• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zatoka szczękowa

    Przeczytaj także...
    Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.Zatoka szczękowa (łac. sinus maxillaris), zwana też dawniej jamą Highmora – parzysta przestrzeń pneumatyczna mieszcząca się obustronnie w trzonie szczęki. W wymiarze pionowym i strzałkowym ma ponad 3 cm, w płaszczyźnie czołowej 2,5 cm. Ma ona kształt trójściennej piramidy.
    Kość jarzmowa (łac. os zygomaticum), parzysta kość czaszki, tworząca część boczną twarzy. Od ustawienia kości jarzmowej w dużej mierze zależą również kształty twarzy. Ustawienie tych kości w płaszczyźnie czołowej nadaje twarzy wyraz mongoloidalny u odmiany białej.
    Kości twarzoczaszki człowieka strony lewej z widoczną otwartą od strony bocznej zatoką szczękową.

    Zatoka szczękowa (sinus maxillaris) – zatoka przynosowa kości szczękowej.

    Zatoka ta cechuje się dużą zmiennością wewnątrzgatunkową.

    Przeżuwacze cechują się zatoką szczękową nie ograniczającą się do kości szczękowej, ale sięgającą kości jarzmowej i łączącą się szeroko z zatokami podniebienną i łzową.

    Świnia domowa posiada zatokę szczękową leżącą pomiędzy blaszkami szczęki oraz kością łzową, u wiekowych osobników może rozciągać się również na wnętrze kości jarzmowej.

    Człowiek rozumny (Homo sapiens) – gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju Homo. Występuje na wszystkich kontynentach.Kot domowy (łac. Felis catus, również Felis silvestris catus lub Felis (silvestris) domesticus) – udomowiony gatunek małego, mięsożernego ssaka z rzędu drapieżnych z rodziny kotowatych. Przez ludzi ceniony jako zwierzę domowe oraz z powodu jego zdolności do niszczenia szkodników. Koty zostały udomowione około 9500 lat temu i są obecnie najpopularniejszymi zwierzętami domowymi na świecie. Gatunek prawdopodobnie pochodzi od kota nubijskiego, przy czym w Europie krzyżował się ze żbikiem.

    U konia zatoka ta leży w szczęce, kości jarzmowej i łzowej. Poprzeczna przegroda zatok szczękowych dzieli ją część mniejszą, donosową, i większą, doogonową. Anatomia przegrody jest bardzo zmienna. Zatoka nie zachowuje swej anatomii również w trakcie życia pojedynczego zwierzęcia. Gdy koń starzeje się, jego zęby policzkowe ścierają się i rozluźniają swe osadzenie, by w końcu opuścić zębodoły, w związku z czym zatoka rośnie.

    Łamacze (dentes sectorii) – zęby drapieżnych ssaków, będące zmodyfikowanym czwartym górnym zębem przedtrzonowym i pierwszym dolnym trzonowym. Łamacze mają trzy korzenie. Służą przede wszystkim do cięcia mięsa i łamania kości. Łamacze działają jak nożyce lub sekator odcinając duże kęsy pokarmu, który następnie jest połykany bez przeżuwania. Stopień wykształcenia tych zębów jest zależny od stopnia specjalizacji gatunku, u którego występują i różni się pomiędzy poszczególnymi rodzinami drapieżnych.Pies domowy – udomowiona forma wilka szarego, ssaka drapieżnego z rodziny psowatych (Canidae), uznawana przez niektórych za podgatunek wilka, a przez innych za odrębny gatunek, opisywany pod synonimicznymi nazwami Canis lupus familiaris albo Canis familiaris. Od czasu jego udomowienia powstało wiele ras, znacznie różniących się morfologią i cechami użytkowymi. Rasy pierwotne powstawały głównie w wyniku presji środowiskowej. Rasy współczesne uzyskano w wyniku doboru sztucznego.

    U kota zatoki szczękowej nie obserwuje się.

