• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zamieszki w Hamie - 1964

    Przeczytaj także...
    Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.Akram al-Haurani (ur. 1912 w Hamie, zm. 1996) – syryjski polityk, twórca Arabskiej Partii Socjalistycznej, następnie działacz partii Baas.
    Bracia Muzułmańscy w Syrii (ar. الإخوان المسلمون في سوريا) – fundamentalistyczna islamska organizacja polityczna działająca w Syrii od lat 1945-1946 lub 1942.

    Zamieszki w Hamie – wystąpienie przeciwko rządom partii Baas w Syrii w 1964 roku zorganizowane przez syryjskich Braci Muzułmańskich.

    Przebieg wydarzeń[ | edytuj kod]

    W marcu 1963 partia Baas przejęła władzę w Syrii drogą zamachu stanu. Wydarzenie to działające w kraju sunnickie organizacje religijno-polityczne przyjęły z wielkim niezadowoleniem, gdyż zawarta w ideologii baasizmu interpretacja islamu była ich zdaniem herezją. Manifestacje i protesty, m.in. demonstracyjne zamykanie sklepów, miały miejsce w całym kraju, szczególnie silne były jednak w Hamie. Od kwietnia 1964 sunniccy imamowie w mieście, w którym religijny konserwatyzm był szczególnie silny, zaczęli w kazaniach ostro krytykować rząd utworzony przez partię Baas.

    Salah Dżadid (ur. 1930 lub 1924 w Duwair Babda, zm. 19 sierpnia 1993) − syryjski wojskowy i polityk, przywódca zamachu stanu w Syrii w 1966, odsunięty od władzy i uwięziony po objęciu władzy przez Hafiza al-Asada.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Według Abd al-Halima Chaddama, ówczesnego gubernatora Hamy, otwarte protesty wybuchły w mieście po tym, gdy miejscowi urzędnicy nakazali wyjazd z miasta trzem nauczycielom uznanym za przeciwników baasizmu. Na ulice miasta wyszli wówczas studenci. Gdy poparcie dla demonstracji wyraził szajch Muhammad al-Hamid z meczetu Sułtana w Hamie, dołączyło do niej wielu mieszkańców miasta. W zamieszkach wzięli udział także niektórzy zwolennicy Akrama al-Hauraniego, rozczarowani postawą baasistów. Jerzy Zdanowski uważa ponadto, że protesty w Hamie organizowali ludzie niezadowoleni z wdrażanych przez partię Baas reform społecznych i gospodarczych (w tym nacjonalizacji banków i reformy rolnej). Podczas pochodu partię Baas nazywano wrogiem islamu. Został zamordowany lokalny działacz baasistowski Munzir asz-Szimali.

    Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego - Region Syria (oryg. ar. حزب البعث العربي الاشتراكي – قطر سوريا - Hizb al-Bas al-Arabi al-Isztiraki – Kutr Surija), skrótowo w polskiej literaturze przedmiotu partia Baas – jedna z dwóch organizacji partyjnych powstałych po rozłamie w partii Baas w latach 60. XX wieku, opartych na ideologii baasistowskiej, jednym z nurtów socjalizmu arabskiego i panarabizmu.Zamach stanu w Syrii, rewolucja 8 marca 1963 - zamach stanu przeprowadzony w Syrii 8 marca 1963 przez grupę oficerów związanych z partią Baas; zapoczątkował nieprzerwane rządy tejże partii w Syrii.

    Przeciwko demonstrantom wystąpiło wojsko, uniemożliwiając przekształcenie manifestacji w większe powstanie zbrojne. Po dwóch dniach walk ulicznych powstańcy, dowodzeni przez Marwana Hadida, wycofali się do meczetu Sułtana. Wówczas przywódcy partii Baas zdecydowali o natychmiastowym stłumieniu powstania. Raphael Lefèvre uważa, że decyzja ta zapadła na najwyższym szczeblu władzy, a przesądzili o niej gen. Amin al-Hafiz i gen. Salah Dżadid. W kręgach baasistowskich o samowolne zastosowanie szczególnie drastycznych środków represji oskarżany był Hamad Ubajd (któremu przypisywano kierowanie się przesłankami religijnymi, gdyż był Druzem). Natomiast Nikolaos van Dam uważa za prawdopodobną wersję Mustafy Talasa, który podał, że odpowiedzialny za działania przeciwko powstańcom w Hamie był Izzat Dżadid. Wojsko zbombardowało meczet Sułtana, a powstanie stłumiono. Liczbę zabitych szacuje się na ok. 70 osób, zaś nieustalona liczba rannych była z pewnością wyższa. Po wydarzeniach z 1964 wrogość znacznej części mieszkańców miasta do rządów partii Baas stała się jeszcze większa. Hama pozostała jednym z centrów syryjskiego ruchu Braci Muzułmańskich.

    Druzowie, al–muwaḥḥidūn (arab. دروز durūz hebr: דרוזים, druzim) – grupa wyznaniowa, która wyłoniła się z egipskiego ismailizmu w XI wieku na Bliskim Wschodzie. Jerzy Zdanowski (ur. 10 września 1949 w Opolu Lubelskim) – polski historyk i arabista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca akademicki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. J. McHugo, Syria, s. 144–146.
    2. R. Lefèvre, Ashes..., s. 45–46.
    3. N. van Dam, The Struggle..., s. 43.
    4. Zdanowski J., Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010. ​ISBN 978-83-04-05039-6​, s. 240.
    5. N. van Dam, The Struggle..., s. 153–154.
    6. P. Seale: Asad of Syria. The Struggle for the Middle East. Berkeley-Los Angeles: University of California Press, 1989, s. 93. ISBN 0-520-06667-7.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • van Dam N.: The Struggle for Power in Syria. Politics and Society under Asad and the Ba'ath Party. London: I. B. Tauris, 2011. ISBN 978-1-84885-760-5.
  • Lefèvre R.: Ashes of Hama. The Muslim Brotherhood in Syria. London: Oxford University Press, 2013. ISBN 978-0-19-933062-1.
  • McHugo J.: Syria. From the Great War to Civil War. Londyn: Saqi Books, 2014. ISBN 978-0-86356-753-7.
  • Amin al-Hafiz (ur. 1921, zm. 17 grudnia 2009 w Aleppo) – syryjski wojskowy i polityk, jeden z przywódców syryjskiego oddziału partii Baas, uczestnik zamachu stanu w Syrii w 1963, kilkukrotny premier Syrii i jej prezydent. Mustafa Abd al-Kadir Talas (arab. مصطفى عبد القادر طلاس, Musṭafá ʿAbd al-Qādir Ṭalās; ur. 11 maja 1932 w Ar-Rastan k. Hims) – syryjski wojskowy, wieloletni minister obrony Syrii (nieprzerwanie w kolejnych rządach od 1972 do 2004), jeden z najbliższych współpracowników Hafiza al-Asada.




    Warto wiedzieć że... beta

    Hama – miasto w zachodniej Syrii, w oazie, nad rzeką Asi, ośrodek administracyjny muhafazy Hama. Około 512 tys. mieszkańców – czwarte pod względem wielkości miasto kraju.
    Abd al-Halim Chaddam (ur. 15 września 1932 w Banijas) – syryjski polityk. Był wiceprezydentem w latach 1984–2005, obowiązki prezydenta Syrii pełnił od 10 czerwca do 17 lipca 2000 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.029 sek.