• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zatoka esowata

    Przeczytaj także...
    Objaw Griesingera – objaw stwierdzany przy zakrzepowym zapaleniu zatoki esowatej. Jest to bolesny obrzęk tkanek miękkich części tylnej wyrostka sutkowatego w okolicy ujścia żyły wypustowej sutkowej spowodowany jej zakrzepem lub też obecnością ropnia okołożylnego w kostnym kanale żyły. Wskazuje na zakażoną zakrzepicę zatoki esowatej, gdy towarzyszą mu objawy ogólne takie jak gorączka i dreszcze.Żyły (łac. venae) – wszystkie naczynia krwionośne prowadzące krew do serca. Najczęściej jest to krew odtlenowana. Tylko w wypadku żył płucnych i pępowinowych jest to krew natlenowana.
    Zatoki żylne opony twardej (łac. sinus durae matris) – układ przestrzeni żylnych położonych w jamie czaszki. Zbudowane są z obu blaszek opony twardej. Są one odpowiednikiem układu żylnego kanału kręgowego, który leży w jamie nadtwardówkowej. W jamie czaszki jama nadtwardówkowa nie istnieje, gdyż obie blaszki opony twardej zrastają się ze sobą przy czym zewnętrzna blaszka opony stanowi okostną jamy czaszki. Powstają one więc z przekształcenia żył nadoponowych. Zatoki żylne posiadają śródbłonek. Ich ściana nie zawiera jednak warstwy mięśniowej (błony środkowej) oraz zastawek. Duże zatoki żylne biegną w swoich bruzdach położonych na wewnętrznej powierzchni kości czaszki.
    Rzut zatoki esowatej lewej (zaznaczona na niebiesko) na boczną ścianę wyrostka sutkowatego kości skroniowej.

    Zatoka esowata (łac. sinus sigmoideus) jest jedną z zatok żylnych opony twardej. Jest przedłużeniem zatoki poprzecznej (łac. sinus transversus).

    Przebieg[ | edytuj kod]

    Zatoka esowata biegnie po wewnętrznej powierzchni części skalistej kości skroniowej. Jej bruzda (łac. sulcus sinus sigmoidei) znajduje się na części skalistej kości skroniowej w tylnym dole czaszki. Następnie w okolicy szczytu wyrostka zagina się prawie pod kątem prostym ku dołowi. Rzutuje się ona na 1/3 tylną część wyrostka sutkowatego, gdzie pokryta jest warstwą kostną z komórkami sutkowatymi. Czasami wpukla się ona w kość, redukując komórki wyrostka sutkowatego i pokryta jest wtedy tylko cienką blaszką kostną. Następnie przebiega ona znów nieco ku górze, by ostatecznie skręcić ku dołowi uchodząc w opuszce żyły szyjnej wewnętrznej.

    Komórki sutkowe (łac. cellulae mastoideae) – liczne, drobne jamki kostne wysłane cienką błoną śluzową znajdujące się w wyrostku sutkowatym. Mają one połączenie z jamą sutkową. Powstają podczas procesu pneumatyzacji kości skroniowej. Fizjologicznie są one wypełnione powietrzem. Komórki sutkowe charakteryzują się dużą zmiennością osobniczą pod względem liczby i wielkości. U podstawy wyrostka sutkowatego komórki są większe, zmniejszając się ku dołowi w kierunku szczytu wyrostka. Małe komórki sutkowe szczytu wyrostka mogą zawierać szpik. Komórki sutkowe wchodzą w skład skomplikowanego układu pneumatycznego kości skroniowej.Aplazja – jest to niewykształcenie się narządu, mimo że wykształcony jest zawiązek tego narządu. Termin może oznaczać również zanik funkcji wywołany chorobą - np. aplazja szpiku kostnego.
    Przekrój poprzeczny przez kość skroniową prawą na wysokości przewodu słuchowego zewnętrznego (External acoustic meatus) -widok od góry. Zatoka esowata zaznaczona tu jako (Transverse sinus). Widoczne także w bliskim sąsiedztwie komórki sutkowe

    Zmienność przebiegu[ | edytuj kod]

    W swoim przebiegu zatoka esowata wykazywać może liczne odchylenia ważne podczas operacji otochirurgicznych. Prawidłowa odległość w dobrze spneumatyzowanym (upowietrznionym) wyrostku sutkowatym, od jej przedniego brzegu do tylnej powierzchni przewodu słuchowego zewnętrznego wynosi 14,56 mm, przy wyrostku sklerotycznym - 10,55 mm.

    Żyła szyjna wewnętrzna (łac. vena iugularis interna) — duże parzyste naczynie na szyi. Jest głównym naczyniem żylnym odprowadzającym krew z twarzy, jamy czaszki i szyi.Kość skroniowa (łac. os temporale) – parzysta, silnie spneumatyzowana kość wchodząca w skład mózgoczaszki. Jest położona pomiędzy kością potyliczną a kością klinową i poza funkcją strukturalną pełni dodatkowe role. W jej wnętrzu zawarty jest błędnik kostny, który stanowi jamę złożoną z kanalików i komórek, w których mieści się błędnik błoniasty, stanowiący narząd słuchu i równowagi za sprawą zawartych w nim receptorów słuchu i nacisku. Ponadto współtworzy staw skroniowo-żuchwowy stanowiąc panewkę dla stawu. Podczas żucia amortyzuje ruchy żuchwy i przenosi ciśnienie na sąsiednie kości czaszki. W dolnej powierzchni kości, która stanowi część podstawy zewnętrznej czaszki (łac. basis cranii externa) znajdują się miejsca przyczepów więzadeł i ścięgien mięśni szyi oraz powięzi gardłowo-podstawnej (łac. fascia pharyngobasalis). Za pomocą tych struktur, a także za pośrednictwem żuchwy kość skroniowa dźwiga trzewia szyi (gardło, przełyk, tchawicę i krtań).

