• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zbiornik wodny

    Przeczytaj także...
    Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.Morze – naturalny zbiornik wodny, część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami, zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym.
    Jezioro Zegrzyńskie (pot. Zalew Zegrzyński, Zbiornik Zegrzyński, Zbiornik Dębe) – zbiornik retencyjny na Narwi, utworzony w 1963, położony w Kotlinie Warszawskiej, w powiecie legionowskim.
    Jezioro Miedwie - przykład naturalnego zbiornika wodnego
    Jezioro Solińskie - przykład sztucznego zbiornika wodnego (widoczna zapora wodna)

    Zbiornik wodny – zagłębienie terenu wypełnione wodą (w przeciwieństwie do cieków – wód płynących).

    Wyróżnia się zbiorniki wodne naturalne nazywane jeziorami oraz sztuczne zbiorniki wodne (zbiorniki antropogeniczne), które w zależności od sposobu powstania misy dzieli się na: zaporowe, poeksploatacyjne, groblowe, w nieckach z osiadania, zapadliskowe, poregulacyjne, sadzawki, baseny różnego typu. Sztuczne zbiorniki wodne też często zwane są jeziorami (np. Jezioro Czorsztyńskie, Jezioro Solińskie, Jezioro Zegrzyńskie).

    Sadzawka – wypełnione wodą niewielkie zagłębienie wykopane w gruncie, utworzone w rezultacie konkretnego zapotrzebowania społecznego lub gospodarczego na retencję wód stojących.Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

    Zbiorniki wodne (zarówno naturalne jak i sztuczne) według kryterium przepływowości dzieli się na dopływowe, odpływowe, przepływowe i bezodpływowe. W innym podziale – według kryterium czasu funkcjonowania – wyróżnia się zbiorniki wodne stałe i okresowe (wysychające).

    Mianem zbiorników wodnych określa się czasami oceany i ich części tj. baseny morskie, morza, zatoki, zalewy, kanały morskie.

    Zbiornik zapadliskowy – zbiornik antropogeniczny powstający w zagłębieniach będących rezultatem procesu zapadania przez wypełnienie wodą opadową lub gruntową. Są to pod względem hydrologicznym – podobnie jak zbiorniki w nieckach z osiadania – bezodpływowe chłonne bądź ewapotranspiracyjne baseny retencyjno-sedymentacyjne lub zagłębienia zmieniające dotychczasowy profil podłużny doliny rzecznej w zbiorniki reolimniczne. Charakteryzują się zwykle niewielką głębokością (do kilku m) i powierzchnią (do kilku tys. m).Jezioro Czorsztyńskie (Zbiornik Czorsztyński) – zaporowy zbiornik wodny na rzece Dunajec, w Kotlinie Nowotarskiej, pomiędzy Pieninami i Gorcami. Powstał przez zbudowanie w Niedzicy zapory wodnej pomiędzy Pieninami Spiskimi i Właściwymi.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Adam Choiński: Limnologia fizyczna Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2007, s. 547. ISBN 978-83-226-1809-7. (pol.)
    2. Mariusz Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008, s. 172. ISBN 978-83-232185-3-1. (pol.)