    U psa występuje jedynie zatoka szczękowa rzekoma, czyli zachyłek szczękowy. Nie stanowi ona zatoki w kości, ale jedynie zachyłek jamy nosowej powstający w wyniku nacisku dolnego łuku zębów na łamacze górne, przemieszczające się z tego względu bocznie.

    U człowieka zatoka ta mieści się w trzonie kości szczękowej, przyjmuje kształt piramidy. Łączy się z jamą nosową przez rozwór szczękowy.

    Kość łzowa (os lacrimale) – najmniejsza kość trzewioczaszki, buduje ona przyśrodkową ścianę oczodołu. Ma dwie powierzchnie i cztery brzegi. Łączy się od przodu z wyrostkiem czołowym szczęki, od góry z częścią oczodołową kości czołowej, od tyłu z kością sitową, a od dołu ze szczęką. Na powierzchni bocznej kości znajdziemy: grzebień łzowy tylny (crista lacrimalis posterior) przechodzący ku dołowi w haczyk łzowy (hamulus lacrimalis) oraz, położoną przed grzebieniem łzowym tylnym, bruzdę łzową (sulcus lacrimalis) – miejsce lokalizacji woreczka łzowego.Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.

    Przypisy

    Bibliografia[]

  • Michał Reicher, Wiesław Łasiński: Adam Bochenek, Michał Reicher, Tadeusz Bilikiewicz, Stanisław Hiller, Eugenia Stołyhwo: Anatomia człowieka. T. I: Anatomia ogólna. Kości. Stawy i więzadła. Mięśnie. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. ISBN 978-83-200-3682-4.
  • Kazimierz Krysiak, Henryk Kobryń, Franciszek Kobryńczuk: Anatomia zwierząt. T. 1: Aparat ruchowy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 978-83-01-16755-4.
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).Świnia domowa (Sus scrofa f. domestica) – zwierzę hodowlane udomowione między VII a VI tys. lat p.n.e. Dostarcza hodowcom mięsa, tłuszczu, skóry, podrobów, szczeciny.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zębodół – występujące u ssaków i niektórych gatunków gadów zagłębienie w szczęce i żuchwie. Znajdują się w nich korzenie zębów. Ogniwa pierwotne chorych ludzkich zębodołów wykazują większy potencjał wzrostu, u wszystkich występują także cechy osteoblastów.
    Jama nosowa (łac. cavum nasi) – przestrzeń ograniczona powierzchnią wewnętrzną nosa zewnętrznego oraz kośćmi twarzoczaszki.
    Koń domowy (Equus caballus) – ssak nieparzystokopytny z rodziny koniowatych. Koń został udomowiony prawdopodobnie na terenie północnego Kazachstanu w okresie kultury Botai tj. około 3,5 tys. lat p.n.e.. Przodkami koni orientalnych, od których pochodzą konie gorącokrwiste, były prawdopodobnie koń Przewalskiego i tarpan; konie zimnokrwiste pochodzą natomiast od konia leśnego z Północnej Europy. Koń Przewalskiego jest obecnie jedynym przedstawicielem gatunku koni dzikich. Rasa konik polski wykazuje bardzo duże podobieństwo do tarpana, lecz nie jest genetycznie tą samą rasą (chociaż poza Polską koniki polskie bywają określane mianem tarpan). W styczniu 2007 zespół naukowców z Massachusetts Institute of Technology i Uniwersytetu Harvarda poinformował, że stworzył wstępną mapę genomu konia.
    Zatoki przynosowe, (łac. sinus paranasales) - przestrzenie pneumatyczne w kościach twarzoczaszki mające połączenie z jamą nosową. Są to wpuklenia błony śluzowej wrośnięte od jamy nosowej w otaczające kości, od których przyjmują swoje nazwy. Zaczynają się one rozwijać u człowieka już w życiu płodowym, ostateczne zaś wymiary osiągają w drugiej dekadzie życia. W rozwoju embrionalnym jako pierwsza wykształca się zatoka szczękowa.

    Reklama