiczny osiąga przestrzeń kosmiczną, ale jego trajektoria lotu przecina atmosferę lub powierzchnię grawitującego ciała, z którego pojazd został wystrzelony, przez co nie jest w stanie dokonać pełnego obrotu orbitalnego.Globalstar – konstelacja 40 satelitów łącznościowych należąca do Thermo Capital Partners i Globalstar LP Satelity krążące po niskich orbitach okołoziemskich tworzą system przekazu rozmów telefonicznych i wąskopasmowej transmisji danych. Usługa działa podobnie jak konkurencyjna usługa Iridium.

    Prace projektowe nad Zenitem rozpoczęły się w marcu 1976 roku. Głównym projektantem został W.F. Utkin z biura konstrukcyjnego KB Jużnoje. Za silniki miało być odpowiedzialne biuro konstrukcyjne NPO Energomasz, pod kierownictwem W.P. Radowskiego. W.G. Sergiejew z NPO Elektropribor odpowiadał za układ kierowania.

    Biuro Konstrukcyjne Jużnoje, imienia Michaiła Jangiela (ukr. Державне підприємство "Конструкторське бюро «Південне» ім. М. К. Янгеля) (rus. Государственное предприятие «Конструкторское бюро „Южное“ им. М. К. Янгеля) - ukraińskie przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego położone w Dniepropetrowsku, specjalizuje się w projektowaniu i wdrażaniu do produkcji rakiet nośnych i balistycznych oraz statków kosmicznych.Gierman Stiepanowicz Titow, ros. Герман Степанович Титов (ur. 11 września 1935 w Wierchniejem Żylinie, zm. 20 września 2000 w Moskwie) – radziecki kosmonauta, pilot myśliwski i doświadczalny, generał pułkownik, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

    Budowę platformy startowej rozpoczęto w 1978. Próby pierwszego członu zaczęły się w 1982, po długim i wyboistym procesie opracowywania silnika tego członu. W grudniu 1983 ukończono budowę stanowiska startowego, ale rakieta nadal nie była gotowa z powodu problemów z pierwszym stopniem. Członkiem komisji państwowej przyglądającej się próbom był były kosmonauta, Gierman Titow. 13 kwietnia 1985 rozpoczęto wykonywać próbne starty (jedenaście w ciągu dwóch lat) z ładunkami eksperymentalnymi. W 1987 komisja zaakceptowała rakietę do użytku wojskowego. Uznano, że system automatycznego sterowania pracuje dobrze, a rakieta będzie mogła wynosić wywiadowcze satelity serii Celina-2.

    Hartron (ukr. Хартрон) – ukraińskie (dawniej radzieckie) przedsiębiorstwo z siedzibą w Charkowie, działające w przemyśle rakietowym i kosmicznym, specjalizujące się w opracowywaniu i produkcji systemów kontroli pocisków balistycznych, rakiet nośnych oraz statków kosmicznych. Orbita okołobiegunowa (lub biegunowa) – orbita satelity przebiegająca nad biegunami lub w ich pobliżu. Orbita taka, w zależności od jej promienia (zatem i okresu obiegu), przecina płaszczyznę równika przy każdym obrocie w innym miejscu (Ziemia, przy każdym obrocie satelity, obraca się o stały kąt). Umożliwia to obserwację całej powierzchni planety, dlatego na orbicie polarnej umieszcza się m.in. satelity meteorologiczne, szpiegowskie.

    Rozpad Związku Radzieckiego przerwał jednak dalsze prace nad rakietą. Nie ukończono drugiego bajkonurskiego stanowiska startowego, stanowiska w Plesiecku (do startów na orbity polarne), ani nie skończono budowy trzeciego członu rakiety (trzystopniowa wersja Zenita, Zenit-3SL, powstała później, jako rakieta komercyjna).

    Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Azji (88% powierzchni) i częściowo w Europie (12% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba), powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego – na długości 2340 km.Energia była największą radziecką rakietą nośną, zdolną wynieść na orbitę ładunek o masie około 100 ton, czyli mniejszej niż amerykański Saturn V. Była przewidziana dla wahadłowca Buran, jak również ciężkich satelitów wojskowych, szczególnie tych z radzieckiej wersji programu Gwiezdne Wojny. Była podobna do amerykańskiego zestawu startowego wahadłowca kosmicznego. Jednak w przeciwieństwie do niego posiadała własne silniki startowe – 4 silniki RD-0120 i 4 silniki RD-170 (w Buranie znajdowały się tylko pomocnicze), więc mogła startować bez promu. W kosmodromie Bajkonur na potrzeby rakiety Energia przebudowano Kompleks 110, wykorzystywany wcześniej przez rakiety N1, oraz zbudowano nowy Kompleks 250.

