• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zasuwa - hydrotechnika

    Przeczytaj także...
    Puchacze – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski.Urządzenie upustowe – to w hydrotechnice element budowli hydrotechnicznej, umożliwiające przeprowadzenie wód przez stopień wodny oraz regulację wielkości przepływu. Na jednym stopniu piętrzącym często stosuje się różne urządzenia upustowe. Zestaw urządzeń upustowych dla danego stopnia wodnego projektuje się tak, aby mogły przeprowadzić określoną wielkość przepływu, tj. przepływu powodziowego o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia. Część urządzeń upustowych danego stopnia powinna zapewniać możliwość przeprowadzenia różnych ciał stałych, np. kry lodowej, śryżu czy innych pływających przedmiotów, a także rumowiska (upusty płuczące). Ponadto stosuje się urządzenia upustowe umożliwiające całkowite opróżnienie zbiornika. Urządzenia upustowe mogą być wyposażone w zamknięcia lub być urządzeniami bez zamknięć eksploatacyjnych. Stosowane są następujące podstawowe rodzaje urządzeń upustowych:
    Siła ciężkości, pot. ciężar – jest to wypadkowa sił (zobacz też siła) z jaką Ziemia lub inne ciało niebieskie przyciąga dany obiekt i siły odśrodkowej wynikającej z obiegu określonego obiektu wokół Ziemi (ciała niebieskiego).
    Zasuwy
    Stanowisko górne jazu elektrowni wodnej Wrocław I: * lewe przęsło jazu: cztery zasuwy * środkowe przęsło: jaz stały * prawe przęsło: trzy zasuwy
    Zasuwa trzyprzęsłowa, stanowisko dolne
    Zasuwa czteroprzęsłowa, stanowisko górne
    Jaz św. Macieja, stanowisko dolne
    Zamknięcie śluzy, zasuwa podnoszona
    Jaz zastawkowy w miejscowości Puchacze na Krznie
    Schemat zastosowania zasuw jako zamknięć przelewów na zaporze (Zapora Porąbka)

    Zasuwa – rodzaj zamknięcia płaskiego stosowanego na budowlach hydrotechnicznych jako zamknięcie główne dla urządzeń upustowych, a także jako inne zamknięcia, np. jako zamknięcia kanałów obiegowych. Zasuwy mogą być podzielone według różnych kryteriów. Jednym z podstawowych jest sposób otwarcia i zamknięcia zasuwy: stosowane są zasuwy podnoszone i opuszczane. Ponadto stosuje się rozwiązania zmierzające do umożliwienia bardziej elastycznego sterowania przepływem: oprócz zasuw stanowiących jednolite wrota, stosuje się także zasuwy wielodzielne, przeważnie dwudzielne, oraz połączenie zasuwy z innymi typami zamknięć, np. zasuwa z klapą umieszczoną na górze zasuwy, przeznaczoną do przepuszczania przez stopień wodny kry i śryżu. Samo zamknięcie wykonane jako zasuwa może pełnić różne dodatkowe funkcje: np zasuwa zastosowana jako zamknięcie śluzy komorowej może służyć także do napełniania lub opróżnia komory tej śluzy (samodzielnie lub w połączeniu z innymi systemami napełniania i opróżniania komory).

    Przekładnia ślimakowa – przekładnia zębata o osiach prostopadłych leżących w dwóch różnych płaszczyznach. W przekładniach ślimakowych współpracują dwa elementy o odmiennej konstrukcji:Jaz Elektrowni Wodnej Wrocław I – jaz położony we Wrocławiu na rzece Odrze. a dokładniej na jej odnodze, tzw. Odrze Południowej, w ramach Wrocławskiego Węzła Wodnego. Jaz ten wchodzi razem ze Śluzą Mieszczańską, Jazem Elektrowni Wodnej Wrocław II i innymi budowlami, w skład Mieszczańskiego Stopnia Wodnego – Śródmiejskiego Węzła Wodnego Dolnego. Jaz ściśle współpracował z elektrownią wodną I (Południową) – utrzymywał na jej potrzeby odpowiedni poziom piętrzenia, niezbędny do uzyskania jak największej produkcji energii elektrycznej; oraz współpracował z jazem i elektrownią II (Północną). Położony jest w 252,45 km biegu rzeki. Jaz ten budowany był w latach 1921–1924, a 1959 roku został gruntownie przebudowany dla potrzeb zwiększenia poziomu piętrzenia o 96 cm. Po tzw. powodzi tysiąclecia wykonano niezbędne remonty w rejonie jazu, w tym między innymi przylegających nabrzeży. Obecnie, w związku z udostępnieniem przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu dla potrzeb żeglugi Śródmiejskiego Węzła Wodnego, jazy elektrowni piętrzą także wodę dla żeglugi i powstałych tu przystani jachtowych (np. Marina Topacz) oraz pasażerskich.

