• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zasady rachunkowości

    Przeczytaj także...
    Ustawa o rachunkowości – polska ustawa z dnia 29 września 1994 roku (Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591), stanowiąca podstawę prawną rachunkowości (wraz z Krajowymi i Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości). Zwyczajowo nazywa się ją polskim prawem bilansowym. Była wielokrotnie nowelizowana.Zasada dwustronnego (podwójnego) zapisu wynika z metody bilansowej polegającej na rozpatrywaniu majątku podmiotu gospodarczego - według form występowania majątku i według źródeł finansowania tego majątku a w konsekwencji z dwoistego znaczenia każdego zdarzenia gospodarczego. Zasada ta należy do najstarszych zasad stosowanych w rachunkowości i znajduje zastosowanie bez względu na stosowaną technikę księgowości.
    Sprawozdanie finansowe – wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie z zasadami rachunkowości. Sporządza się je na koniec roku obrachunkowego (dzień bilansowy) lub inny dzień zamknięcia ksiąg wynikający z przepisów prawa podatkowego. Sprawozdania finansowe sporządza się w języku polskim oraz w walucie polskiej.

    Zasady rachunkowości – zbiór obowiązujących reguł, procedur i norm, które są stosowane w praktyce, aby dostarczane informacje o sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa, jego działalności gospodarczej i osiąganych wynikach finansowych były pełne, jasne, rzetelne i użyteczne. Część z tych zasad polski prawodawca zawarł w I rozdziale ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku.

    Zasada współmierności w rachunkowości polega na tym, że koszty poniesione w celu osiągnięcia określonych przychodów muszą być ujęte w księgach rachunkowych w tym samym okresie rozrachunkowym, co osiągnięte przychody. Dotyczy to głównie kosztów bezpośrednich, np. kosztów wytworzenia sprzedanych wyrobów.Zasada memoriałowa (ang. accrual basis) – zasada w rachunkowości polegająca na ujęciu w księgach rachunkowych oraz sprawozdaniu finansowym ogółu operacji gospodarczych dotyczących danego okresu. W księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte przychody i obciążające ją koszty dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich spłaty.

    Zasady rachunkowości to reguły (wytyczne) dotyczące prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania i prezentacji sprawozdań finansowych. Ich uniwersalność wynika z teorii i metodologii rachunkowości oraz pożądanych cech jakościowych sprawozdań finansowych. Zasady rachunkowości nie mają jednak charakteru normatywnego, chyba że zostały włączone do odpowiednich aktów prawnych.

    Zbigniew Messner (ur. 13 marca 1929 w Stryju) – działacz państwowy, premier PRL w latach 1985–1988, poseł na Sejm PRL IX kadencji, profesor, ekonomista, pracownik naukowy.Zasada porównywalności sprawozdań, nazywana też zasadą pomiaru pieniężnego(ang. unit-of-measure principle) — zasada mówiąca, że księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej. Dotyczy to również sporządzania sprawozdań finansowych, co daje możliwość ich porównywania. Mówią o tym art. 9 oraz art. 45 ust. 5 ustawy o rachunkowości.

    Wszystkie zasady rachunkowości mogą zostać podzielone na trzy zasadnicze grupy: uniwersalne, podstawowe (nadrzędne) i szczegółowe (podrzędne). Zasady uniwersalne to takie reguły, które są powszechnie stosowane w rachunkowości we wszystkich krajach bez względu na ich ustrój polityczny czy system gospodarczy. Natomiast zasady podstawowe i szczegółowe są określane i wprowadzane do praktyki w zależności od przyjętych rozwiązań w regulacjach prawnych danego kraju lub poprzez stosowanie międzynarodowych rozwiązań (np. Międzynarodowych Standardów Rachunkowości).

    Zasada podmiotowości - jedna z nadrzędnych zasad rachunkowości polegająca na prowadzeniu rachunkowości w jednostkach gospodarczych określonych nazwą i wyodrębnionych pod względem majątkowym, organizacyjnym i prawnym. Każdą operację gospodarczą charakteryzujemy z punktu widzenia jej wpływu na sytuację majątkowo-finansową przedsiębiorstwa, w którym ta operacja zaistniała, tam jest też ewidencjonowana - księgowana (nie można księgować danej operacji w dwóch różnych podmiotach gospodarczych).Zasada kontynuacji działania (ang. going concern principle, going concern assumption) - nadrzędna zasada rachunkowości, zgodnie z którą zakłada się, że jednostka gospodarcza będzie kontynuowała swoją działalność w dającej się przewidzieć przyszłości oraz w niezmienionym istotnie zakresie. Przyjęcie założenia kontynuacji działalności przy sporządzeniu sprawozdania finansowego nie może być sprzeczne ze stanem faktycznym lub prawnym.

