• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zegar słoneczny w Ogrodzie Saskim

    Przeczytaj także...
    Antoni Magier herbu Szeliga, krypt.: A. M. (ur. 2 czerwca 1762 w Warszawie, zm. 6 lutego 1837 tamże) – pisarz, pamiętnikarz, fizyk i meteorolog.Łazienki Królewskie w Warszawie – zespół pałacowo-parkowy w Warszawie z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Całe założenie było zrealizowane przez architektów królewskich: Dominika Merliniego, Jana Chrystiana Kamsetzera i Jana Chrystiana Szucha.
    Zegar słoneczny – zegar określający czas w godzinach na podstawie pozycji Słońca, przez wskazanie cienia rzucanego przez nieruchomy wskaźnik na powierzchnię tarczy z podziałką godzinową umieszczoną na ziemi, posadzce, ścianie budowli lub postumencie. Używany od starożytności. Istnieją także przenośne (kieszonkowe) zegary tego typu.

    Zegar słoneczny w Ogrodzie Saskimzegar słoneczny znajdujący się w pobliżu fontanny w Parku Saskim w Warszawie.

    Tarcza i kolumna zegara w Ogrodzie Saskim

    Położenie[]

    Panorama zegara słonecznego i fontanny w Ogrodzie Saskim

    Zegar słoneczny, z dawna nazywany kompasem, usytuowany jest, patrząc od strony Grobu Nieznanego Żołnierza, tuż za fontanną. Znajduje się on w Alei Głównej Ogrodu, będąc zarazem częścią klasycystycznej osi parku (pozostałe ścieżki są względem niej symetrycznie rozłożone). Kompas, wraz z całym Parkiem Saskim, wchodzi w skład tzw. Osi Saskiej, kompleksu rezydencji i ogrodów królewskich powstałych w pierwszej poł. XVIII w. w Warszawie.

    Gnomon (stgr. γνώμων – wskazówka zegara słonecznego) – jeden z najstarszych i najprostszych przyrządów astronomicznych. Najczęściej jest to odpowiednio osadzony pręt (kolumna, pionowy słup lub kijek wbity w ziemię), którego cień wskazuje położenie Słońca (deklinacja). Długość i kierunek cienia gnomonu wyznaczają wysokość i azymut słońca. Używany często też w zegarach słonecznych. Gnomon był używany przez astronomów starożytnych do oznaczania wysokości i zboczeń ciał niebieskich.Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    Wygląd i zastosowanie[]

    Zegar odznacza się precyzyjnością w podawaniu czasu; na marmurowej tarczy wyryto siatkę linii wskazujących nie tylko godziny, lecz również kwadranse i pięciominutowe odstępy czasu. W jej centrum umieszczono półksiężyc, który nawiązuje do podobnego zegara słonecznego w Łazienkach Królewskich (elementy osi saskiej). Na kompasie znajduje się także nazwisko prawdopodobnego wykonawcy zegara. Napis, niewielki i niekompletny, głosi: A. SIKORSKI W WAR. W Ogrodzie Saskim tarcza, o średnicy ok. 80 cm, wyeksponowana jest na żłobionej kolumnie otoczonej ozdobnym ogrodzeniem.

    Oś Saska – barokowe założenie urbanistyczne XVIII-wiecznej Warszawy, związane z budową rezydencji królewskiej dla Augusta II Sasa – Pałacu Saskiego. Z powodów finansowych (i politycznych) wiele zaprojektowanych elementów, które miały dopełniać oś, nie zostało w ogóle wybudowanych.

    Historia powstania[]

    Fundatorem czasomierza, zgodnie z napisem widniejącym na tarczy (ERECTUM EX LEGATO ANTONI MAGIER. A.D. MDCCCLXIII), jest Antoni Szeliga Magier, profesor fizyki, meteorolog oraz obserwator warszawskiego życia społecznego na przełomie XVIII i XIX w. Zegar pojawił się w parku w 1863 r., jednak wiadomo, że sama tarcza powstała wcześniej.

    Czasy powojenne[]

    Kompas, częściowo zniszczony podczas II wojny światowej, został odrestaurowany w roku 1969 przez Tadeusza Łopieńskiego (rekonstrukcja gnomonu – igły kompasu oraz wypełnienie ubytków marmuru w tarczy).

  • Aleja Główna Ogrodu Saskiego od strony zegara

  • Fragment tarczy zegara słonecznego w Ogrodzie Saskim

  • Sygnatura A. Sikorskiego na zegarze słonecznym

  • Fragment ozdobnej balustrady gnomonu w Ogrodzie Saskim

  • Linki zewnętrzne[]

    http://gnomonika.pl/katalog.php?id=2




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.