• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zbocze Bydgoskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Planty nad Brdą – bulwary spacerowe nad rzeką Brdą w Bydgoszczy, otoczone zielenią urządzoną i terenami parkowymi.Grąd – wielogatunkowy i wielowarstwowy las liściasty zazwyczaj z przewagą grabu i dębu i z udziałem różnych innych gatunków. W fitosocjologii zespoły leśne reprezentujące grądy wyodrębniane są w związek zespołów Carpinion betuli. Na mapach potencjalnej roślinności naturalnej Polski, lasy grądowe dominują stanowiąc 41,6% powierzchni kraju. Ze względu na to, że wykształcają się na siedliskach żyznych – zostały w ogromnej większości zniszczone i zajęte przez grunty rolne lub zdegradowane z powodu uprawy drzew iglastych. Grądy stanowią siedlisko przyrodnicze chronione w sieci Natura 2000.
    Schemat Zbocza Bydgoskiego
    Stosunkowo niskie zbocze na Prądach – widok znad Kanału Bydgoskiego
    Osuwiska na Miedzyniu
    Zbocze ze schodami na Szwederowie
    Szpital Uniwersytecki nr 2 na Wzgórzu Wolności – widok z parku Centralnego
    Osiedle Wyżyny nad doliną cieku Niziny, obecnie aleją Jana Pawła II
    Jar ul. Władysława Bełzy
    Osiedla Wyżyny i Kapuściska na skarpie
    Skarpa Południowa na Kapuściskach
    Widok od strony portu drzewnego na stację Bydgoszcz Łęgnowo, w tle Wzgórze Bolesława Krzywoustego
    Widok Zbocza z galerii widokowej na wieży ciśnień
    Widoki ze Zbocza Bydgoskiego
    Z Miedzynia
    Z parku Henryka Dąbrowskiego
    Ze Szwederowa
    Z alei Górskiej
    Ze ścieżki na Wzgórzu Wolności
    Z polany widokowej
    Ze Wzgórza Wolności
    Rondo Toruńskie
    Z Wyżyn na al. Stefana Wyszyńskiego
    Kościół św. Józefa
    Z Wyżyn
    Z Kapuścisk na al. Kazimierza Wielkiego
    Magistrala węglowa w Czersku Polskim
    Ulica Hutnicza w Czersku Polskim
    Ze Wzgórza Krzywoustego na tor regatowy
    Z Łęgnowa
    Łęgnowo

    Zbocze Bydgoskie zwane również Skarpą Południową – granica mikroregionów fizycznogeograficznych (315.353), fragment strefy krawędziowej wysokiego poziomu tarasowego Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej w obrębie Bydgoszczy o deniwelacjach 15–40 m, charakterystyczny element morfologiczny miasta, wykorzystywany rekreacyjnie dla jego walorów przyrodniczych i widokowych.

    Tor regatowy w Bydgoszczy – zbiornik wodny położony w Bydgoszczy, w dolnym odcinku rzeki Brdy, wykorzystywany do uprawiania sportów wodnych.Osuwisko - nagłe przemieszczenie się mas ziemnych, powierzchniowej zwietrzeliny i mas skalnych podłoża spowodowane siłami przyrody lub działalnością człowieka (podkopanie stoku lub jego znaczne obciążenie). Jest to rodzaj ruchów masowych, polegający na przesuwaniu się materiału skalnego lub zwietrzelinowego wzdłuż powierzchni poślizgu (na której nastąpiło ścięcie), połączone z obrotem. Ruch taki zachodzi pod wpływem siły ciężkości. Osuwiska są szczególnie częste w obszarach o sprzyjającej im budowie geologicznej, gdzie warstwy skał przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych występują naprzemiennie. Miejsca występowania osuwisk to naturalne stoki i zbocza dolin i zbiorników wodnych, obszary źródłowe rzek (gdzie erozja wsteczna zwiększa spadek terenu), skarpy wykopów i nasypów oraz wyrobisk.

