• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zdziarska Przełęcz

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Przysłop (słow. Príslop, 1214 m) – znajdujący się na Słowacji szczyt Magury Spiskiej, położony w południowo-wschodnim grzbiecie Rzepiska, który poprzez Zdziarską Przełęcz (1081 m) łączy Magurę Spiską z Tatrami (z Wierchem Średnica 1129 m). Przysłop jest też zwornikiem; w kierunku południowo-wschodnim odchodzi od niego boczny grzbiet Zdziarskich Brzegów, który poprzez przełęcz Średnica łączy się z Ptasiowskimi Turniami. W kierunku południowym (niżej zakręca na południowy wschód) spływa spod Przysłopu potok Średnica (Strednický potok) uchodzący do Bielskiego Potoku. Szczyt i południowe stoki Przysłopu są trawiaste, pozostałe porasta las.
    Tatry Bielskie (słow. Belianske Tatry, Belanské Tatry, Bielské Tatry, niem. Kalkalpen, Belaer Kalkalpen, Beler Tatra, węg. Bélai-havasok, Bélai mészhavasok, Bélai-Tátra) – położone na Słowacji pasmo górskie, część Tatr ustawiona poprzecznie do grani głównej Tatr. Z jej częścią położoną w obrębie Tatr Wysokich łączy się przez Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo).

    Zdziarska Przełęcz, Ździarska Przełęcz, dawniej nazywana również Żarską Przełęczą (słow. Ždiarskie sedlo, Pod Príslopom, Príslopské sedlo, niem. Ždjarer Pass, Prisloppass, dawniej Tsarer-Pass, węg. Zári-szoros, Prislop-hágó) – przełęcz na Słowacji, położona na wysokości 1081 m n.p.m., oddzielająca Tatry od Magury Spiskiej. Równocześnie dzieli ona Rów Podtatrzański na 2 odcinki: Rów Podspadzki po zachodniej stronie jej podnóży i Rów Zdziarski po wschodniej stronie jej podnóży. Z zachodnich stoków, opadających do Doliny Goliasowskiej, spod przełęczy spływa Goliasowski Potok (dopływ Jaworowego Potoku), ze stoków wschodnich, opadających do doliny Średnica, potok Średnica (dopływ Bielskiego Potoku).

    Podspady (słow. Podspády, niem. Rausch, Rauschen, Fluder, węg. Zúgó) – osiedle położone u północnych zboczy Tatr Bielskich na Słowacji, pomiędzy Jaworzyną Tatrzańską na zachodzie (3 km) a Zdziarem na wschodzie. Znajduje się przy Drodze Wolności, a administracyjnie należy do Jaworzyny Tatrzańskiej.Bielski Potok (słow. Belá, Biela, niem. Belbach, Belabach, węg. Béla-patak) – potok powstający na wysokości około ok. 1100 m n.p.m. w Tatrach Bielskich w Strzystarskim Żlebie z połączenia Strzystarskiego Potoku (płynącego spod Strzystarskiej Przełęczy) ze Żlebińskim Potokiem (płynącym dnem Żlebiny).

    Zdziarska Przełęcz to szerokie siodło położone pomiędzy Wierchem Średnica (1129 m) a należącym do Magury Spiskiej Przysłopem. Przez przełęcz przebiega Droga Wolności na odcinku pomiędzy Podspadami a Zdziarem. Z przełęczy widok na Tatry Bielskie.

    Niektórzy za granicę między Tatrami a Magurą Spiską uważają nie Zdziarską Przełęcz, lecz położone nieco na południe od niej Podspadzkie Siodło.