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Konwencja ramsarska
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Adam Choiński: Limnologia fizyczna Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2007, s. 547. ISBN 978-83-226-1809-7. (pol.)
  • Mariusz Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008, s. 172. ISBN 978-83-232185-3-1. (pol.)
  • Zbiornik groblowy - zbiornik antropogeniczny utworzony dzięki wybudowaniu grobli pozwalającej na retencjonowanie wód. Zbiorniki groblowe występują głównie w dnach dolin rzecznych, rzadziej są spotykane w strefach zboczy dolinnych i na terenach wysoczyznowych. Charakterystyczną cechą zbiorników groblowych jest ich płaskodenność wynikająca z niewielkiego zróżnicowania pionowego zajmowanych przez nie obszarów inundacyjnych oraz niewielka głębokość (ok. 1-1,5 m) warunkowana wysokością grobli ograniczających akwen, co przekłada się na zbliżone do jedności wartości wskaźników głębokościowych. Zbiorniki groblowe bardzo często nazywane są stawami hodowlanymi, co nie ma większego uzasadnienia hydrologicznego z uwagi na błędne przywołanie nazewnictwa funkcjonalnego zbiorników w ocenie ich genezy.Zbiornik przepływowy – to rodzaj zbiornika wodnego powstałego w wyniku przegrodzenia rzeki lub innego cieku wodnego jazem lub zaporą, w celu utrzymania stałego, określonego poziomu wody w stanowisku górnym budowli piętrzącej. Typowy zbiornik przepływowy nie posiada zdolności retencyjnych (objętości użytkowej), a poziom wody w zbiorniku jest stały. Dla pewnych zbiorników w określonym celu, np. dla potrzeb elektrowni wodnej w celu wykorzystania pewnej objętości warstwy wody w szczytach energetycznych do zwiększonej produkcji energii elektrycznej, mogą jednakże zostać dopuszczone pewne, stosunkowo niewielkie wahania wody w zbiorniku, w typowych przypadkach do 1 m (zbiorniki przepływowe z wyrównaniem dobowym). Przykładem takiego zbiornika jest największy, przepływowy zbiornik wodny w Polsce, zlokalizowany na rzece Wisła, Zbiornik Włocławek o pojemności 408 mln m, dla którego dopuszczalne są wahania stanów wody rzędu 0,64-0,66 m.




    Warto wiedzieć że... beta

    Zbiornik zaporowy – rodzaj zbiornika antropogenicznego (nazywany często jeziorem zaporowym), utworzonego przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą wybudowaną w miejscu gdzie morfologia doliny sprzyja wzniesieniu takiej budowli piętrzącej. Funkcjonowanie zbiorników zaporowych nawet w okresach posusznych zapewniają precyzyjnie określone funkcje potencjalnej budowli i retencji powierzchniowej oraz wystarczająca ilość wód zasilających. Zasadniczą cechą morfometryczną zbiorników zaporowych jest rozkład głębokości nawiązujący do spadków podłużnych i poprzecznych zatopionej doliny, z minimum przy brzegach sąsiadujących z jej zboczami oraz w strefie cofki i maksimum w części zbiornika przy odwodnej stronie zapory. Są one również zróżnicowane pod względem powierzchni i możliwości retencyjnych w zależności od głębokości wcięcia doliny i rozległości jej dna.
    Basen – rodzaj zbiornika antropogenicznego, który jest najczęściej niewielkim akwenem o misie betonowej bądź ukształtowanej z innych materiałów sztucznych. Zwykle posiada płaskie lub prawie płaskie dno oraz strome lub pionowe ściany, co przekłada się na wartości wskaźnika głębokościowego zbliżone do jedności. Jest wykorzystywany do celów przemysłowych (np. osadniki wód chłodniczych), sportowo-rekreacyjnych (np. baseny pływackie), komunalnych (np. zbiorniki wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi), retencyjnych (np. zbiorniki wód opadowych) i innych.
    Zbiornik poregulacyjny - odcinek dawnego koryta rzecznego, który został odseparowany podczas prac regulacyjnych w dnie doliny. Zbiorniki poregulacyjne są zaliczane do antropogenicznych zbiorników wodnych (jezior antropogenicznych) ponieważ o ostatecznej zmianie środowiska rzecznego na jeziorne zdecydowały techniczne zabiegi regulacyjne, a nie ogół naturalnych procesów fluwialnych, mimo że ich misa została wypreparowana zazwyczaj przez naturalne procesy meandrowania rzeki. Zbiorniki poregulacyjne zachowały wiele cech morfometrycznych, biotopowych i biocenotycznych wspólnych ze starorzeczami jako rodzajem jezior (zbiorników naturalnych).
    Miedwie (niem. Madüsee) – jezioro w południowo-zachodniej części Pobrzeża Szczecińskiego na Równinie Pyrzyckiej.
    Zalew – zbiornik wodny, dość płytki, utworzony w wyniku trwałego zalania określonego obszaru wodą. Ma dwa podstawowe znaczenia:
    Zapora wodna – rodzaj budowli hydrotechnicznej, bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa, żelbetowa lub ziemna.
    Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.