• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zebulon Pike

    Przeczytaj także...
    Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona lub wojną roku 1812 (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.
    Zebulon M. Pike

    Zebulon Montgomery Pike (ur. 5 stycznia 1779, zm. 27 kwietnia 1813) – amerykański wojskowy, podróżnik i odkrywca. Jako kapitan US Army poprowadził w latach 1806–1807 ekspedycję celem zbadania i skartowania południowo-zachodnich obszarów właśnie odkupionej od Francji Luizjany oraz odnalezienia źródeł Red River. Schwytany przez Hiszpanów na terytorium dzisiejszego Kolorado, Pike został – wraz ze swymi ludźmi – uprowadzony do Chihuahua, w dzisiejszym Meksyku i przesłuchany przez gubernatora. Wszyscy zostali zwolnieni i odstawieni na granicę Luizjany w roku 1807.

    Podpułkownik (ppłk) – wysoki stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

    W 1810 roku Pike opublikował sprawozdanie za swej ekspedycji, które okazało się tak ciekawe, że zostało przetłumaczone na francuski, niemiecki i flamandzki celem wydania w Europie. Nieco później otrzymał awans na generała-brygadiera i brał udział w wojnie 1812 roku. Zginął w czasie wygranej przez Amerykanów bitwy pod Yorkiem.

    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Kartografia – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.

    Ekspedycja[]

    W roku 1806 kapitan Pike otrzymał rozkaz poprowadzenia ekspedycji badawczej na terytorium Luizjany i znalezienia źródeł rzek Arkansas i Red. Wyprawa wyruszyła 15 lipca 1806 roku. W pierwszych dniach listopada Pike i jego zespół próbowali zdobyć szczyt, który nazwano wówczas jego imieniem. Pnąc się w głębokim po pas śniegu dotarli jedynie do jednego z niższych wierzchołków (Mt. Rosa). Od dwóch dni byli bez pożywienia.

    Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).Red River (Red, Red River of the South) – rzeka w USA, prawy dopływ Missisipi. Przepływa przez stany Arkansas, Luizjana, Teksas i Oklahoma.

    Ekspedycja zakończyła się 26 lutego 1807 roku, kiedy to on – wraz z częścią towarzyszy – został zatrzymany przez hiszpańskich żołnierzy na północy Nowego Meksyku (obecnie południowe Kolorado). Pike i jego ludzie zostali zabrani do Santa Fe, wówczas stolicy prowincji Chihuahua, gdzie trafił w ręce gubernatora, generała Salcedo. Drugim więźniem był kartograf Juan Pedro Walker, który posłużył za tłumacza.

    Arkansas – rzeka w USA, główny prawy dopływ rzeki Missisipi, która płynie na wschód i południowy wschód przez stany Kolorado, Kansas, Oklahoma, a następnie do stanu Arkansas. O długości 2334 km jest czwartą co do długości rzeką Stanów Zjednoczonych. Rozpoczyna swój bieg źródłem w Górach Skalistych, w okolicach Leadville, a ujście znajduje się w historycznym miejscu Napoleon. Powierzchnia dorzecza rzeki wynosi blisko 505 tys. km².United States Army (Armia Stanów Zjednoczonych) – wojska lądowe Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych.

    Hiszpania wystosowała oficjalny protes do rządu Stanów Zjednoczonych w związku z ekspedycją Pike’a, ale – wobec tego, że kraje nie były w stanie wojny – gubernator zwolnił zatrzymanych. Hiszpanie odstawili Pike’a i większość jego ludzi na północ i 1 lipca 1807 roku zwolnili ich na granicy z Luizjaną.

    Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.Hiszpanie – naród romański zamieszkujący głównie Hiszpanię (73% ludności), posługujący się językiem hiszpańskim.

    Dalsza służba i śmierć[]

    W roku 1811 Pike otrzymał awans na podpułkownika 4 Regimentu Piechoty i w tym stopniu brał udział w bitwie pod Tippecanoe. W roku 1812 został awansowany na stopień pułkownika, a w roku 1813 na pierwszy stopień generalski.

    27 kwietnia 1813 roku Pike zginął gdy garnizon brytyjski wysadził w powietrze magazyn amunicji w chwili, gdy wojska Pike’a wkraczały do zdobytego Yorku. Jego ciało zostało przewiezione drogą morską do Zatoki Sacketa, gdzie został pochowany.

    Przypisy

    Bibliografia[]

  • W. Eugene Hollon: The lost pathfinder, Zebulon Montgomery Pike. Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press, 1949.
  • Carl Waldman, Alan Wexler: Encyclopedia of Exploration. T. I: The Explorers. New York: Facts On File, 2004. ISBN 0-8150-4676-X.
  • Bitwa pod Tippecanoe, zwanym także Miastem Proroka (ang. Prophetstown) – starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 7–8 listopada 1811 na terytorium Indiany w trakcie Powstania Tecumseha. Powstanie to i negocjacje z nim związane, m.in. Traktat z Greenville, miały miejsce w granicach dzisiejszych stanów Ohio i Indiana.Bitwa pod Yorkiem – bitwa wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku, która odbyła się w drugim roku wojny, 27 kwietnia 1813, pod miastem York (dzisiejsze Toronto ).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chihuahua – stan w Meksyku, położony w jego północnej części. Graniczy ze stanami Sonora, Durango oraz Coahuila, a na północy z amerykańskim stanami: Nowy Meksyk i Teksas. Stolicą stanu jest miasto Chihuahua. Jest największym stanem pod względem powierzchni.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.