    Przodowanie zatoki esowatej (łac. antepositio sinus sigmoidei lub sinus procumbens) - występuje wtedy, gdy jej ściana przednia zachodzi na boczną powierzchnię jamy sutkowej. Przodowanie zatoki częściej obserwuje się po stronie prawej. W czaszkach brachycefalicznych, przodowanie może być tak duże, że ściana zatoki esowatej przylega do przewodu słuchowego zewnętrznego. Zwykle przodowanie zatoki występuje przy małym, niewydatnym kolcu nadprzewodowym kości skroniowej.

    Milimetr (symbol: mm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden milimetr równa się 10 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-3 m oznaczający 0,001 × 1 m.Żyła główna górna, inaczej żyła próżna górna lub żyła czcza górna (łac. vena cava superior) – duże naczynie żylne zbierające krew z górnej (nadprzeponowej) połowy ciała.

    Inne anomalie zatoki esowatej

  • aplazja zatoki esowatej - występująca zwykle po stronie lewej
  • zdwojenie zatoki esowatej
  • uwypuklenie zatoki esowatej
  • Otolaryngolog operując w tym obszarze musi mieć świadomość istniejących anomalii związanych z przebiegiem zatoki esowatej. Zatoki esowate zwykle są asymetryczne. Po stronie prawej zatoka jest lepiej rozwinięta. Słabsze wykształcenie lewej zatoki tłumaczy się zanikiem w rozwoju lewej żyły głównej górnej. Do zatoki esowatej wpada występująca niestale żyła wypustowa sutkowa (łac. vena emissaria mastoidea). Łączy ona zatokę esowatą z żyłami czaszki. W przypadku zakrzepowego zapalenia zatoki esowatej ulega ona obrzękowi (objaw Griesingera).

    Otologia lub otiatria (gr. ous, dop. otos) - dział otorynolaryngologii zajmujący się fizjologią, rozpoznawaniem, diagnozowaniem i leczeniem chorób uszu, zaś otochirurgia zajmuje się leczeniem operacyjnym uszu.Przewód słuchowy zewnętrzny (łac. meatus acusticus externus) – część ucha zewnętrznego odpowiedzialna za przekazywanie dźwięków pobranych z otoczenia przez małżowinę uszną. Rozpoczyna się otworem słuchowym zewnętrznym a kończy błoną bębenkową. Składa się z części chrzęstnej (początkowej) zawierającej włosy (łac. tragi) oraz gruczoły woszczynowe i części kostnej (pozbawionej włosów), która kończy się pierścieniem włóknistym błony bębenkowej. W skórze przewodu słuchowego są umieszczone gruczoły łojowe, produkujące woskowinę.

    Piśmiennictwo[ | edytuj kod]

    Otolaryngologia kliniczna. red. A. Zakrzewski. PZWL. Warszawa 1981. ​ISBN 83-200-0326-1




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Przekrój poprzeczny – dwuwymiarowy przekrój ciała. W szczególności dotyczy to ciał o symetrii osiowej. Dla takich ciał przekrój poprzeczny, wraz z podaniem długości, w pełni określa jego kształt. Wówczas przekrój w płaszczyźnie zawierającej oś symetrii nazywa się przekrojem podłużnym. W najbardziej dosłownym znaczeniu przekrojem poprzecznym nazywamy obraz przedmiotu widziany po jego przecięciu, np. obraz słojów wewnątrz ściętego pnia drzewa.
    Zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej (ZZZE), (łac. thrombophlebitis sinus sigmoidei) - jedno z usznopochodnych powikłań wewnątrzczaszkowych. Obecnie w erze antybiotyków występuje rzadko.
    Jama sutkowa (łac. antrum mastoideum) – przestrzeń powietrzna kości skroniowej. Jest największą komórką sutkową. Ku przodowi i dołowi za pośrednictwem wejścia do jamy (łac. aditus ad antrum) łączy się z zachyłkiem nadbębenkowym (attyką) jamy bębenkowej. Przy wejściu do jamy sutkowej przyśrodkowo znajduje się wyniosłość kanału półkolistego bocznego (łac. prominentia canalis semicircularis lateralis) a poniżej wyniosłość nerwu twarzowego (łac. prominentia canalis facialis). Strop jamy sutkowej graniczy ze środkowym dołem czaszki. Boczną ścianę jamy sutkowej stanowi część sutkowa kości skroniowej a ku górze część łuskowa. Od strony przyśrodkowej jama sutkowa graniczy z piramidą (częścią skalistą) kości skroniowej. Ku tyłowi od jamy sutkowej znajduje się zatoka esowata. W ścianach jamy sutkowej znajdują się liczne małe otworki łączące ją z innymi komórkami sutkowymi. Jama sutkowa jest rozwinięta u noworodka. U dorosłego jest wielkości ziarna fasoli. Podczas procesów zapalnych ucha środkowego może w niej gromadzić się wydzielina ropna. Dalsze rozprzestrzenianie się zakażenia może doprowadzić do zapalenia wyrostka sutkowatego.
    Wyrostek sutkowaty (łac. processus mastoideus) – wyrostek tworzony przez część sutkową kości skroniowej. Położony jest w tylnej dolnej części kości i daje się wymacać przez skórę. Zachowuje dużą zmienność zarówno pod względem kształtu, jak i rozmiarów.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.