• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zaurornitoid



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.

    Zaurornitoid (Saurornithoides) – dinozaur z rodziny troodonów.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Wielkością zwierzę przypomina inne troodonty, jak geminiraptor, troodon, byronozaur czy zanabazar, choć ten ostatni był wedle części specjalistów nieznacznie większy od zaurornitoida.

    Długa i ostro zakończona czaszka zaurornitoida przypominała ptasią. Na długość liczyła sobie 19,2 cm zmierzone od kości potylicznej podstawowej do przedszczękowej, nieco wyżej od kości potylicznej do oczodołu mierzyła już tylko 6,7 cm, co oznacza, że na pysk przypadało 12,5 cm. Zawierała pięć par otworów, szósty znajdował się w żuchwie. Autor opisu zwierzęcia przyrównuje je do znalezionych u opisanego w tej samej pracy welociraptora.

    Zanabazar – rodzaj teropoda z rodziny troodontów (Troodontidae) żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Mongolii. Jego szczątki odnaleziono w datowanych na mastrycht osadach formacji Nemegt. Holotyp (IGM 100/1) obejmuje niemal kompletną czaszkę i fragmentaryczną żuchwę oraz sześć kręgów krzyżowych, jedenaście grzbietowych i kilka kości kończyn przednich. Zanabazar junior został opisany w 1974 roku przez Rinczena Barsbołda pod nazwą Saurornithoides junior, jednak Mark Norell i współpracownicy (2009) zdecydowali się ukuć dla S. junior nową nazwę rodzajową ze względu na różnice morfologiczne pomiędzy holotypem a gatunkiem typowym rodzaju Saurornithoides, S. mongoliensis, a przez to niepewny monofiletyzm rodzaju. Zanabazar jest jednym z największych znanych przedstawicieli Troodontidae – jedynie Troodon formosus dorastał do zbliżonych rozmiarów (osobniki żyjące na Alasce osiągały jednak prawdopodobnie dwukrotnie większe rozmiary niż troodony z Alberty i Montany i przypuszczalnie przerastały również zanabazara). Czaszka holotypu zanabazara mierzy 272 mm długości i jest najdłuższą znaną czaszką należącą do troodonta – mimo to puszka objętość puszki mózgowej wynosi 28 cm i jest mniejsza niż u troodona, u którego wynosi 45–49 cm. W formacji Nemegt odkryto również szczątki dwóch innych troodontów: tochizaura i borogowii. Ponieważ są one znane z tych fragmentów szkieletu, których nie odnaleziono u zanabazara, Norell i współpracownicy nie wykluczyli, że niektóre z tych taksonów mogą okazać się synonimiczne. Nazwa rodzajowa Zanabazar honoruje Zanabazara (1635–1723), pierwszego bogd gegeena Mongolii.Welociraptor (Velociraptor) – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Velociraptor był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju – Velociraptor mongoliensis i V. osmolskae.

    Kość potyliczna oglądana z tyłu jest wyższa, niż szersza, jak u byronozaura czy Troodon formosus.

    Wyrostek leżący grzbietowo od okna przedoczodołowego leży poziomo, jak u geminiraptora, zanabazara czy byronozaura.

    Nozdrza tylne zamykały połączone płytki kości podniebiennych.

    Kość kwadratowa miała ruchome powierzchnie stawowe: poniżej z kością kwadratowo-jarzmową, a od góry z ciemieniową.

    Kość kwadratowa – rodzaj kości budującej staw żuchowy, która położona jest po stronie czaszki. Drugą kością połączoną tym stawem jest natomiast kość stawowa.Jajo – jedna z faz rozwoju nowego osobnika u wielu gatunków zwierząt. Jajo zawiera surowce odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego i zewnętrznych źródeł pożywienia oraz stosunkowo bezpieczne środowisko, ale ze względu na swoją zawartość jest również cenionym pokarmem.

    Kość szczękowa zaurornitoida przypomina najbardziej należącą do zanabazara (przez pewien czas zaliczanego do tego samego rodzaju, w dalszej kolejności zaś do odpowiednich kości innych przebadanych Troodontidae (Byronosaurus, Geminiraptor, Sinusonasus). Występujący w niej otwór u zaurornitoisda, geminiraptora i zanabazara był owalny, wydłużony w kierunku głowowo-ogonowym, duży. Sięgał brzegu dołu przedoczodołowego, czym akurat zaurornitoid i zanabazar różniły się od geminiraptora.