    Jest obok Zbocza Fordońskiego i Zbocza Kruszyńskiego utworem natury wyróżniającym się wysokością i zróżnicowaniem ekologicznym, jednym z ciekawszych na terenie Bydgoszczy.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Zbocze przebiega w kierunku zachód-wschód na południe od rzeki Brdy i równolegle do niej, począwszy od Prądów, przez Miedzyń, Jary, Wilczak, Szwederowo, Wzgórze Wolności, Wyżyny, Kapuściska, Czersko Polskie i Łęgnowo. Na swym wschodnim odcinku zbocze zakręca ku południowemu-wschodowi stanowiąc granicę Doliny Łęgnowskiej. Przebiega równoleżnikowo, w niewielkiej (ok. 500 m) odległości od Kanału Bydgoskiego, Brdy, a we wschodnim odcinku – Wisły.

    Kronika Bydgoska – regionalne czasopismo popularnonaukowe, wydawane przez Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Zespół przyrodniczo-krajobrazowy – forma ochrony przyrody w Polsce. Bieżąca ustawa o ochronie przyrody definiuje je jako "fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe i estetyczne".

    Historia geologiczna[ | edytuj kod]

    Zbocze powstało w klimacie peryglacjalnym, u schyłku zlodowacenia bałtyckiego (ok. 14-12 tys. lat temu). Jego ukształtowanie jest wynikiem oddziaływania erozji bocznej wód płynących oraz denudacji. W okresie odpływu wód roztopowych i zmieszanych z nimi wód rzek płynących z południa Polski wzdłuż czoła lądolodu na zachód, powstała Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka z rozszerzeniem zwanym Kotliną Toruńską. W miarę spływu wód, pradolina ulegała pogłębieniu, poszerzaniu i terasowaniu. Zbocze powstało wskutek erozji bocznej rzeki, a następnie po obniżeniu podstawy erozyjnej (dna doliny) – procesu wcinania się koryta rzeki (erozja wgłębna), wskutek czego powstała krawędź ograniczająca powierzchnię terasy. Po przebiciu przez Wisłę nowego odpływu wód wprost do Morza Bałtyckiego ok. 12 tys. lat temu, stopniowo ustał odpływ wód pradoliną na zachód, a zatem ustała erozja powiększająca wysokość skarpy. Dno martwej pradoliny wykorzystała Brda, uchodząca do Wisły. Na odcinku od Starego Miasta do Brdyujścia pradolina uległa pogłębieniu wskutek erozji wgłębnej wód Brdy, jako że poziom jej wód był skorelowany z poziomem Wisły, uzależnionej z kolei od poziomu kształtującego się Bałtyku. Powstała holoceńska Dolina Brdy z pięcioma tarasami rzecznymi (widocznymi zwłaszcza po północnej stronie Brdy). Procesy erozji dotyczyły też Zbocza Bydgoskiego, które stanowiło południową krawędź tej doliny. W ten sposób deniwelacja zbocza w ciągu ostatnich 10 tys. lat powiększyła się na odcinku od Szwederowa po Czersko Polskie o kilkanaście metrów. Wyobrażenie o skali erozji wyraża porównanie pierwotnego poziomu wysoczyzny morenowej - ok. 90 m n.p.m., z najwyższym poziomem spływu wód pradoliną na zachód – 70 m n.p.m. i obecnym poziomem wód Brdy przy ujściu do Wisły – 30 m n.p.m..

    Erozja denna inaczej erozja wgłębna – erozja prowadząca do pogłębienia koryta rzecznego i doliny rzecznej. Działa przede wszystkim w górnym biegu rzeki, gdzie spadek jest duży i wody mogą wymywać i transportować duże ilości materiału skalnego. Erozja denna odbywa się przede wszystkim na drodze abrazji rzecznej przez tarcie o dno koryta głazami wleczonymi po nim. Efektem erozji dennej jest tworzenie się głębokich, coraz węższych dolin w kształcie litery V o stromych brzegach, stopniowo się osypujących i ulegających złagodzeniu.Wody podziemne – wody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.

