• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zawisakowate

    Przeczytaj także...
    Zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos) – ćma z rodziny zawisakowatych, jeden z trzech gatunków rodzaju Acherontia. Największy motyl europejski. Na tułowiu ma charakterystyczny rysunek, któremu zawdzięcza nazwę.Aerodynamika (z greckiego: aēr dpn. aéros - "powietrze" i dynamikós - "mający siłę, silny") – dział fizyki, mechaniki płynów, zajmujący się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów, a także ruchu ciał stałych w ośrodku gazowym i sił działających na te ciała.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Zawisakowate (Sphingidae) – rodzina motyli. Na świecie żyje około 1200 gatunków, w Europie 33, a w Polsce zanotowano 20 gatunków. Rozprzestrzenione głównie w tropikach.

    Zawisakowate w przeważającej większości są motylami nocnymi, tylko nieliczne gatunki latają w ciągu dnia. Rodzina ta charakteryzuje się masywną budową ciała o doskonałych warunkach aerodynamicznych. Należą do najszybciej latających motyli i w ogóle owadów. Nawet na długich dystansach mogą osiągać prędkość do 50 km/h, a nawet 65 km/h, wykorzystując maksymalnie siłę nośną wiatrów, natomiast w porze bezwietrznej ich przemieszczanie się ma ograniczony charakter.

    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Motyle, inaczej łuskoskrzydłe (Lepidoptera – z stgr. λεπίς lepis, dopełniacz λεπίδος lepidos – "łuska" i πτερόν pteron – "skrzydło") – rząd owadów uskrzydlonych, blisko spokrewniony z chruścikami.

    Pokarm pobierają podobnie jak kolibry, zawisając w powietrzu dzięki szybkim trzepoczącym ruchom skrzydeł, stąd ich nazwa.

    Gąsienice żerują na liściach drzew, krzewów i roślin zielnych. Przepoczwarczają się w ziemi lub na jej powierzchni w oprzędach z połączonych liści i resztek roślin. Zimuje poczwarka, najczęściej występuje jedno pokolenie w ciągu roku.

    Wśród zawisaków zawisak borowiec (Sphinx pinastri) jest szkodnikiem lasów zjadającym igły sosny. Przy masowym pojawie może powodować gołożery.

    Nastrosz lipowiec (Mimas tiliae) – gatunek motyla z rodziny zawisakowatych (Sphingidae). Występuje w całej Europie. Rozpiętość skrzydeł waha się między 50-75 mm. Przednie skrzydła barwy zielonkawej do ochrowych i lekko wcięte. Skrzydła tylne żółtawe. W Europie środkowej i północnej motyl wydaje jedna pokolenie (od końca kwietnia do końca czerwca). Na południu Europy wydaje także drugie pokolenie (od VIII do X).Zawisakowate Polski – artykuł zawiera listę 20 gatunków z rodziny zawisakowatych (Sphingidae) zaliczanych do fauny Polski (niektóre z nich tylko sporadycznie zalatują):

    Zawisakiem chronionym w Polsce jest postojak wiesiołkowiec (Proserpinus proserpina).

    W Polsce pospolitym gatunkiem jest nastrosz lipowiec (Mimas tiliae). Do rodziny zawisaków należy jeden z największych polskich, a zarazem europejskich motyli zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos).

    Zobacz też[]

  • Zawisakowate Polski
  • Bibliografia[]

  • Darwin, Charles (1862): On the Various Contrivances by Which British and Foreign Orchids are Fertilised by Insects, and on the Good Effects of Intercrossing John Murray, London. HTML fulltext
  • Grimaldi, David & Engel, Michael S. (2005): Evolution of the Insects. Cambridge University Press. ISBN 0-521-82149-5
  • Pittaway, A. R. (1993): The hawkmoths of the western Palaearctic. Harley Books & Natural History Museum, London. ISBN 0-946589-21-6
  • Rothschild, Walter & Jordan, Karl (1903): A revision of the lepidopterous family Sphingidae. Novitates Zoologicae 9(Supplement): 1–972.
  • Scoble, Malcolm J. (1995): The Lepidoptera: Form, Function and Diversity (2nd edition). Oxford University Press & Natural History Museum London. ISBN 0-19-854952-0
  • Wallace, Alfred Russel (1867): Creation by law. Quarterly Journal of Science 4: 470–488. HTML fulltext
  • Wink, M. & Theile, Vera (2002): Alkaloid tolerance in Manduca sexta and phylogenetically related sphingids (Lepidoptera: Sphingidae). Chemoecology 12: 29–46. PDF fulltext
  • Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central and Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Motyle Europy
  • Polskie zawisaki – baza obserwacji (mapy, wykresy, tabele)
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Gołożer - całkowite lub prawie całkowite pozbawienie roślin liści przez odżywiające się nimi organizmy. Gołożery zazwyczaj wywołują larwy owadów licznie występujących i składających jaja w dużych ilościach w jednym miejscu. Najczęściej są to larwy chrząszczy np. stonki ziemniaczanej, motyli np. brudnicy mniszki lub rośliniarek np. gnatarza rzepakowca. Larwy wszystkich tych owadów występują licznie, są żarłoczne i wyposażone w gryzący aparat gębowy. Gołożery najbardziej są widoczne i dokuczliwe w przypadku roślin uprawnych. Rośliny pozbawione liści plonują słabo albo wcale co powoduje określone skutki ekonomiczne dla osób je uprawiających. Larwy pierścienicy nadrzewki często powodują gołożery miejscowe - objadają z liści jedną lub kilka najbliższych gałęzi drzewa. Środkiem zaradczym przeciw gołożerom są odpowiednia agrotechnika i przeprowadzone w porę zwalczanie postaci szkodzącej. Niektóre gołożery wynikają ze szczególnie sprzyjających warunków i mają charakter losowy. W 1711 r. wiatr skierował w okolice Zwierzyńca wielkie masy szarańczy wędrownej owada dla naszego klimatu nietypowego i w formie dorosłej jak i larwalnej (larwy są podobne do osobników dorosłych) objadającego "wszystko co żywe i zielone". Przy słabym wzroście rośliny, nawet mała ilość osobników objadających może okazać się wystarczająca do spowodowania gołożeru. Niekiedy, w sprzyjających warunkach, np. na sałacie gołożerów mogą dokonywać niektóre gatunki ślimaków np. ślimak zaroślowy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.