    Dla dużych zasuw współcześnie stosuje się napęd elektryczny. Dla niewielkich obiektów, jak jazy zastawkowe, stosuje się napęd ręczy lub elektryczny przy wspomaganiu przez odpowiednie, proste mechanizmy takie jak koła zębate, ślimaki i inne. Ze względu na ciężar urządzenia tylko najmniejsze zasuwy drewniane stosowane na zastawkach mogą być opuszczane i podnoszone ręcznie.

    Kanał obiegowy, to element śluzy przeznaczony do napełniania lub opróżniania komory śluzy. Napełnianie i opróżnianie śluzy za pomocą kanałów obiegowych jest jednym z wielu sposobów stosowanych w hydrotechnice.Obiekt budowlany – stała lub tymczasowa konstrukcja. Obiekty budowlane stanowią całość pod względem techniczno-użytkowym. Wysposażone są w instalacje i inne urządzenia niezbędne do spełniania funkcji, dla której zostały zbudowane oraz charakteryzuje je ściśle określony cykl życia obiektu budowlanego. Cykl życia obiektu budowlanego (ang. Infrastructure Lifecycle Management lub ILM) składa się z następujących faz: faza planowania, faza budowy obiektu, faza eksploatacji oraz prowadzenia i nadzorowania bieżącej obsługi budynku, faza przebudowy, wyburzenia bądź zmiany sposobu zagospodarowania. Na każdym z tych etapów może nastąpić też zmiana właściciela (transakcja kupna i sprzedaży nieruchomości).

    Bibliografia[]

  • Wiesław Depczyński, Andrzej Szamowski, Budowle i zbiorniki wodne, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 1997, Inżynieria Środowiska, ISBN 83-87012-66-1.
  • Zbigniew Szling, Jan Winter, Drogi wodne śródlądowe, Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 1988, skrypt.
  • Jan Kulczyk, Jan Winter, Śródlądowy transport wodny, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003.
  • Mechanizm – zespół współpracujących ze sobą części składowych maszyny lub przyrządu spełniających określone zadanie, jak np. przenoszenie ruchu, sił, sygnałów.Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Budowla hydrotechniczna – budowla służąca gospodarce wodnej, kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z wód. Pojęcie budowli hydrotechnicznej obejmuje także urządzenia i instalacje techniczne związane z daną budowlą. Budowle hydrotechniczne można podzielić na:
    Zapora Porąbka – zapora wodna wybudowana w latach 1928–1937 w Międzybrodziu Bialskim. Spiętrza wody rzeki Soły, tworząc Jezioro Międzybrodzkie.
    Jaz zastawkowy, stawidło – to rodzaj jazu wyposażonego w zamknięcia płaskie, na tyle duże, że do ich przemieszczania niezbędne jest zastosowanie prostego mechanizmu, napędzanego najczęściej ręcznie. Stosowane jest przemieszczanie zamknięcia za pośrednictwem listew palczastych, łańcuchów, kół zębatych i ślimaków. Obsługa takiego zamknięcia wykonywana jest ręczenia za pomocą korby, rzadziej stosuje się napęd elektryczny. Jako zamknięcie tego rodzaju jazu stosuje się płaskie zastawki drewniane, zespolone kształtownikami stalowymi, lub zasuwy całkowicie stalowe. Stosowane są również zasuwy dwudzielne dla większych wysokości zamknięcia. Jaz zastawkowy jest więc stopniem wodnym większym od zastawki, w której niewielka wielkość zamknięcia pozwala na ręczne zakładanie i otwieranie zamknięcia, i mniejszym od innych jazów z zamknięciami, w których wielkość zamknięcia wymusza konieczność stosowania odpowiednich siłowników.
    Jaz św. Macieja (Jaz na Tamce) – jaz położony we Wrocławiu na rzece Odra, w ramach Wrocławskiego Węzła Wodnego, w Śródmiejskim Węźle Wodnym – Górnym, noszący imię Macieja Apostoła. Jaz zachowany jest dzisiaj częściowo – istnieje część zlokalizowana na ramieniu Odry, w tzw. Odrze Południowej, natomiast część jazu, która istniała w Kanale Jazu Macieja, obecnie nie istnieje, pozostały tylko ślady obudowy kanału, która stanowiła podstawę istniejącej tu części jazu (jaz kozłowo-iglicowy), a wcześniej – rynien roboczych zlokalizowanych tu młynów; obecnie istnieje tu Most św. Macieja. Jaz został wybudowany w 1900 roku. Pierwotnie był to jaz faszynowo–palowy.
    Koło zębate – element czynny przekładni zębatej oraz element innych mechanizmów takich jak sprzęgło zębate, pompa zębata i innych.
    Kra jest określeniem zjawiska geologicznego lub hydrologicznego, w którym wolnopłynące (dryfujące) po obszarach obniżonej lepkości powierzchniowe fragmenty (płyty) różnych kształtów i rozmiarów mogące przemieszczać się poziomo, tworzą się poprzez odłamywanie od pokrywy.
    Zapora wodna – rodzaj budowli hydrotechnicznej, bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa, żelbetowa lub ziemna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.