    Do zasad rachunkowości zaliczamy:

  • zasady uniwersalne:
  • zasadę periodyzacji,
  • zasadę podmiotowości,
  • zasada dwustronnego (podwójnego) zapisu;
  • zasady podstawowe):
  • zasadę kontynuacji (ciągłości) działania,
  • zasadę memoriałową:
  • zasadę kasową,
  • zasadę współmierności przychodów i kosztów ich uzyskania;
  • zasadę ciągłości,
  • zasadę ostrożnej wyceny,
  • zasadę przewagi treści nad formą,
  • zasadę istotności,
  • zasadę prawdziwego i rzetelnego obrazu;
  • zasady szczegółowe:
  • zasadę porównywalności sprawozdań,
  • zasadę terminowości i aktualności,
  • zasadę wiarygodności,
  • zasadę dokumentacji – wszelkie zdarzenia, jakie wystąpiły w przedsiębiorstwie muszą być udokumentowane,
  • zasadę kompletności,
  • zasadę jasności (zrozumiałości lub przejrzystości),
  • zasadę wyceny majątku w oparciu o „koszt historyczny”.
  • Przypisy

    1. Zbigniew Messner: Podstawy rachunkowości. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, 2003, s. 31. ISBN 83-7246-243-7.
    2. Wiktor Gabrusewicz: Sprawozdawczość i analiza finansowa przedsiębiorstwa. Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Handlu i Rachunkowości, 2009, s. 15. ISBN 978-83-923724-3-1.
    3. Zbigniew Messner: Podstawy rachunkowości. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, 2003, s. 32. ISBN 83-7246-243-7.
    4. Istnieje również trochę inny sposób podziału nadrzędnych zasad rachunkowości na: zasadę memoriałową, zasadę współmierności, zasadę ostrożności, zasadę kontynuacji działania, zasadę zakazu kompensat, zasadę ciągłości (porównywalności) oraz zasadę istotności (poruszone m.in. w J. Bereżnicka, J. Franc-Dąbrowska: Podstawy Rachunkowości. Warszawa: Wydawnictwo SGGW, 2006. ISBN 83-7244-821-3. oraz I. Olchowicz: Podstawy rachunkowości wykład, tom I. Warszawa: Difin, 2004, s. 27. ISBN 83-7251-482-8.
    5. Zbigniew Messner: Podstawy rachunkowości. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, 2003, s. 34–37. ISBN 83-7246-243-7.
    Normatywne teorie rachunkowości – teorie rachunkowości, które próbują udzielić odpowiedzi na pytanie "jak być powinno". Obok teorii pozytywnych należą do dwóch głównych typów teorii w rachunkowości.Zasada wyższości treści nad formą (wiernego obrazu) - jedna z zasad rachunkowości zobowiązująca jednostki gospodarcze do wykazywania w księgach rachunkowych operacji gospodarczych zgodnie z ich treścią i rzeczywistością ekonomiczną tak, aby sprawozdanie finansowe zapewniało rzetelne i realistyczne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku finansowego oraz rentowności jednostki.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zasada ciągłości (ang. consistency principle) - jedna z nadrzędnych zasad rachunkowości, która nakazuje przyjęte w przedsiębiorstwie zasady (politykę) rachunkowości stosować w sposób ciągły. Zasada ta zapewnia porównywalność informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych za kolejne lata obrotowe. Zgodnie z nią bilans otwarcia kolejnego roku obrotowego musi być identyczny z bilansem zamknięcia roku poprzedniego. Pod pewnymi warunkami możliwe jest jednak odstępstwo od tej zasady.
    Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) (ang. International Financial Reporting Standards (IFRS)) to standardy, interpretacje i struktura przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB – International Accounting Standards Board).
    Zasada kasowa (ang. cash basis) – polega na zaliczaniu do przychodów danego okresu tylko tych przychodów, które nastąpiły w wyniku rzeczywistego wpływu środków pieniężnych do kasy lub na rachunek bankowy przedsiębiorstwa. To samo dotyczy poniesionych kosztów, a więc ujmowania w księgach danego okresu sprawozdawczego tylko tych kosztów, które są związane z rzeczywistą wypłatą środków pieniężnych (np. z kasy, z banku). Zasada ta ma charakter anachroniczny i jest czasami stosowana w niektórych przepisach podatkowych. Nie ma natomiast zastosowania przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Zasada ta jest przeciwieństwem zasady memoriałowej.
    Zasada istotności – zasada, według której wszystkie zdarzenia wpływające znacząco na działalność i sytuację finansową jednostki powinny być wykazane w sprawozdaniu finansowym. Jeśli natomiast ich waga jest nieznaczna, można je księgować w sposób uproszczony i pomijać w sprawozdaniu, o ile nie zniekształca to obrazu sytuacji majątkowo-finansowej danego podmiotu gospodarczego. Zasada istotności została uregulowana w art. 4 ust.4 Ustawy o rachunkowości: Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczaniem jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizacje obowiązku określonego w ust. 1.
    Zasada periodyzacji – jedna z zasad rachunkowości, która zakłada podział zdarzeń gospodarczych na przedziały czasowe, których dotyczą (oznacza ona ujmowanie działalności jednostek w wyznaczonych jednostkach czasu, np. rok obrotowy czy okres sprawozdawczy).
    Księgi rachunkowe prowadzone są na podstawie dowodów księgowych i ujmują zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym. Obejmują one zbiory zapisów księgowych, obrotów i sald, które tworzą dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych, a także wykaz składników aktywów i pasywów.
    Zasada przewagi treści nad formą - polega na prezentowaniu zgromadzonej w rachunkowości informacji zgodnie z rzeczywistością (treścią ekonomiczną), nawet wtedy kiedy jest to sprzeczne z wymogami formalnymi. Mówi o tym art. 4 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Zasada ta jest jednak kontrowersyjna i nie zawsze była akceptowana w przepisach prawa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.