    Kolejnym etapem kształtowania się zbocza były procesy denudacyjne. Nie utrwalone jeszcze przez szatę roślinną, podlegało osuwaniu, spełzywaniu i spłukiwaniu przez wody opadowe i podziemne. Powstały systemy dolinek denudacyjnych, składających się z odnóg i zagłębień. U ich wylotu powstały stożki napływowe z wypłukanych piasków i glin. Po ociepleniu klimatu, formy terenu zostały utrwalone poprzez systemy korzeniowe roślin. Obecnie procesy erozji są kontynuowane jedynie przez wypływające ze zbocza wody podziemne oraz wpływy antropogeniczne.

    Ruchy masowe (geologiczne ruchy masowe, ruchy grawitacyjne) - ruchy materiału skalnego (w tym osadów, zwietrzelin, a także gleby) skierowane w dół zbocza wywołane siłą ciężkości. W ruchy masowe zaangażowana jest tylko siła grawitacji, tzn. nie obejmują one ruchów spowodowanych prądem wody, ruchem lodowców oraz wiatrem. Ruchy masowe (transport materiału po stoku) odbywają się w zarówno z dużą prędkością, nagle i gwałtownie (np. osuwiska, obrywy), jak również w tempie bardzo wolnym i w sposób trudny do bezpośredniego zaobserwowania (np. spełzywanie).Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący ok. 25 gatunków. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Ulmus campestris L..

    W ciągu wieków Skarpa Południowa była naturalną barierą rozwoju przestrzennego miasta. Dopiero w XX wieku powstały na górnym tarasie miasta zwarte osiedla mieszkaniowe, powiązane z tarasem dolnym ciągami komunikacyjnymi, które poprowadzono w parowach i dolinkach. W związku z tym duże fragmenty zbocza zostały silnie przekształcone antropogenicznie. Na innych odcinkach założono parki, zaś górną krawędzią poprowadzono aleje widokowe. W XIX wieku wzdłuż ul. Nakielskiej, Wałów Jagiellońskich i Toruńskiej zbocze tarasowano w celu jego eksploatacji rolniczej i sadowniczej oraz utworzenia alejek spacerowych (park na Wzgórzu Wolności).

