• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zandowie

    Przeczytaj także...
    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Agha Mohammad Chan Kadżar (farsiمحمد خان قاجار) (ur. 1742, zm. 1797) był szachem Persji, pierwszym z dynastii Kadżarów.
    Karim Chan Zand, (per.: کریم خان زند), (ur. ok. 1705 - 1779) był perskim władcą z dynastii Zandów, panującym w latach 1750 - 1779.

    Zandowiedynastia panująca w Iranie w latach 17501794, założona przez Karim Chana.

    Historia dynastii[]

    Dynastia została założona przez Karim Chana, należącego do plemienia Zandów. W trakcie rządów Nadir Szacha był on jednym z jego generałów. Po śmierci Nadira w 1747 dynastia Aszfarydów stanęła na krawędzi wojny domowej. Karim Chan podporządkował sobie cały kraj z wyjątkiem Chorasanu, gdzie nadal panował Szahruch Szah, wnuk Nadira Szaha. Przywrócił tym samym spokój w kraju. W wyniku walk z Osmanami zdobył prowincję Basra.

    Dżafar Chan Zand (pers. جعفر خان زند; zm. 23 stycznia 1789 roku w Szirazie) - szach Persji od 17 lutego 1785 roku aż do swojej śmierci, siódmy i trzeci od końca władca z dynastii Zandów. Przyrodnim bratem jego ojca był Karim Chan, pierwszy i najsilniejszy władca z dynastii. Jego ojciec, Sadegh Chan - nieślubny syn Inagh Chan Zanda - sprawował władzę w latach 1779-1781. Synem Dżafara był z kolei Lotf Ali Chan, panujący w latach 1789-1794.Dynastia (gr. dynasteia – władza) – szereg władców z jednego rodu (książąt, królów lub cesarzy), przynajmniej dwie osoby pochodzące z tej samej rodziny panujące bezpośrednio po sobie lub z niewielkimi przerwami. Zdarzały się też dynastie niespokrewnionych władców (np. dynastia Antoninów lub egipskich mameluków).

    Karim Chan wraz z Abu'l Fath Chanem i Alim Mardan Chanem uzgodnili podział kraju między siebie, sprawując faktyczną władzę w Iranie – formalnie władcą był małoletni Ismail III. Współpraca ta zakończyła się jednak w 1779, w chwili śmierci Karima Chana i po morderstwie Abu'l Fath Chana, którego zabił Ali Mardan Chan. W wyniku wewnętrznych waśni monarchowie w roku śmierci Karim Chana zmieniali się czterokrotnie.

    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.Afszarydzi – dynastia panująca w Iranie w latach 1736–1749, założona przez Nadira Szaha. Za jego panowania Iran posiadał najpotężniejszą armię od czasu panowania Sasanidów. Czwarty szach z dynastii Afszarydów – Szahruch Szah – został obalony w 1749 przez Karima Chana z dynastii Zandów, zachował jednak tytuł szacha Afszarydów w Chorasanie aż do 1796.

    Wewnętrzny zamęt przerwał w 1789 Lotf Ali Chan, jednak wdał się on w walki z Kadżarami. W 1794 Loft Ali został pojmany i brutalnie zamordowany w twierdzy w Bam. Wraz z jego śmiercią dynastia upadła. Nowym monarchą został Agha Mohammad Chan z dynastii Kadżarów, która Iranem rządziła do 1925.

    Kadżarowie – perska dynastia pochodzenia turkmeńskiego, władająca Iranem w latach 1794 – 1925. Założyciel dynastii Agha Mohammad Chan Kadżar wszczął rebelię przeciwko rządzącej ówcześnie Iranem dynastią Zandów, która zakończyła się jego zwycięstwem w roku 1794. Ostatni władca z dynastii Kadżarów Ahmad Szah Kadżar został obalony z inspiracji Wielkiej Brytanii przez Rezę Szaha, założyciela dynastii Pahlawi.Lotf Ali Chan, per. لطفعلى خان زند (ur. ok. 1769, zm. 1794) – szach Persji, ostatni przedstawiciel dynastii Zandów, panujący w latach 1789–1794. Był synem Dżafara i obiął władzę po śmierci ojca. W 1794 Agha Mohammad Chan Kadżar zdobył miasto Kerman i pokonał Lotfa Alego, odciął mu nogi, ręce, uszy, nos, wydłubał oczy i zabrał do Teheranu, gdzie go udusił, a jego żonę – Miriam pohańbił.

    Władcy[]

  • Karim Chan (17501779)
  • Abu'l Fath Chan (1779)
  • Ali Murad Chan (1779)
  • Mohammad Ali Chan (1779)
  • Sadik Chan (17791782)
  • Ali Murad Chan (17821785)
  • Dżafar Chan (17851789)
  • Lotf Ali Chan (17891794)
  • Dynastia Zandów[]

    Przypisy

    1. Zand Dynasty (ang.). www.iranchamber.com. [dostęp 2010-08-13].
    Nadir Szah (pers.: نادر شاه) (Nadir Qoli Beg (pers.: نادر قلی بیگ), także Tahmasp-Qoli Khan (pers.: تهماسپ قلی خان) lub Nadir Szah Afszar (pers.: نادر شاه افشار))



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.