    Zenit-2M[ | edytuj kod]

    Wariant M rakiety posiada nowszy system kontroli lotu (Biser-3, zamiast Biser-2) oraz ulepszony silnik pierwszego członu (RD-171M). Oba systemy były wcześniej używane w rakiecie Zenit-3SL.

    Chronologia startów[ | edytuj kod]

    Zenit-2[ | edytuj kod]

  • 16 marca 1976 – Komitet Centralny Partii Komunistycznej i Rada Ministrów ZSRR wydaje dekret O budowie uniwersalnego zespołu rakiety kosmicznej 11K77 "Zenit"
    1. 13 kwietnia 1985, ? GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur, Kazachstan
      Ładunek: model satelity Celina-2; Uwagi: start udanysuborbitalny lot testowy
    2. 21 czerwca 1985, 08:29 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: model satelity Celina-2; Uwagi: start udany – suborbitalny lot testowy, niektóre fragmenty rakiety osiągnęły orbitę
    3. 22 października 1985, 07:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1697; Uwagi: start udany
    4. 28 grudnia 1985, 09:16 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1714; Uwagi: start nieudany – satelita osiągnął nieużyteczną orbitę z powodu usterki w 2. członie rakiety
    5. 30 lipca 1986, 08:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1767; Uwagi: start udany
    6. 22 października 1986, 08:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1786, model satelity Oreł-2; Uwagi: start udany
    7. 14 lutego 1987, 08:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1820; Uwagi: start udany
    8. 18 marca 1987, 08:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1833; Uwagi: start udany
    9. 13 maja 1987, 05:40 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1844; Uwagi: start udany
    10. 1 sierpnia 1987, 03:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1871; Uwagi: start udany
    11. 28 sierpnia 1987, 08:20 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1873; Uwagi: start udany
    12. 15 maja 1988, 09:20 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1943; Uwagi: start udany
    13. 23 listopada 1988, 14:50 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 1980; Uwagi: start udany
    14. 22 maja 1990, 14:50 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2082; Uwagi: start udany
    15. 4 października 1990, 14:50 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – silnik 1. członu eksplodował 3 sekundy po starcie. Zniszczona została druga platforma startowa wyrzutni LC-45.
    16. 30 sierpnia 1991, 08:58 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – eksplozja 2. członu z powodu przegrzania się silnika
    17. 5 lutego 1992, ? GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – awaria 2. członu z powodu przegrzania się silnika
    18. 17 listopada 1992, 07:47 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2219; Uwagi: start udany
    19. 25 grudnia 1992, 05:56 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2227; Uwagi: start udany
    20. 26 marca 1993, 02:21 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2237; Uwagi: start udany
    21. 16 września 1993, 07:36 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2263; Uwagi: start udany
    22. 23 kwietnia 1994, 08:01 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2278; Uwagi: start udany
    23. 26 sierpnia 1994, 12:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2290; Uwagi: start udany
    24. 4 listopada 1994, 05:47 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Resurs-O1 3; Uwagi: start udany
    25. 24 listopada 1994, 09:15 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2297; Uwagi: start udany
    26. 31 października 1995, 20:19 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2322; Uwagi: start udany
    27. 4 września 1996, 09:01 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2333; Uwagi: start udany
    28. 20 maja 1997, 07:07 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – awaria 1. członu rakiety w 48. sekundzie lotu
    29. 10 lipca 1998, 06:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Resurs-O1 4, Fasat-Bravo, TMSat 1, Gurwin Techsat 1B, WESTPAC, SAFIR-2; Uwagi: start udany
    30. 28 lipca 1998, 06:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2360; Uwagi: start udany
    31. 9 września 1998, 20:29 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Globalstar FM5, FM7, FM9, FM10, FM11, FM12, FM13, FM16, FM17, FM18, FM20, FM21; Uwagi: start nieudany – błąd oprogramowania spowodował zbyt wczesne wyłączenie się 2. członu
    32. 17 lipca 1999, 06:38 GMT; s/n 17L; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Okean-O 1; Uwagi: start udany
    33. 3 lutego 2000, 09:26 GMT; s/n 45025801; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2369; Uwagi: start udany
    34. 25 września 2000, 10:10 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2372; Uwagi: start udany
    35. 10 grudnia 2001, 17:18 GMT; s/n 19L; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Meteor-3M N1, Kompas, Badr B, Maroc-Tubsat, Reflektor; Uwagi: start udany
    36. 10 czerwca 2004, 01:28 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2406; Uwagi: start udany