    Klon zwyczajny, klon pospolity (Acer platanoides L.) – gatunek z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) występujący w Europie środkowej i wschodniej oraz południowo-zachodniej Azji. Nazywany jest także klonem norweskim. Na zachodzie jego granica występowania znajduje się we Francji, na wschodzie w europejskiej części Rosji, na północy w Skandynawii, a na południu w Iranie. W Polsce jest najpospolitszy z krajowych gatunków swego rodzaju, występuje powszechnie na całym niżu i w niższych położeniach górskich na całym terenie kraju. Sadzony w miastach północno-zachodniej Europy oraz Ameryki Północnej rozprzestrzeniać się zaczął bez udziału człowieka. Inwazja tego gatunku w Ameryce Północnej spowodowała zagrożenie dla miejscowych gatunków. W USA w Nowej Anglii czy stanach takich, jak Nowy Jork, Wirginia, Georgia, Maryland, Wisconsin, Minnesota rozwój klonów jest tępiony.Las łęgowy – zbiorowisko leśne, występujące nad rzekami i potokami, w zasięgu wód powodziowych, które podczas zalewu nanoszą i osadzają żyzny muł. Najbardziej typową glebą dla lasów łęgowych jest holoceńska mada rzeczna. Siedliska niemal wszystkich łęgów związane są z wodami płynącymi. W drzewostanie łęgów występują m.in.: olcha, topola, wierzba, wiąz, jesion, dąb. Gatunkami występującymi we wszystkich zespołach łęgowych są: podagrycznik pospolity (Aegopodium podagraria), kostrzewa olbrzymia (Festuca gigantea), pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica), wiązówka błotna (Filipendula ulmaria) i bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea). Lasy łęgowe zaliczane są do roślinności azonalnej, nie związanej z określoną strefą roślinną (klimatyczną), ale ze specyfiką siedliska. Lasy te narażone są na wyniszczenia spowodowane m.in. pracami związanymi z regulacją koryt rzecznych oraz melioracjami wodnymi.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Woda opadowa (potocznie: deszczówka) – woda, która powstaje przez kondensację pary wodnej w atmosferze i spada na powierzchnię Ziemi w postaci opadów atmosferycznych (deszczu, śniegu, gradu). Jej skład zależy od czystości powietrza, które napotyka podczas opadania; charakteryzuje się dużą zawartością gazów (tlenu, azotu, dwutlenku węgla) i może zawierać sadzę, pyłki roślinne, pył przemysłowy, mikroorganizmy, a także pewne ilości soli mineralnych. Ze względu na zawartość rozpuszczonego dwutlenku węgla pH wody opadowej wynosi około 6 (odczyn kwaśny). Niektóre gazowe zanieczyszczenia (dwutlenek siarki, siarkowodór, tlenek azotu) obniżają to pH jeszcze bardziej, powodując zjawisko kwaśnych deszczów. Woda opadowa nie nadaje się do picia, natomiast może być przydatna po zebraniu w kanalizacji do celów gospodarczych i przemysłowych.
    Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138) – książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102–1107, książę Polski w latach 1107–1138. Pochodził z dynastii Piastów, był synem Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, córki króla Czech Wratysława II, oraz ojcem książąt: Władysława II Wygnańca, Bolesława IV Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego.
    Spełzywanie (pełzanie) to najwolniejsze geologiczne ruchy masowe. Jest to powolne przemieszczanie się wierzchniej warstwy stoku, czasem prawie niezauważalne w początkowym etapie. W zależności od rodzaju materiału na powierzchni, mówimy o spełzywaniu gleby lub spełzywaniu skały. Tempo poruszania się materiału pełzającego jest tym mniejsze, im głębiej się on znajduje; na pewnej głębokości ruch całkowicie ustaje. W rezultacie nie dochodzi do odsłonięć powierzchni podstawy skalnej. Tempo spełzywania jest na tyle niskie i jednostajne, że nie uszkadza pokrywy darniowej terenu. Głównym motorem spełzywania jest odsuwanie się cząstek warstwy powierzchniowej w czasie rozszerzania (np. po nasączeniu wodą) w kierunku prostopadłym do stoku, a następnie pionowe opadanie przy kurczeniu (np. wysychanie). W rezultacie każdy cykl rozszerzanie-kurczenie powoduje drobne przesunięcie cząstek w dół stoku o odległość tym większą, im bliżej powierzchni znajduje się cząstka. Spełzywanie można podzielić na regresywne (postępujące w górę stoku) i progresywne (postępujące w dół stoku).
    Dicrano-Pinion – syntakson w randze związku należący do klasy borów szpilkowych Vaccinio-Piceetea (zobacz też las iglasty). W zasadzie pokrywa się z tradycyjnym pojęciem borów sosnowych (choć zaliczane do niego są występujące na podobnych siedliskach lasy mieszane, a nawet liściaste).
    Ulica Kujawska – ważna pod względem komunikacyjnym ulica w Bydgoszczy. Łączy centrum miasta z osiedlami mieszkaniowymi położonymi na Górnym Tarasie miasta oraz jest (razem z al. Jana Pawła II) drogą wylotową w kierunku Inowrocławia. W dwudziestoleciu międzywojennym była piątą pod względem długości ulicą w Bydgoszczy, licząc łącznie 2,90 km.
    Rejencja bydgoska (niem. Regierungsbezirk Bromberg) – rejencja Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Prowincji Poznańskiej, istniejąca w latach 1815–1920 ze stolicą w Bydgoszczy.
    Zlodowacenie północnopolskie, zlodowacenia północnopolskie, ostatnie zlodowacenie – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedza je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holocen – interglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian, Wisła, wisła), w systemie alpejskim – Würm, w Ameryce Północnej – Wisconsin.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.185 sek.