• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zarja

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Sojuz-TMA (ros. Союз-ТМА) – rosyjski załogowy pojazd kosmiczny, 5. generacja statków Sojuz. Została wprowadzona specjalnie na potrzeby lotów na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Ta wersja z wyglądu zewnętrznego była podobna do statków Sojuz-TM, jednak miała przebudowane wnętrze, skonstruowane specjalnie na potrzeby astronautów z USA i innych krajów (podczas 4 pierwszych lotów na ISS musiały być przestrzegane specjalne reguły dotyczące wzrostu i masy ciała uczestników lotu), posiadała również lepszy system spadochronowy oraz szklany kokpit.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Start rakiety Proton K z modułem Zaria 20 listopada 1998 roku

    Zaria (ros. заря́, dosł. zorza) – pierwszy moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, należący do rosyjskiej części stacji. Została sfinansowana przez Amerykanów, a budowana od grudnia 1994 do stycznia 1998 przez Rosjan. Zaria, w początkowym okresie budowy stacji, zapewniała energię elektryczną, stabilizację, manewry i komunikację. Obecnie, po przejęciu jego roli przez moduł Zwiezda, pełni funkcję magazynu i zbiornika materiałów pędnych.

    Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.Zwiezda (ros. звезда - gwiazda) - moduł serwisowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej należący do rosyjskiej części stacji. Jest to jedyny w pełni rosyjski element stacji (drugi rosyjski moduł Zarja został sfinansowany przez NASA). Zaprojektowany i budowany początkowo jako DOS-8 – główny moduł planowanej stacji Mir 2, następcy rosyjskiej stacji Mir, a wcześniej jako zapasowy moduł bazowy Mira. Dlatego też Zwiezda jest bardzo podobna do głównego modułu stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, zrezygnowano ze stacji Mir 2, a zbudowany moduł nazwany Zwiezda stał się trzecim z głównych modułów ISS.

    Jest wyposażona w trzy węzły cumownicze:

  • osiowy przedni służy do trwałego połączenia poprzez PMA-1 z modułem Unity,
  • osiowy tylny do trwałego połączenia z modułem Zwiezda,
  • dolny przeznaczony dla statków Sojuz-TM i Sojuz-TMA oraz transportowców Progress M i Progress M-M, obecnie zajęty przez moduł MIM-1 Rasswiet.
  • Zaria została wyniesiona na orbitę z kosmodromu Bajkonur przy pomocy rakiety Proton-K 20 listopada 1998 o godzinie 06:40:00 UTC.

    Mini-Research Module 1 (MRM 1, lub Rasswiet) (ros. Малый исследовательский модуль, МИМ-1, lub Рассвет) - rosyjski moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Będzie wykorzystywany przede wszystkim do przechowywania ładunków oraz jako moduł dokujący do stacji. Został dostarczony na ISS w misji STS-132 promu kosmicznego Atlantis w maju 2010 r.Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC z dokładnością nie mniejszą niż 0,9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. sekunda przestępna. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).

    Przypisy

    Linki zewnętrzne[]

  • Anatoly Zak: Zarya FGB control module (ang.). W: RussianSpaceWeb.com [on-line]. 2013-12-10. [dostęp 2014-06-28].



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Proton – rosyjska rakieta nośna (formalne oznaczenie UR-500) produkcji Zakładów im. Chruniczewa w Moskwie. Po raz pierwszy została zastosowana w 1965 r. Rakieta może wynieść na niską orbitę okołoziemską 20-tonowy ładunek. Paliwem jest toksyczny UDMH, czyli niesymetryczna dimetylohydrazyna.
    Sojuz-TM (ros. Союз-ТМ) – czwarta generacja pojazdów kosmicznych typu Sojuz, przeznaczonych do lotów na stację Mir, a także w latach 2000–2002 na Międzynarodową Stację Kosmiczną. W porównaniu do Sojuza-T, Sojuz-TM miał lepsze systemy lądowania, komunikację radiową oraz nowy system zbliżania Kurs.
    Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów zarówno sztucznych satelitów jak i załogowych statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.
    Unity (ang. - jedność) lub Node 1 – to pierwszy zbudowany przez amerykanów komponent Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Został wyniesiony na orbitę 4 grudnia 1998 jako główny ładunek wahadłowca misji STS-88 – lot montażowy 2 A. Pełni funkcję korytarza łącznikowego między innymi modułami stacji; ma kształt walca; posiada sześć przejść (węzłów).
    Progress (ros. Прогресс - postęp) — rosyjski bezzałogowy transportowy statek kosmiczny, zaprojektowany na bazie statku Sojuz. Obecnie pojazdy Progress służą do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Każdy z 3-4 wystrzeliwanych w ciągu roku pojazdów pozostaje zacumowany do stacji do czasu przybycia następnego - tuż przed startem następcy, kapsuła wypełniana jest odpadkami, odczepiana od stacji, sprowadzana z orbity i ulega kontrolowanemu zniszczeniu w górnej atmosferze.

    Reklama