    Zenit-2M[ | edytuj kod]

    1. 29 czerwca 2007, 10:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Kosmos 2406; Uwagi: start udany
    2. 8 listopada 2011, 20:16 UTC ; miejsce startu: Bajkonur (LC45), Kazachstan
      Ładunek: Fobos-Grunt i Yinghuo-1; Uwagi: Start częściowo udany – stopień Fregat nie wykonał komend zapłonu ucieczkowego. Obydwie sondy spłonęły 15 stycznia 2012 nad Nową Zelandią.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mark Wade: Zenit-2 (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line].
  • Mark Wade: Zenit-2M (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line].
  • Jonathan's Space Home Page (ang.)
  • Rakietowy pocisk balistyczny – pocisk rakietowy, którego najistotniejszymi cechami są lot po parabolicznej krzywej balistycznej z napędem silnikowym jedynie w części trasy oraz wyposażenie w układ naprowadzania. Na etapie wznoszenia, lot odbywa się dzięki napędowi za pomocą jednego bądź więcej silników rakietowych, dalsze zaś etapy lotu odbywają się dzięki wykorzystaniu energii nadanej pociskowi w fazie silnikowej oraz sile grawitacji ziemskiej. Zastosowanie pocisków balistycznych opiera się na przenoszeniu do celu głowicy bojowej o charakterze konwencjonalnym bądź masowego rażenia.Angara – rodzina modułowych rosyjskich rakiet nośnych będących w trakcie budowy. Prace nad nią prowadzi Kosmiczne Centrum Badawczo-Produkcyjne imienia Michaiła Chruniczewa.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rozpad Związku Radzieckiego – proces trwający w latach 1988-1991, podczas którego wszystkie republiki związkowe uzyskały autonomię w obrębie państwa radzieckiego, a następnie oderwały się od ZSRR i stały się niepodległymi państwami. W ten sposób Związek Radziecki zniknął z mapy świata, a za datę jego upadku oficjalnie uważa się 26 grudnia 1991 roku.
    Zenit-3SL – trójczłonowa rakieta nośna używana przez amerykańsko-norwesko-rosyjsko-ukraińskie konsorcjum Sea Launch. Wystrzeliwana z pływającej platformy startowej Ocean Odyssey. Starty przeprowadzane są na wodach międzynarodowych na równiku, na Oceanie Spokojnym (154°W), 370 kilometrów na wschód od wyspy Kiritimati.
    Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów zarówno sztucznych satelitów jak i załogowych statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.
    Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem założycielem ONZ, członkiem Światowej Organizacji Handlu, Rady Europy, Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej oraz organizacji regionalnych i subregionalnych, tj. Wspólnoty Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacji Państw Morza Czarnego.
    Komitet Centralny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (Центральный комитет Коммунистической партии Советского Союза) - centralna instancja partii, wykonująca polecenia Biura Politycznego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (Политическое бюро ЦК КПСС - Политбюро), de facto organ zarządzania wszystkimi dziedzinami życia w tym kraju.
    OAO NPO "Energomasz" (ros. ОАО «НПО Энергомаш имени академика В. П. Глушко») – rosyjskie przedsiębiorstwo będące czołowym producentem silników rakietowych na paliwo ciekłe. Założone w 1929 roku, wiodąca produkcja: silniki rakietowe do dolnych stopni rakiet nośnych. Zatrudnia około 5500 pracowników. Przedsiębiorstwo znajduje się w mieście Chimki w obwodzie moskiewskim.
    Yinghuo-1 – chińska sonda marsjańska, której misja była realizowana we współpracy z rosyjską agencją kosmiczną. Sonda miała zostać przetransportowana na orbitę wokółmarsjańską przez rosyjską sondę Fobos-Grunt. Z powodu awarii po starcie, Fobos-Grunt wraz Yinghuo-1 pozostały na niskiej orbicie wokółziemskiej i 15 stycznia 2012 roku spłonęły w atmosferze Ziemi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.