    Oczodół (łac. orbita) – jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna. Występuje parzyście. Oczodół ma kształt stożka, którego podstawę tworzy wejście do oczodołu. U góry wejście do oczodołu ogranicza brzeg nadoczodołowy kości czołowej, u dołu-szczęka i kość jarzmowa, tworząc brzeg podoczodołowy, ponadto budują go kość łzowa, sitowa, klinowa oraz podniebienna. Oczodół ograniczają cztery ściany: górna (sklepienie), przyśrodkowa, boczna i dolna (dno). W odcinku przednio-bocznym sklepienia oczodołu znajduje się dół gruczołu łzowego. W pobliżu wejścia do oczodołu na ścianie przyśrodkowej leży dół woreczka łzowego, przechodzi on ku dołowi w kanał nosowo-łzowy. W obrębie oczodołu znajduje się kanał nerwu wzrokowego, przez który przechodzi nerw wzrokowy wraz z tętnicą oczną, ponadto w oczodole znaleźć można szczelinę oczodołową górną przez którą przebiega nerw czołowy, nerw nadoczodołowy, nerw nosowo-rzęskowy, nerw okoruchowy, nerw bloczkowy, nerw odwodzący i żyła oczna górna, a także szczelina oczodołowa dolna, której zawartość stanowią nerw podoczodołowy, nerw jarzmowy, tętnica podoczodołowa i żyła oczna dolna.Kość podniebienna (łac. os palatinum; ang. palatine bone) - parzysta kość czaszki, składająca się z blaszki poziomej i pionowej oraz trzech wyrostków: piramidowego, oczodołowego oraz klinowego. Blaszka pozioma tworzy tylny odcinek podniebienia kostnego. Brzeg przedni łączy się wyrostkiem podniebiennym szczęki, tylny – stanowi przyczep dla rozcięgna podniebienia miękkiego. Przyśrodkowo, w miejscu połączenia prawej kości podniebiennej z lewą powstaje grzebień nosowy. Blaszka pionowa jest wklinowana pomiędzy trzon szczęki i wyrostek skrzydłowaty kości klinowej i wchodzi w skład ściany bocznej jamy nosowej. Na powierzchni nosowej blaszki pionowej ciągnie się pionowo grzebień małżowiny, stanowiący przyczep dla małżowiny nosowej dolnej.

    Szczęka (razem kości szczękowa i kość przedszczękowa liczyły sobie wedle autora opisu rodzaju 19 nie różniących się od siebie zbytnio zębów. Autorzy przeglądu z 2009 podają, iż w sumie zwierzę musiało ich za życia mieć 108. Zęby te, spłaszczone, ząbkowane tylko na tylnej powierzchni, nie przypominały zębów aktywnych raptorów. Cechy te uznano za cechę typową dla rodzaju. Z kolei ich spłaszczenie uznano za cechę typową dla gatunku, podobnie jak to, że ich rozmiar początkowo zmniejszał się, idąc od pierwszego do czwartego zęba przysiecznego, zwiększał się natomiast od pierwszego az do dziesiątego zęba kości szczękowej.

    Kość przedszczękowa, u ssaków nazywana kością przysieczną (łac. os pr(a)emaxilla, os intermaxillare, os incisivum) – para małych kości czaszki występująca u większości kręgowców. Jest połączona z kością szczękową i nosową. U niektórych zwierząt zawiera siekacze, kolec nosowy przedni oraz obszar skrzydłowy.Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    W stopie doliczono się czterech palców, z których 2. kończył się liczącym 3 cm zakrzywionym szponem. Ustępował on wielkością trzeciemu.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Celurozaury (Coelurosauria) – grupa teropodów definiowana filogenetycznie jako wszystkie te gatunki, które są bliższe ptakom niż karnozaurom. Należą do niej między innymi tyranozauroidy, dromeozaury, ornitomimozaury i ptaki. Dzisiaj występuje tylko jedna grupa celurozaurów – ptaki.
    Kość ciemieniowa (łac. os parietale) – parzysta kość czaszki, leży nad łuską kości potylicznej, przyśrodkowo do kości skroniowej i z tyłu za łuską kości czołowej.
    Byronozaur, Byronosaurus był bardzo małym jak na przedstawiciela rodziny troodontów dinozaurem mięsożernym, znalezionym w dzisiejszej Mongolii.
    Geminiraptor – rodzaj teropoda z rodziny troodontów (Troodontidae) żyjącego we wczesnej kredzie na terenach współczesnej Ameryki Północnej. Został opisany w 2010 roku przez Phila Sentera i współpracowników na podstawie o kości szczękowej (CEUM 73719) odkrytej w ogniwie Yellow Cat w formacji Cedar Mountain w Utah, w lokalizacji Suarez Site, datowanej prawdopodobnie na barrem. Licznie występują tam szczątki falkariusów.
    Piaskowiec jest to drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Występuje zwykle w warstwie wodonośnej lub w miejscach występowania złóż ropy oraz gazu ziemnego.
    Móżdżek - (łac. cerebellum) część mózgowia występująca u wszystkich kręgowców, odpowiadająca za koordynację ruchów i utrzymanie równowagi ciała.
    Owiraptor (Oviraptor philoceratops) to niewielki teropod, którego nazwa oznacza ,,złodziej jaj lubiący ceratopsy". Jego nazwa pochodzi od tego, że pierwszą skamieniałość tego dinozaura – zmiażdżoną czaszkę, znaleziono obok rzekomych jaj protoceratopsa. Z tego powodu uznano, że owiraptor kradł jaja protoceratopsa i został zabity przez matkę broniącą gniazda. Dopiero późniejsze odkrycia szkieletów przedstawicieli rodziny Oviraptoridae wysiadujących gniazda i badania struktury rzekomych jaj protoceratopsa wykazały, że jaja odkrywane wraz ze skamieniałościami owiraptorów należały do nich, a nie do protoceratopsów. Owiraptor żył na terenach dzisiejszej Mongolii w późnej kredzie ok. 80-70 mln lat temu. Jego szczątki znalazł paleontolog Roy Chapman Andrews, a opisał Henry Fairfield Osborn w 1924.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.