    Wierch Średnica, Długi Wierch lub Długi Wierch Podspadzki (słow. Strednica, Dlhý vrch, Dluhe) – zalesiony szczyt reglowy o wysokości 1129 m, zlokalizowany na północnym krańcu grani głównej Tatr, po północnej stronie Tatr Bielskich. Administracyjnie położony jest na terenie słowackiej miejscowości Zdziar. Od południa sąsiaduje poprzez Podspadzkie Siodło ze Starą Jaworzynką, natomiast od północy poprzez Zdziarską Przełęcz z należącym już do Magury Spiskiej Przysłopem. W grzbiecie pomiędzy Podspadzkim Siodłem a Starą Jaworzynką wyróżnia się jeszcze mało wybitny Mały Przysłop i płytkie Błotne Siodło. Od wierzchołka Wierchu Średnica odchodzi w kierunku zachodnim długi, boczny grzbiet, przecięty w dolnej części serpentyną Drogi Wolności ponad Podspadami. Oddziela on Dolinę Goliasowską na północy od Dolinki Podspadzkiej (odgałęzienie Doliny Czarnego Potoku) na południu. Szczyt nie jest dostępny dla turystów, ponieważ znajduje się w granicach TANAP-u i nie prowadzą przez niego żadne znakowane szlaki turystyczne.Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Tatry Wysokie i Bielskie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.
    3. Północna granica Tatr. [dostęp 2010-12-06].
    Droga Wolności (słow. cesta Slobody, niem. Freiheitsstraße, węg. Szabodság-út) – przebiegająca na Słowacji, po południowej stronie Tatr droga od Łysej Polany do miejscowości Szczyrbskie Jezioro. Jej przedłużenie do Liptowskiego Mikułaszu stanowi Tatrzańska Droga Młodości. W sieci krajowych dróg oznaczana jest jako drogi nr 67 (odcinek od Łysej Polany do miejscowości Tatrzańska Kotlina) i nr 537 od tej miejscowości do Liptowskiego Mikułaszu. Jest to droga o dużym znaczeniu, łącząca z sobą podtatrzańskie miejscowości stanowiące bazę dla turystyki i rekreacji oraz wyloty dolin tatrzańskich, od których prowadzą znakowane szlaki turystyczne w głąb Tatr. Szosa prowadzi przez lasy i łąki u podnóża Tatr, ma jezdnię o szerokości 7,5 m, szerokość całej arterii wynosi 10-11 m. Spadek nie przekracza 4,5%. Na znacznej długości droga przebiega przez obszar TANAP-u. Zatrzymanie i postój dozwolone są tylko w wyznaczonych miejscach i na płatnych parkingach.Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Średnica (słow. Stredničiansky potok) – potok, lewy dopływ Bielskiego Potoku. Wypływa w Zdziarze na Magurze Spiskiej, po północno-wschodniej stronie Zdziarskiej Przełęczy. Początkowo płynie doliną Średnica na południe, potem zmienia kierunek na południowo-wschodni i uchodzi do Bielskiego Potoku pomiędzy Wielkim Reglem i Ptasiowskimi Turniami. Poniżej Zdziarskiej Przełęczy uchodzi do niego okresowy ciek spod Zdziarskiej Przełęczy (również noszący nazwę Średnicy). Ciek ten, a potem potok Średnica aż do Bielskiego Potoku stanowią granicę pomiędzy Tatrami Bielskimi a Magurą Spiską.
    Rów Zdziarski (słow. ždiarska brázda) – najbardziej wschodnia część Rowu Podtatrzańskiego. Oddziela Tatry Bielskie od Magury Spiskiej. W skład Rowu Zdziarskiego kolejno wchodzą:
    Zdziar, także Ździar, Żdżar, Żar (słow. Ždiar, węg. Zár, niem. Morgenröte) – wieś (obec) u podnóża Tatr Bielskich i Magury Spiskiej na słowackim Spiszu.
    Magura Spiska (słow. Spišská Magura, niem. Zipser Magura, węg. Szepesi Magura) – pasmo górskie wchodzące w skład Pogórza Spiskiego i będące główną jego częścią. Jest to jeden tylko grzbiet, który rozciąga się na długości ponad 30 km od doliny Jaworowego Potoku na zachodzie po dolinę Popradu na wschodzie. Od Tatr oddziela go Rów Podspadzki, Zdziarska Przełęcz i Rów Zdziarski. Najwyższym szczytem jest Rzepisko (1259 m). W części zachodniej od doliny Białki po dolinę Rieki (w Starej Wsi Spiskiej) sąsiaduje z Zamagurzem znajdującym się po północnej stronie Magury Spiskiej. Od Pienin oddziela go dolina Dunajca, Lipnika, Przełęcz Korbalowa i dolina Kamienki.
    Rów Podspadzki – część Rowu Podtatrzańskiego pomiędzy Brzegowskim Działem a Zdziarską Przełęczą. Ciągnie się od słowackiej miejscowości Jaworzyna Tatrzańska wzdłuż Jaworowego Potoku przez słowacką miejscowość Podspady do podnóża grzbietu łączącego Tatry Bielskie z Magurą Spiską przez Przełęcz Zdziarską. Rów Podspadzki oddziela Tatry od Pogórza Spiskiego. Jego zachodnia część, w której znajduje się Jaworzyna Tatrzańska nosi nazwę Kotliny Jaworzyńskiej.
    Przełęcz – forma ukształtowania terenu, wybitne, poprzeczne obniżenie w przebiegu grzbietu górskiego lub grani między sąsiednimi szczytami lub turniami. Powstaje w wyniku procesu denudacji mniej odpornych skał budujących stoki. Zazwyczaj przełęcze są najwygodniejszym miejscem do przejścia z jednej doliny do drugiej przez oddzielający je grzbiet.
    Język węgierski (węg. magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.